Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Corpus Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 3
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0004
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
3

Digestorum Liber xxxix. Tit. j.

Siue ajclificas de nouo:
siue detrahis de terra,
puta fosiam ficiendo
in solo aliquo:posTum
nuntiare tibi nouum
opus. [Hoc' avtfm
edictvm.] Nun-

s Prophecrza-
relmgua Ao
cursiana hi',
estptiusexpo-
nere. Hac e-
nim lege luri-
scosultus edi
fhimincerpre-
tatur,quod ie
ge xx.inf. pro
ponitur, alias
cjui hoc ediclu
tdicit, pra>sens,
non remotuni
po-ft tergii di-
cit.Sed verisi-
imliiismihi sit
p.irrictila, hac,
riTe Tnbonia
t\i:quz ad in-
scriptione hu-
iustituli, qui
cst de ptrit ai*
vi rntniiitione.
relats,n6 lon-
ge dtstat asuo
cdi&o.atq; ita
Acccuriiusad-
iiersu.v Bartolii
desedi potest.
sed in co pec-
cat Accursiui,
diiputat lege
io.ms. propo
Jii ediclu, ciim
iit interuictii,
oux duo incer
se diri"'erunt,vt
mox dicam.
b Fal.'6 : aliud
enim edicturo,
aliud interdi-
clci Usi opcrn »5*
9ti nHHtiatitne.
tjuod vel cx eo
apparer, quod
de edicio icri-
Jit Vlpiantis
1 ibr. 3. ad edi-
eH:de interdi-
cio Iibr. 71. &
alias edictu ab
interdi&o ua
dissert,vt the-
iis ab hypo-
thesi : quarltio
generalis, a
themate.
€ Mandas de-
slruere promit
titnuntiare,id
cnim maius,

in solo , ticet ignorem quod opus facere velis: tamen nuntiare
tibi possum opus nouum. [Er r o s t operis. ] Nuntia-
ui tibinouum opus. sipostea concordemus nosmet quod pro-
cedas in opere , vel iudex hoc statuit, in quem compromisera-
mus, vtinbonum virum:certe amodo secure potes in opere
procedere. [ O r vs.]
niam dari jpondes ? eodemigitur seremo-
do quo ry iudictttum folui stipulatio. C V-
ucivs.
Nuntiatto noui operis potesl fic-
ri etiam ei qui iure adisicat; hoctd-
men reperto, debet nuntiatio remit-
tiatio locum habet, ^ quatcnus iure -tdificat: quia eate-
quando aliquodl opus mntMW ius nuntiandi, nonba-
Tacis m iolo. Sed quid ..
si arborem fundi mei vCt. 1 AVl.
succidas , vcl similia
facias ? certe non habet locum nuntiatio. [ S i q_vis x r> i-
iicivm.] Domum aliquam ruinosam resiciebas : volodenun-
tiare tibinouum opus : qu<critur an poslum ? Diciturquodnon:
quia non diceris facere nouum opus, sed vetus reficere.[S i v e
a v t e M. ] Dicitur quod si aliquod opus nouum facis, siue in-
tra ciuitatem, stue extra facias , possum nunciare nouum opus:
nec est vis siue fiat in publico loco , siue in priuato. [N v n c
v I d e a m v s.lDicit Vlpianus , quod expedit viderequibus ex
causis fi?t nundatio. Item qua? personx poslunt nuntiare. Item
quibns nuntiandum sit, ad hoc vt nuntiatio teneat. Item in
quo loco habeatfieri nuntiatio , ad hoc vtvaleatnuntiatio.Item
quid ccnsequitur per nuntiationem nuntians. De primo in §.
nuntiatio,vs<\v.t ad §. ■vsusructuarim.& in §. illo incipit dicere de
iecunda parte vsque ad fin. 1, & M.feq.&l. in prouinciali.§.si.cuml.
seq. & in l. depupilio. inprin. aliquid traclat. Dc tertio dicit J.eo.
i. operi;. & l. cudibet. (y> rn aliu legib. De quarto dicit infra eod.l.
de pupil!o.§. ntmtiationem.De quinto dicit mfra eod.l.prx.tor ait.cir-
ca prmc. ifrinalits legibus huiut tit. [Nvntiatio.] Dici-
tur quod ad hoc vt nuntiatio valeat, oportet quod fia: vna de
tnbus caasis: nam aut nuntiocausaiuris mci confcruandi,aut
causa damni depellendi, aut causa publici iuris tuendi. De pri-
mo dicit in §. nuntiamm. vsque ad versi. vel vt damni. & pos-
sunt dari duo exempla : vtquia ardificas in solo meo : vel si in
tuo , debebas seruitutem altius non tollendi. nam si in aliquo
istorum casuum nuntio nouum opus : dicor nuntiare causa iu-
ris mei conseruandi. In versic. v el %>t damni,8cc. ponit exem-
pla desecundo : vtsixdificabatur in solo publico velpriuato.
ex quo ardificio timebam ruinam in quadam mea domo ibi vi-
cina. nam posfum tibi nuntiare nouumopus , donec caueas de
damno infecfo : nam modo dicor nuntiare causa damni ouod
timeo , depellendi. De tertio incipit dicere in versic. autsi quid,
&c. vsquc ad §.qubdsiquts. & ponitquatuor exempla. Primum,
quando fit opus contra leges. Secundum , quando contra cdi-
c\s. principum. Tertium, quando opus sit in loco religioso,
vel sacto , velpublico: &da exempla vt ibi est notatum.[Qvor>
5 i Ci_v i s i n m a R i ] In hoc §.dicitur,si quis cedificet nouu
opus in littore maris ,& ego velim ei nuntiare nouum opus:
qusritur an poslim. Et dicitur quod non , nisi in casu , vt si ti-
meam in aliqua mea domo ibi sacta ruinam : nam tunc nun-
tiare poslum. [Ivms nostri. ] Nunc dicit quae perso-
nx poslunt nuntiare. & certe si opus siat in publico , Iiuntiat
quihbct de populo. si in priuato , ille soius cuius interest : vt ille
qui crcdit habere ius in solo ,in quo xdificatur:vt quia suum,vel
ahud ius simile : quo inuito non possit xdificari. [VsviRy-
ctvarivs avte M.JCiim haberem vsumfructum in fun-
do Titij: quidam extraneus ( puta Cornelius) irr4Ue^trndo cee-
pit xdificare. volo sibi nuntiare nouum opus. quamtur an pos-
fim.Ef respon. quod tanqua dominus nuntiarenonpossum:quia
dominus non sum: sed quia vertitur interesse meu,tanquam pro-
curator nuntiare potero. Ditur mihi & alia via. nam potero ao-e-
re rei vmdicationepro vsufrucl:u contra te xdificantem,& con-
sequar quidquid intercst mea opus illud non esle faclum.FR anc.
A c c v r s.
a ^ Hic. Titius a;disicabat in quodam solo. ego dicebam eum
non iurexdificare. ipse e contra dicebat quod de iure ardificabat.
quxrebaturab Vlpiano, an ego poliim ei.contradicere nuntiado?
Et respon. quod siue iure liue inuiria acdificetur , qu6d possim ei
nuntiare:& hoc per quoddam edictum pra:toris:sed tamendebco
postea remittere nuntiationem quatenusnon habeo iiis prohi-
bendi. Accvrs.
b ^" Edich. scilicet de operis ncui nuntiatione. idest, hoc inter-
dic~to,cuius duo sunt capita : vt insraeo. /. pr&tor. in prin. & §.dein-
de. % Et prophetizat a hic Vlpian. qui pritis sacit expositioneni
edicti , quam ponat ipsum.sic & aiias supn de capi. de.l.ij. in prin.
6 alias sxpislime ; vt s. quod quisque iur. i. j. inprinc. & %.depact.l.
). in princip.
b s EdiHo. quod est insra eod, l. pruor. j. respon. quod interdi-
cT:um appcllatur b : vt inl. prMor. §. j. & §. hoc interdicium. Sed
certe ibi non pcrmittitur nuntiari.Sed dic,eo ipso quod mandat c
dtstrui saftum post nuntjatioriem , videtur perinittcre nuntiari.

« ^ Hoc ediclo.maXi. Accurfius ediclum pro interdiclum , acci- *. Permiiia,
pi putat. nec enim existimcs his vocabulis nostros abuti. C v- 7"? ilacu"
i a c i v s.
c ^" Fermtttitur. id est * statuitur. in Flosen. cod. promitti

tur


d s Iure. id est , iu-
ste : quiasit ei ius ardi-
ficandi.
e 5" Iniuria.id est,non

habent.
b Certe.hoc e-
nim edictum
aut imerdia.ui
a prarore pt-
tendum erat.
i Operis vett-
ris ( ptita fiil-
cicndi ) caula

iure : yzlnsiit. deiniur. fauorabilior
inprinc.
e ^ Iniuria, idest,in-
iufte.
f ^ Oput. quod ex
postfasto apparebit,
icilicet coo-nita verita-

quam noui.
a Nouu opus
non vctus n(i.
tiatnr.
s Nutiatioil-
legitima dici-
tur ratione
persona: vef
rei.
/ Ntitiatio il-

i. Vlpianvs libro quinquagcnsmo
secundo adEdiitum.
O c a edicst-o b ct
permittirur svt ^"
ue iure d,siueiniu-
riae opuss sieret s,
nuntiationem hin-
hibererur : deinde » remittcre-
tur k prohibitio eacenus1 quate- tc Accvrs
g ^ Fieret.nou.\xm.na.
aliquid iure permittitur c inveteri d opere quodnonin nouo: legiumi spc»-
vt Cod. delud&ts. l.sin. ibi, illudetiam, °yc. alioquin contra:vt in- ni poteft.
fra ead.l. §.siquis &disicium. aliud est enim, &c.vt j. de iti.acltique £ N M^"° £c-
, ■ / .•■ i- . uet, licet ius
pri. l.ut.i.pen. '■ , .
'. J J ' i ■ ■ ■ r ■ niinuandi nu-
h 5 Per nuntiationem. lc^itimam , quxreneat iploiure : nam tiatomon ha-
quandoque ratione personx nuntiantis non tenet:vt e quiapu- beat idnbiuni
pillus,vel seruus : vt infra eod. l.depupitto.in prin. & §. j. quando- tamen cst au
que rationerei : Ytinha.eo.l.depupillo.§.si quisriuos.& §.pr&terca. "aucat-. , .
, . . , , . . ., r\ n. r : s " Nuntiatiom
•Z°r %.totiens.°yl. qui i)iam. quibus cafibus poteft lperni r nun- caul-a j,
tiatio. At vbi hxc non impecliunt ,tenct nuntiatio, licet g nun- jnserenda, niii
tiator ius nuntiandi non habeat.Potest tamen ille qui facit opus, pecactir, atque
quxrere h quare nuntiet. & si causam non exprimat,potesta:di- ita tc-net ntm-
ficare impune :sicut dicimusin libello ' causamexprimcndam:vt tiaa0 '. ca"la
_,/,.,.. , , , r . r ! - i r 1 nuntiationis
ar. Cod. ae edi. diui Hadr. tol. l.si.§.sin autem. & s. de tranjac. i.cum n(,n acjKita.
hi.§. incaufa.fy-"]. eod.l.de pupillo. §.totiens. <Q> §. quinuntiat. & in , Libei-lo cau-
teste ^:vt in Auth.detesii.§.fancimus.Scd ax.contzzH.adTreb.l.quia sa adiieienda,
poterat. dc V° Jlc x c
A d d i t i o. Tu dic, hoc didum non esTe indistinfte verum: "7-f,-adl e ^ *
quia in libello personalis aclionis debet inseri causa,non in li- ytlroindsJnpr
bello xealis.itano. Bart.in l. an eandem. §. acliones.s. de except.rei de fdimio.
iud. °yinl.\.de eden.gl.iQrdoc.inl.generaliter.de nu.pec.Ang. & Pe. k TelHs no in.
de Su. inl.sisideicommisum.~s.de iudi.glo.^r Alex.poftBart.inalleg. terrog.itus cau
/. \.coll. iij.zierfsedquAro qualiter.s. deeden. Ang.in§.illud. mnjl.col. "m|t- |,roniJ
in Auth. de exhi. oy intro. reis. colla.v. Panor.posi Io.And. in c.signi- tenctur. vt /<ic.
sicantibus. extra delibell. obla. & Lansran. de Oria. in c.quoniam con- Vide tamc ex-
trasalsam. §. petitiones. num.ij. versi. causa remota.jy scquen.extra de cepcioncs a-
proba. sU(^ Socinuni
i s Deinde. repete, permittitur hoc edidto vt remitteretur, &c. "l"**0*'
^ Sed certe hxc remissio non fit ex eodem edicto , sed alio quod nuntiationem
est infra eod. l.prs.tor. §. deinde. vnde male videtur sic repeti. Re- operis poceft,
spon. eo ipso quod hoc edidtum quod est in princ. 1.").cod.sr&tor, qui potelt de-
dicit destrui quod fit ante remislionem: videtur ' permittere fie- ft"iere nouum
xiKmisCioncm:vtarg.~\.dema.tefl.l.siquislocuples.insin.(iys.de °^y5'n- i ,-
eden.Lsi quisex.§.prohibet. Veldic, remitteretur. scil. alio edicro sam intelueas
quod non habemus. notandum,re-
k C Remitteretur. si iure opus fiatex hoc cdi<fto, velab eo data mitti nuntia-
satisdatione nuntianti. tionem vel ab
1 C Eatenus. Imo & in eo quod iuste nuntiar^rficstita m sa- h«ml"e ^ ci}
:/•! • c tr ■■ c j i r i — j.fl / adueriano <».
nsdatione nt remisho: vt initzeod. l.pr&tor. §. hoc interdictum. oy de (m;/.
j. eod. I. depupillo. §.si'ts cui. & insra de remif. I. \.§, l. Vel cxpone »/£.)yeI i uire
eatenm n,pro ideo : & quatenus, pro quia.& supple, & hoc pa- idfic.vel ratio-
lam patebat: quianullam causam nuntiandi coram iudice ° di- nepersone,vel
cebat: vel qax pro nulla habetur , & ideo'fit remissio etiam ii- ,m '*.
r ti • l -.r i j- r i- • r n. r j vibac U/o.un*
ne latisdatione. i. Vel dic sccundo eatenm, ld est, vtque ad tcm- ^neK _ vej pra..
pus : quatenm , id est , vsquequo iudex cognouerit & pronun- itita sasilda-
tiauerit, liceat xdificare vel non : & potuit nuntiare vel non-; & tione.vel obla.
hoc pra:stitasatisdationede demoliendo in principio co<rnitio- M'no" "n,en
nis:& sic statim pendente cognitione a-dificat. Ex quo autcm jucj,^c vtmox
pronuntiauerit, autdestrueturquod est factum, aut libere siiciet cjicam.
quod volet. 3. Vel dic tertio , cum deberes seruitutem alticisnon „ Eatenus.pro
tollendi vltra x. pedes , & tu iain citea viij. fecisses: nuntiaui ne Wc°» vsyuead
vltra procederes: venisti coram iudice. cdm viderir iudex qu6d certum tepus,
, r ,. , . , ,.,.,. 11 V certam nieiu-
nondum fecens vltra ld quod tibi licet, nec me habere caulam ram ^ non jr)
vllam nuntiandi, nisi in co quod vltra sieret: etiam sine satisda- tot„n'.
tione faciet remitti, ciim videat me calumniari. 4. Veldicquar- cRcmiffionu-
to , non haberet , id est,oblata satisdatione,& non recepta, nil di- tiationis fit a
cit: secus si diceret, hodie conitat, &c. vt supra vt in pos. le. l.si U "*« «^
1 •* • • > t* /* ■ p\ 1 jtiocii>, ix.tin 11
aquo. quia tuncnon rcmittcrcturprcnibmo : licct latildare vei- Judex Ml]sa
let. y. Veldic quinto , nonhaberetquatenus, id est, in totum. nam COjnita dcpre-
prajstita satisdatione , in nullo videtur habere ius nuntiandi : & henditiiiioir.-
fic in totum remittitur. 6. Vcl sexto, potcst poni exempluni in "
seruitute vrbana : & sic in rebus incorporalibus. namciim debe-
rem seruirutem alticis nontollendi vltra x.pedes,.xdisicaui vsque
ad viij. postea denuntiasti calurnniose : potero qux-rercper iudi-
cem nunquidxdisicauerim vltra viij. ciim ribi dcbeam scruitu-
tem altiiis non tollendi vltra x. & si dixcrit qu6d non : permitte-
tur quod ego cedisiccm vsque ad x. vltra non. In corporalibus hoc
modo: ciirn denuntiasses mihi nouum opus in loco qui eratxx.
pedum per longum , pctero qua-rere pcr iudicem nunquidha-
beas ius in xij. & fi inucniet qu6d non , permittes quod a.'disi-
ccm

copctcie.nun-
tiationtm re
mitcic rhilla
satisdacione: si
dubiu iusntm-
ciatis csi,satii-
dationcm cxi -
git, remittcda
vna cutii niur
tionc , i\ rcus
viceriti

■*
loading ...