Betlej, Andrzej
"Abrysy budowli w różnych sposobach y kształtach": zbiór XVIII - wiecznych rysunków architektonicznych — Kraków, 2000

Page: 11
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/betlej2000/0017
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
11

1. Strona tytułowa zbioru (karta lr., il. 1)
Rys. tuszem, lawowany; 29,5 x 16,5 cm.

Rysunek przedstawia obramienie architektoniczne złożone z pilastrów ustawio-
nych na cokole i dźwigających przełamane belkowanie. Wzorem kompozycji
było zapewne epitafium, a umieszczone po bokach u góry arma Christi zostały
zastąpione przez narzędzia architektoniczne i malarskie. W bocznych polach
cokołu umieszczono emblemy. Po stronie lewej znajduje się koło fortuny,
a ponad nim rogi obfitości, nagrobek z lemmą: Fata obstant. Po stronie prawej
widnieje ręka wyganiająca pszczoły z ula, z lemmą: In gratis feruif?) ne fas. Jest
to prawdopodobnie przedstawienie kunsztu37. W polu głównym widnieje napis:
AB RYSYI Budowli/ w różnych/ sposobach y kształtach.

2. Rzut parteru i piętra ratusza (?) (karta lv., il. 2)
Rys. tuszem, lawowany; 22 x 16 cm.

Projekt przedstawia rzuty parteru i piętra dwutraktowego ratusza, z korytarzem
na osi. Rzuty odpowiadają elewacji przedstawionej na następnej karcie — poz.
katalogu nr 3, il. 2.

3. Elewacja ratusza (?) (karta 2r., il. 2)

Rys. tuszem, lawowany akwarelą, 31 x 15 cm; kon. w. XVIII (?).
Projekt przedstawia elewację budynku pięcioosiowego, dwukondygnacyjnego
z jednoosiowym ryzalitem. Parter został ozdobiony boniowaniem. Piętro nie ma
podziałów architektonicznych, płaszczyznę ścian urozmaicają pasowe obramie-
nia okienne. Ryzalit ujęty w lizeny; na jego dolnej kondygnacji usytuowano
ozdobny portal połączony wspólnym obramieniem usytuowanym powyżej
z oknem wyższej kondygnacji. Całość elewacji wieńczy wydatny profilowany
gzyms. Budowla jest nakryta dachem czterospadowym. Na osi ponad ryzalitem
umieszczono rozbudowane zwieńczenie w formie owalnej lukarny ujętej po
bokach wolutami. Wydaje się, że rysunek przedstawia budynek ratusza. Dość
bliskie podobieństwa łączą przedstawioną na rysunku budowlę z ratuszem
w Krasławiu (r. 1752)38. Cechy stylistyczne (m.in. „odcięcie" belkowaniem
rozbudowanego zwieńczenia) pozwalają datować projekt na ostatnią ćwierć
XVIII wieku39.

4. Balustrada (karta 2v., il. 3)

Rys. tuszem, uzupełniany czerwoną kredką, 31 x 15 cm.

5. Elewacja boczna oraz rzut zabudowań dworskich (stajni) (karta 3r., il. 3)
Rys. tuszem, podkolorowywany akwarelą, 31,5 x 17 cm; podziałka: 30 łokci
litewskich = 8 cm. Poniżej rysunku napis: Za Bychotką (?).

W prawym górnym rogu karty została doklejona karteczka o wymiarach
7,5 x 7 cm z przedstawieniem elewacji bocznej tego budynku, nakrytego dachem
łamanym krakowskim. Rysunek zabudowań stajennych posiada skalę podaną
loading ...