Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 1079
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0545
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
1079 Digestorum Liber xlvj. Tit. j. 1080



sic: nec vnus solus est nominatus:nam tunc ci soli,vt s.e. l.seruus
#§eryu,s si v- ttlienui. & L proinde. s Quicl a autcm si vnus iubet, sed altcrum
nius domino- nominat? dic yt no. s. e.Lseruus commurits. §. si. s Ciim autcm
j-um iusisu sti- fcruus b cst fructuarius in quo plurcs habent vsumfructum, si
pulatur >alte- qaidemcx operastipulatur sine nomine, & iussu frudtuanorum,
ldcm dic quod lupra

nustame do.
mini npmine
adquirat, cui
adquirat.
i Seruus ftu-
Suarius cui
dominorum
adquirat.

in pluribus domints.
Scd si vnus splus iulsir,
vcl vnus rantum no-

minatur, ei quasritur,
v.t s. de vsufir. L. fi seruus
smcluarius.§.fi duosXd
istc tcnetur ad com-
municandum: cum o-
-««..- . pcrac quodamodo cst
t Opera quo- t: *_,,..
dammodo cst exrc.vt s. de adquir.re.
cxre. ' do.l.quibona.inpr.i^s-~j.
^o.l. pen. Si autcm vnus
iussu, scdaltcr cst no-
minatus,tuc nominato
sccundum loan. ejuod
si stipulatur cx re vnis
fru&uarij tantiim , si
quidem sine nomine
yel sibi:partc proprie-
rario de stnfta ratio-
-»e, & partcm frusftua-
no,vt d.$fi duosSd de
gcqaitatesoli fructua-
r io, v tsupra eod. l.si alie-
nus. i. Vel ctiam dic
vtdixi inlsialienus. Si
autcm nominatim do-
mino cx rc fruduanj
stipulctur , totum ei
quxrit, vtsiupra deac-
guirend. re. domi. L per
seruum. % sruAuarius. &
d. §.siduos. sed reddit
j>cr condiClionem sinc
c*usa,yt infra eo.l.pe. Sc
sicintclligitur supra de
aequir rc. do l.qui bona.
§. sedfi adiiciat. Si au-
teni ex rcdomini iru-
ctuario ,non valet ,vt
supra eo. L feruum sru-
cluarium. si ex re vnu-
frtictuanj alteri fru-
ctuanp,non valst,vt
S eo.l-sialienus.infi. ncc
obstat l.si cum duorum.
s.eo^.quia cxpone vt 1-
bi. s Quod m frustua-
d

quod a dominomm vocabuja b
pro demonstratione habeanrur c.
xxxvi 11. Idem libroquinto
ad Sjuintum Mucium.
Slseruus meus a liberto meo
operas sibi dari stipuleturanu-
tilem d stipulationem eile Cel-
sus scribit: aliter atque si iion ad-
iedo hoc verbo ,stbi, stipulatus
fuerit e.
xxxix. Idem libro vicensimosecundo
ad ^uintum Mucium.
QVum seruus in quo vsum-
fcu&um habemus, proprie-
tatis domino ex re fru&uarij
vel ex operis eius s nominatim
stipuletur : adquiritur S domi-
no pl'oprietatis. sed qua actio-
ne fru<5fcuarius recuperare pos-
iit a domino proprietatis , re-
quirendum est h. Item si ser-
uus ' bona fide nobis seruiat,&
id quod nobis adquirere pote-
rit, nominatim domino suo sti-
pulatus fuerit : ei adquiret. Sed

nominatim.eiacquirit. Postcarespondetilliqua;stioninu
decisam reliqucrat ,dicens quoufrudtuarius poterit rccii ***
quod ex hacstipulationcad proprictariumpcrucmt,condaare
ne sine causa. Fr a n c. ~
£ s Eitt*. scilicet scrui.
g s ^dquiritur. do-
^. mino proprietatis • CrA
qua actione id recuperare possu- mmecontra: vt• 2
mus , qusremus. &non sinera- ■vsusr.l.seAtfr siquis.§.
tione est, quod Gaius noster di- 1Hisii°nis. & faprke. I
xit, condicik id in vtroque casu £ruu™sus™rium. &
n- i ^ )-desolHt.l.quires.in
possedomino. s^, 3 S,J*

Licet siipulatio serui ejrsili] conse-
ratur in tempus existentia sui iuris:
nibilo minus fatri & dommo qu&ri^
tur. B A R T,
x L. I d e M libro trigensimotmio ai
Quintum Mucium.

Q

Vidquid contraxit seruus

dum nobis m seruit n : e-
tiam si stipulationem contulit
jn alienationem vel manumis-
sionem ° suam, tamen nobis id
adquisitu erit :quia potestas eius
tunc cum id contraheretur ,no-
stra fnir P. Idque est si filiusfa-
milias contrahat. namque etiam
quod in emancipationis H sux
tempus contulerit, nobis debe-
bitur , si tamen dolo malor«id
fecerit.

m

DE

Ot^s»

BCM*

DOjracHssie,
^ CfcJ k^i (rit •*r: n



LIBER XLVI.
FIDEIVS S ORIBV S si
MANDATORIBVS.
T I T V L V S I.

I

quis.
v Seru

IFidciurTor
a plu-

Yideiussor j" esi non quinomine debitoris,
I.97. S.possum. dc verb. obWg.sed qui*
pro debitore suo nomine stipulari promittit
circa nouationem, vei qui pro alio abstipu-
latoreiriterrpgatusresi>ondet. qui <Q> adpro-
missor dicitut. Constituitur ergo perftipula-
twnem, stipulatio autem , vt dicimus,acce-
dit omni obligationi, <& sideiussio igitur.de-
nique stipulatio alias accedit <vtprincipalis

rio dixi,idem dinpos
ribus possessus scsso a pluribus bona
suiadqwi-at. fide:vtd §.siduos.
a J ^W.idcstquia.
b s Vocabulat.ap^ei-
Jatiua appoiit^ in sti-
pulatione.
c ^ Habeantur.demo-
Ihant cnim appellati-
« prdo Tcri- ua ,anprius nominati sintdomini. ^Et sic not.deordinc e scrt-
piura attendi- pcuiae.lic in Auth.dehered.&Fal.l.inordinatum.Soi arg. contraj.
deso.l.necenim.ltcm facit s.sicert.peta.l.eius qui%.quodsi.k c c.
Slseruus. ] C a s v s. Habebam libertum ,a quo scruus meus
llipulatus est hocmodo , promittis niihi opcras tales ? certe
taiisstipu!atio nonvalct. Siautem stipulatus ciset non cxpreilo
hoc pronomine,»?i/)/, tuucstipulatio valct. F r. Ac cvrs.
/Seruus inuti- d s Inulilem.vts.de ope.li.l.feruuspatroni. & cst speciale f.sic s.
litcrsibistipu- eoXij. & Lsiseruus commuriu Mmij s,.%.seruwscapto. Alias non rc-
jncerrtasPerar ^clt ^' vcl ^Qmino stipulctur.vt s.e. L). inprinc.qux cst contra.
Sed quae cst ratio?Respop.quia taftum in stipulationc continctur,
vnde domino non potcst quxri , vt Instit. eod. §. sed cum sactum.
sccundum quostiam. Scd ccrteibi dc iado seruiitipulantis , hic
libcrti promirtcntis. Verius tamen dic quodnon possuat deberi
rjisiiurcpacronatus.at seruus non est pacronus. & hoc dc opera
fcCerrarum& incerta.dc11 ccrta valcr.vt %.de ope.libl opers. in rerumj.cum ' ha-
mcertarum c- ^2t |n{].ar pccuiiiae, vt s.eo. tit.de ope.lib. I. a duobus.
in"itudo. e s Stipulatussuerit. quia tunc yaiet. Accvrs.
» Opera; certx (~^Vm seruus.^C A s v s. Habeo vsumfru. in Sticho seruo : cuius
pecunia inltar V^>P'oprictas pcrtinct ad Titium. istc leruus stipulatur Tkio
nonur.atim cx opcris suis, vel cxrefrucluarij. certe acquirit ipsi
Titiodomino suo.postcasubiungit quxitionem qua aclionepos-
sit vsufruauarius recupeiarc illud a proprictano. & antcquam
icipondeatilli quaestioniXubncdit aliam qua^stionem, quodsci-
Jicctscruus qmnobisscruit fconafidp, sistipulctur dominp suo

berto domini,
& cur.
g mcus

obtinent

J-
seruus.
h s Inquirendum eft,
&certecondiaioiics)>
ne causa.
i 5" ttemsiseruus.iWz,
nus.
k s Condici. s. condi,
ctionc sme causa : sWc
solutum sit.siuenon.
sedtuncvt adioccda-
tur,lubctetiamlocuiri
condiftio incerti pri-
moca(u& h.s.sieert.
peta. I. ckmsundus. §. j.
&deaa.emp.l.fisermi.
}.§. feruum.
s^\ Vidquid. ] Casvs.
V^Seruus meus ita
stipuiatus cst aTitio:
promittis cum fuero
manumissus vel alie-
Bacus?quenruranpou
manumiinoncm vcl
antemihi acquiratur?
Respon. quod sic.J, se-
qucns planus cst. Fr.
1 s Seruus.C nostcr.
m s Nobis.{.«omims,
n s Serais.i.dumno-
stcr seruus est.
o 5" Vel manumifw-
nem. puta promittis
cum fucro manumisT
sus vcl alienatus?Ac-
C VR S,
P 5" Noftra suit. bona
ratio : quia initium a «Initiumspe.
inspicitut in acqui.hoc ^™-f>
Clsil & scq,Tt&si« Ulllll,altti
■verbo. oblig. I. si silius. ^.ini.i.^itm
i.Est & aliaracio.quia <■;>«. in wrt»
dolo fecit:vt J.insi.l.
q s In emancipationis.
puta cum fuero crriau-
cipatus.
r s Dolo maloM est,in
fraude patris neciac-
quiratur,sic (lipulatus
est. Arg.supruprosoc.L
actione. §. dixtmus. &
hoc prxsum.tur b si * ^'m
contrariumnonapparct: alias si apparct contrarium, vtilisfilio
quxnrur:vt"s.dehere. infti. L quidam. cV ibi cxcmplum est quando
nonpra:sumiturdo(o:quianon voiebat p?tii quacri, qui filiodare
volebat.Itcm aliud cxcmplum. J.tit.). l.sidebitori.§.). s Scd nun-
quid etiam in seruo posset eile sine dolo vt ci manumisso quaera-
tui?R.espon.non:quianon oportet proficereci libero faito quod
in seruitute cgit, nisi c in casu Cod.anseruus ex suosacto.l.quatnttis.
&l.promissz.lxcmhoc quatido sub conditione iatnnseca." iiau- ^ saito|
temextrinscca,vtsiTitiusfueritconsul:tunc indistintle qu»n- qUOd insemi-
turpatri& c\om'mo:vts.deverb. oUigl.sifilius. Item hoc in con- tutegejfc.^
ttactibus e,secusinrclicT:is:vt j. de reg.iur.L.qu&legata.&CodJe d ^so
condi. inser.l.sivxor. A c c v R s. condictonis
* C Sitamendolo malo.Viclc scriptaad l. j%s de verb. obiig.Cvt- dj(ferentja.
J _________,--------. r'„,n&tl

DCK^sCS.
J^sCCl-CD-

T

obligatio , alias vt sequela principalis oblh
gationis.\.9$.dc(oli].tl.s,§. pcnul.de in-
iWt.zEk.Mandatot "f etiam omni obligationi
accedit. is est qui fideiussorem fideiubere vel
creditorem alij credere rogat. sed consensu
nudo constituitur non vt sideiussor per siipu-
lationem. fa> ob id pr&sens tantum sideiu-
bet.mandat vero pr&sens velabsens- 1. iz.
§. si curator.l. 31. manda. Cvuc.

IffrittmH. 1
cotltit. 1» sm-
\ Maiutor
(Jllj».

interdum <■*
lus.

c Seruo an &
quaniio prolit

DE FIDEIVSSORIBVS
MANDATORIBVS.

£T

, cottttf»»"1
^ legatoruffl
differentia.

Nota diserentiam f inter sideiusisorem & mandatorem.nam sirnper ^- Fideiussbr &
sideiussor sequitur obligationen, :vt j. co. I. &&t.ustox.JedW»-i*t? milDdatora>
semperante,nisiin casu : vt s.man. l.si vcr6noni'e.§.si poit crea ferut:*
tam. R. dicit sideiujsores mandatorum : sed verius dic,princtpalinm tr,>^re.
debitorum pro quibus quandoque sideiussores, quandoque mandatoros pro^ ^.^
interueniunt. ., ialit. !>t':
/3 s Fideiussorcsquotsint,&quaeedrum genera, itemque q«id „fryi!<i&
mandarorcs,Yidcmnot adimt.tit. Ced.eod.fa lnsti. inprtn.eodem- ^lsf '
C Y 1 A 6. . '
Otnm

10

8

JP> deiu
adhibd'0
iraU ti

i.seq

Fideiussbr
tio.ii suie «
Msstt»ftusiue
« weleficio,
fce naturali,
siuelege st«
ceJere poteit,
«BoniilrcKg.

[ Fideiustbr
obligacioni il"
licia acceiie-
te non potest.
Jlauu.lsg-
, Fideiussiir,
qui lege pro-
nibttur fide-
inssbr esse,vti-
ker non obli-
gawr.

na.t«:
Etin
&dcp°»tl
dcrefi^lU
acposm ap
rcm:tu^
eacommd
accipc^ t
tc quod "
cies de d<
datoin re
Biiliter «
commoda
a s °f
conttactuj
leficio:itci
rali &ciuI
rali tantui
tantum:vt
ltttus.&1-}
tusir oblig>
ssi.eo.in pri
mnnu. pe<
sic compi
ncra singi
autem sin
nam nor
contraAu
legem: vt
kx.&C.d
l. non Aubii
hibitum c
dati:vtC»
hn. I. ij. &
mand. l.si
§. gr insun

i Fideiussor
nbligationi
vtrbis vel re
accedere po-
ttst.
tPupillusdoli
capax,doli te-
netur naturali
ter & ciuiiiter:
sed & cjuate-
nus locuple-
tior sassus est,
extrasuperio-
rescasus,na-
mralitet tan-
tum.
/Seruusnatu-
"litcr tenetur
eocasuquoli-
ber teneretur
Mturaliter &
ciuilirer.
?s»tisdationt
IMndotjuc a
volente,
':Pjmfuntfi.
«"ussoie dare
Vi.«" non
s°ssit coueni-
"^iui faclo
l^SM coue-
"i""6 Possit.
,ll|done'qi„
''-"ontamen
!°»»eniri.
XcJur'pecu-
'«'■.seruo 5.
c,.riJeiube„s

proxi
bE"
obs.gatiori
trahitur v
enamquae
re.
c J" Seruii
dicl. inde. I.
d J Vupil
capaccm ,
dolo tenct
ter & ciuil
s. commo.l
dubitabili
pupillLsci
eo.l.sideiuj)
dolo.leru
teneretur
c s Dok
dcpoiituiT
f s Aut
n-.odatum
g s Kde,
culpam;v
QVifitt,
tlbl d,
bar.vt igit
filiumfa.il]
bimuliere
tusconsuh
Sedquid!
adimplesk
^od talc
h s s.«.
1 s Satisd
dtrecogan.
s Prom
s Etcon
^'Possun,
lui"nonK
m s Seru,
P«ulijints
^filiuil
lllam.nec,
nus»dikit:
"'Pdonan,
«tiatr, cxtI
loading ...