Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 359
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0182
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
559 DigestorumLiber xlj.Tit.j. 3^0

_ ejuinrjuen-
ninm m libc-
rajj btis causis
tnplcx occur
ric.ad defuncti
fiarum tucn-
dum, retra-
flandum col-
lulioncm,pro
uocandum ad
ingenuieacem.
*in arche.Fl.
liqupret , scd
mendose Tau-
rcll. in aiinot.
b CoiiEestatio-
ne inutili te-
pus agend' n6
pcrpetuatur.
c Tacite vt &
expresse Iis
temitti potest.

3. Tertij a dicunt hic alitcr cxponi , scilicet tam libertus pro-
nunciatus est ingenuuspev collulionem, vt perpetuo possit reuo-
cari.Sed vbi seruus pronuntiatur ingcnuus,tunc intra quinquen-
nium.pro quo est quoduotaui in solu.contra."%. in prin.huius ieg.
& sccuiidum hoc dic, fetit,scilicet percolluiionem.primapkcct.
$ Not.ergo hic triplex
quinquennium. . • a
1 r.Pnmumquodde- netur.vt etiam extraneis » qui
f_n.fi statum tuetur, pio altero postulandi ius habe-
quod contestatione ° rent, liceret * detcgere colluiio-
inutili non perpetua- nem
tur:sedvtili sic.niii fue- ,T . j. _. _._*-,»_.„ /?
■ ir i- -.vc Non pr&iudicat vero patrono jt
nt remilia hs tacite c, r . , t '
vel cxpresse:vt s.rir.i. /. <P" iudicatus suit ingenuus ,non vero
\.inprinc.<ry l.ij.§.sin. <ry patrono agente vel nolente desendere.
C.ne dejla. dessun. l.pen.
%. Secundu,quod datur
ad retraclrandam collu-
CVmnoniusto b contradisfto-
re quis ingenuus pronuntia-
tus elhpcrindeincfficax cstdecre-
tum,atque li nulia iudicata res in-
teruenillep c. idqueprincipalibus
constitutionibus cauetur.

111. C a _ _ istratvs libro quarto
de Cognitiertibus.

d tustus con-
tradidor in
iudicio eiTe
«lebet, vt iudi-
cium teneat.
e Conr.ratUc.or
iustus& legi-
timus ille di-
citur qui alle-
gat dominiu.
t.l.C. si dimo-
menU.posi- fue.
ap. grcsilins.
extra cie te. Ite
qui est in pos-
seilione : vt /.
fin. C. tle etitBo
diui Hndrin.
ietttn.

sionem : & hoc potest
perpetuari. vt ~i.prox.re-
sisson. 3. Tertiumquod
datur ad prouocandum
in increnuitatc: & hoc
non perpetuatur,vt hic
dicitur:quod hodie tol-
litur:vt C. vbi cau.sia.L
sina.A cc v r s.
a ^ TE.xtra.neli. in ve-
ro ergo domino vel pa-
trono non quammtur
hec.qui autem habeant
ius postulandi vel non,
habes ~i.de pgftu.L).
CVmnoniuJio.]C A-
s v s. Quidam est
iudicatus ingenuus,ve-
ro patrono 11011 existe-
te coutradictore , sed
aliquo alio. dicitur
quod non pranudicat
vero patrono. Fr. a n.
b s Cum non iusio.
omnem dic iniustum,
nisi dominus sic,vel pa-
tronus-Ac c v r s.
c s Interuen>sset.8c ita
in perpetuum admitti-
tur. tunc ergo locum
habet huius tituli pra?-
scriptio tantum , cdm
iustus d fuit contradi-
__or e : vt in l. j. patet.
aliasoccurreret inicjui-
tas, si te collud.te cum
meo scruo vel liberto
Titius detegat, & erri-
ciatur suus. _< facit C.
de tu. <ry cura. quifatis

f \\ Interess. pra_fe_tiir«_go dominus vel patrorius cnius a plus _ (scttittsjtt«
interest.& ad hoc ~).de pop.ac.i.ij.<ry iij.§.}.& l.feq.ry l.mutieri. tsy l. tcrcst magu
fi. try ~}.de iibe.homi. exhi.Liij4.s1 tamen.t-ys.de hts qui deie.vel ejju.L m agc"4
siz>er"d.§.hocautem.&~].de sepul. -vio.Lpriitor.§>.siplures.&"). deaecu.
Lstplures.Q» s.eod.l.ij.in si. & arg. C.de verb.sig.Lsi.<& ~i.de leg ijJ.pete..
§.sratre. & xxx-o. q. vs
,, r , n .1 r\ c\.fo~i.delibe. cau.l.%.
collusione detecStain quibuidam ?Sed qualiter fict n.
causis d quasi libertinus incipit bellus? Respon.ex offi-
eire.Medio tamen tempore, id est, cio iudicis petet eum
ante qua"m colluho detegatur ,&
post sententiam de ingenuitate
latam, vtique quaii ingenuus ac-
cipitur.

sdiudicari sibi in sex-
uum vel liberrum:quia
dicit per collusionem
iudicatum.

iv. Vlsianvs libro primo ad legem
Iutiam O» Papiam.
SI libertinus per collusionem
fuerit pronuntiatusingenuus,

v.H ermogenianvs libro quinto
Iuris Epitomarum.
SEntentiam pro ingenuitate di-
dam & collusiohis prastextu
semel c retradare permittitur.
1. s Si plures ad collusionem
detcgcndam pariter accedant:
causa cognita c]uis j" dcbeat ad-
mitti ,comparatisomnium mori-
bus Sc a:tatibus,& cuius magis in-
terest f,starui oportet.

X L I.
RERVM

D E A D QJV I R E N D O
D O M I N I O \
T I T V L V S I.

A pniudicialibas aciionibus transuu-
rm ad interdicta qu& insiar aciionum
habent, & aihones appeilantur sinpe, <(y-'
hodie conuerfa in actiones fetnt , rcpetit
rem suo more atiquanto longiits. Bt quia
pturimum. intcrdicta de posfesstone funt:
de posseftione primum agere insiituit: &
rUishi possesswnk <q> dominij , quia sre-
quens coliaiio dissinctioque ess, & per pofl-
fiesstonem plerumque dominium adquiritur,
&> interdicto de possesstone pmparatur , (y
ordinatur caufla de iure vel dominio.dccla-
rat ante omnia quibut modis iure gentium
vei iure ciuiii dominium adquiratur,&> per


non de. l.in dubium. & 1ua* Prssonas. Dominium est proprict.

~i.de inossi.tessa.i. qui re-
pudiantts.insi.Arg. con-
tra..s.man. i.sisidemsssor.
§. inomnibws. & ~i. qui.
mo.pig-vei hypo.ssol.l.an-
tepen.in sin.

s A«i<

tiones po-
pulares non

per abusionem dominium vsut-
sructm &• dommium posssefswrm dicimus.
C v 1 a c.
Cum qititique ssint gencr*arerum,
vt Iniiit. de re. diui. in prin. hoc
Sl iibertinws. ] C a- quintum hic prosequitur , & dicit
svs. Quidam h- '^ Jinmlorum res siutitvel iure
bercuselt pronuntiafus J .*..... J
ingenuus: aliquis dete- ge»ttus» » ™l cimh : & qma ittsgesi-
xit collusionem: amo- tmm antiqums est, de eo priiis viden-
do iste erit iuciicatus , dumeft.h.d. Etiste thuiustfiplanior
libertus eius qui dete- mms Mm. ^ nm mplha -^■ ^_
xit colluiionem: Iicet r, j 1 °
. ■> \ r usaeclaratwne.
prius a tempore len- J
tentia; datae prb inge- i.Gai vs libro siecundo rerum cottidia-
nuitate esfet ingenuus. narum siue aureorum.
F r a nc.
d s Causis.C.in quibus non admittuntur liberti ingcnui: & erit
dctegentis:vt dixi s.eo.l.proxi.insin. A c c.
SEntentiam.~]C a s v s.Aliqais iudicatus est ingenuus. nunccx-
titit aliquis qui volebat collusionem ostendere : sed 11011 po-
ruit,& sic succubuinamodo aliusvolensad illud idem venire,non
auditur. Secundo dicitffi plures cxistunt,& quilibet vult collusio-
nem o(tendere:ille prasfertur quem viderit iudex magis idoneum,
& cuius magis intersit.F R a n c.
e s S«»eZ.q.d.si semel aclum fuerit, & fuit absolutus seruus vel
libertus,non conuenitur plus abalio.nam sic cst in populanbus1 1

Varumdam rerum
dominium nancis-
cimur iure gen-
rium *: quod ratio-
ne naturali inter o-
mnes homines peraque s ierua-
tur h.Quarumdam iureciuili : id
estjiure proprio eiaitatisnjostra: '.
Et quia antiquius ius gentium
cum ipso genere humano prodi-
tum cstk,opus est1 vt de hoc prius
referendum m (it.

1. ^ Omnia igitur n animalia aditioric.

D E A C Q__V I-
R E N D O R E-
rum dominio.
JDe bonorum possejsioni-
bm,</y de rettctts tra-
ctatu expossto, in quo
<& de adqui. re. domi.
esi habita mentio: na
sy ille modus ejl qus.-
rcndi dominij, ideoge-
neralem de adqttiredo
re.do.ti.pofiutt. Bvl. __ _
vcldixitdeperfionis.fi. Ulnas1() ' ■
insuperiori iibro-.nunc
de rebm : vt Inst. dc
iur.na.§.fi.
7_^t\4 Varumdam re-
ivl_si rum.. Quarum
quinque ugene- " Rcru quin-
ra sunt: yt Inftit. de re. ?"e Z«™
_■••_■ o ■ iunt, comimi-
diut.mprm.Sc quintum ncs ; b|i>
membrum hic prose- c_ , millius,
quitur, scilicetquae sut vniue-rsitatis>
vel fiunt singulorum: JnSulp™"».
vtin co.tit.i.singtttorum. busS„i«
& lta non rerum , sed legitimora
faiftorum notat hic pcrficitur.
diflerentiam. stml.i,Jtit
g s Perzque. i.intra c >ffi,?,
0 J • J „ HmbH! Im.
lmpenum &extra. insi '
h «[ Seruatur.ytlnsiit. . Ius gentinm
de iure natu.§. quod ve- e& l-od intr»
ro.cr ~i.de msikta & iu. & mra 'T
; / « num intcrlio-
l.ex hoc.A c c v R s.
. . mines atque
1 ^ Ciuitatis noUrst. seru.tur:quoJ
Romana::per excellen- denique illii
tiam: vt Insiitu. de iure >°a" oma
natu.§. fied im.Et cst ™mil!"d'
exemplum a vt vsuca- /Xini....
pionc, prccscnptione, iLirec.uil.no-
arrogatione,nionacha- "cm modis
tione.deportatione, te- adquiritur.
stamcnto,succe(Iione, '*?-*£?
1 n- -- pountiiute
bonorum posstllione, n_turaii, h«

qux terra,man.ccelo° capiuntur:
id est,fer3_besticE,& volucrcs,pis-
cescapientium fiunt p.
ii.Flore ntinvs libro siexto
Inssitutionum.
El qua. exhisapud nos sunt

VEl qua; 63
edita^.

11 i.G a 1 v s libro ssecimdo Rerum cotti-
dianarum siiue aureorum.
, Vod enim nullius est r, id
jatione naturali •pccnpanti
conceditur*. i. s Necinterest
(quod ad fcras bestias & volucres)
vtrum in suo fundo quisque ca-

addito , quod
k •' Prodhum esi. quod appellauimu!
dic vt Insiit.dere.dtui.§. '"'S~>>',m-
singuiorum.
1 5" Opuscss. id est,nc-
cessc est. A c c vrs.
m ^ Reflcrcnditm.po-
i\ca dicet dc iurc ciui-
li J. de vflucap. <q> in fle-
quen.tit. arg. ex dicio §.
ssnguiorum. & lrisiit. de
vflu try habi. §. si. <sy de
vfucap.inprin.A c c v r .
n 1" Omniakitur.quia
■ - » • 1 e Ius _entitnsi
e ssenrinm.nnod '

a lurc ■- gentium,quod

• ciuili ve-

est vetustius lure ciui-. [ijUJi
li , est incipiendum r: s a vetuftior^
igitur,&cc. bus incipiM'
dum.

jctraftantar. a&ionibus-.vt~j.depopu.acJ.iij.A cc.

0 ^ Catlo. id est,aere.
p ^" Fiunt.vtlnssit.eo.§.sera..<fy~).tit.).t.\.inp/)nc,
q T TEi ea qu&.jEdita.vt irys.eod.i.item qua.try Inssit. ecd.§. item
V ea.cfyC.de reivindicatione.l.partum. Ac c. ., >ufa
1 iss^XVod enim nulliusesi. ncque _ Dei, neque hominis ; re vel 2epl_uaM vi-
\^J spe.hominum ceuiura,quod fit 6ccupabile:& sic non rcci- detur. p"r'°r
pit iustantiam. cxtatinGlol-
s 5" Conceditur. fallit in libero homine:& estratio,quia hxcre- <« S-""#W"'
gula loquitut de his qux posfunt subiici nostro dominio:quod in "~""""
Rbcro homine non est : vt lnstit.de inuti.ftipu.inprin. <ry §■)■ Item
sallit iu scruo xgrotante eieclo a domino, qui sit liber : vt C. de
Lati.

36

^ sed b ^^
1*.



^,^

ci

jitio"4

nimpnnoP1'
hiberi non P
tinp«c01
tumccampr
redi,pt°h
capere. s "
S.r,?'* /odpossum
««Pr_.ii bere io"2"1

<\ts

tdiatot.
ifc-
qase
■ohi-

,nconl

< .t.heri no»

Jtii*'

meuffl

velea;

I In_r<

reJiens rcsssteie i vt

,11,»»». i»1"- A<\di-<^mf
t» ^°. circaprinc. °~

rroriiben

m*

&c

S.JM iuriarum ag«
nriarum s_m:vt").dem

iiitnr,«"

rtarum->)s><lli'
fallitincilibii
gkn.le.ls&^'
theJ»urui.&C.
gi.l.ij.ijrsJ''1!
qui penientem-
<jtiid/iposrpno
nern capiat? Rc
diximus s.disei
sudio.l.diuiii.
c •/ Ceperimt
secus si tanc.m
la.erimusivtj.
tumlem.'.).k c
illmis pio d . Ukrtttte.
tete. laxitatem, A c
e s Definit.i
poisessione rei
nut_: sed noi
dominio: vt "j.t
§. Nertttt. _r> /.
nim.ii. sacitso/i
sert. A c c v r s
< \Jssi-J
l\dicvt 1
snxi".inhis. '
. "^TAtitral
l\tem.] I
tnr. quoadhoc
eupanti postca
datur.AccvR
>> libeto.non su(
j,' sDifficilU.
saciiis.-vt ar"-.:
quod meo.§.si.in
* s Quodv
«'»m si alien
1^iueus:vtj..w
1"e»m. sed sc<
lcgera Longo'
«Peaatur ya
vs.ueadxxiv.I-
Postea occupat
"*(__ ltmL,msab^d,
*«.op -^m Trel
«1W1 r ' terct. i, sj,
raansUc
s«r.ln*T°-ni
0 l?*m*
5 ^«lertt.

llucnon,

Ntt,t> m

*
loading ...