Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 35
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0020
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
55 DigestorumLiberxxxix.Tit.ij. 36

*T"\ Amno i^f/tf.futuroi.i.j.stipulauo daniinfecti vice actio-
J__/nis alteri vicino pradtatur , qui promittit, (i quod ob eam
reni, quod atdificaturu sit.vel factum aliquid, datum damnum iit,
idse pra:staturum , vel restituturum , si labe aut vitio jedium
damnumdatum sit, Videscripta«^/.4. §.vlt. J.de verb. obligat.
C v 1 a c.
; Vm rcs.] Casvs.

* T» ixditl til.
&: proieSioni-
bus & sUggru-
dis.
f De suggrsi-
dis & proie-
&IS Snd.jvp.de
iij qui Uetece-
ritnt l.siviro.§.
yrjttor dtU
f Imo Sc ad-
uersus futura.
ttrg.t. 13;§.y?
quii. infra eod.
a Dic potius,
eausa damni
infecti.
* Damui infe-
Hi & operis
noui nuncia-
tionis difse-
rentia.
b Celeritatis
causa discedir
turplerumque
iiurecomuni,
{ Cautiq qua
cognitionem
j-equirat.
.iDamni infe-
cti cautionis
dilatio cur pe-
riculosa.
t Decreci pri-
xni & secundi
dissimilitudo.

* Damni infe-
(9;i stipulatio-
nis formula.
e Delegans
ordinarms, iu-
risdiciionem
non transfert
in delegatum,
sedexercitium
tamum, Dele-
gacn* autem
jureciuili non
subdeleg.ic.ni-
ii a principe
iit delegatus:
secus de iure
Canonico. de
quo v.hic zas,
/ Cautio dam-
ni lnfeiti co-
petit beneficio
prxtoris mor-
tui.id est legis.
t Suggrunda
quid.
g Mixti impe-
rij eause rcgu.
lariter 116 de-
lcgantur.
!o Cautio dani
jnsecti mixti
imperij estrex-
peditur enim
mdicis ofEcio
nobili , & ad
priuatam vci-
licatem perti-
ntt. B.irt.m/.
4.§.;.infr. eoil,
» Cansa in in-
^grum resti-
tutionis mixti
est imperij.
k Maxime: na
& fauore mi-
norum & ma-
iorum delega-
tur etiam re-
stitutio in in-
^egrum, vthic
notat Ripensis
& 7af. aduer-
sus Bartol, &
tastrens,

D E DAMNO
C T O « , 6 T DE

I N FE-
S V G-

grundis & * prote-
ctionibus s.
TITVLVS. II.

SUealiter aduersm sutura opera cmen-
iur ,'dixit, nunc aduerfm pr&terita\ rui-
nam minantia. Et quia in fuggrundts sy
protectis plerumque h&c siunt, de his spe-
cialiter dieit: vtsy supra de his cjui dc-
iec. 1. si vero. §, prcetor. fy qu& ssnt h&c,
habesvcSxk de verb.signi. 1. malum. §. j.
t{ Vt * superim- ediiium prospicit damno
nondum facto , ne quod a vicinofiat nobU
opere nouo: ita (y hoc ediclum , ne quod
nebis contingiitruinavicinarum &dium,(j>
ex\Jtraque canfa denuntiatio sit • ex illo
iurisnvsiri conseruandi caufa vt difceda-
tur ab opere; ex hoc damni depellendi cau-
fa •vuaueatur damni insecii. cui nuntia

^Dicitur in hac
1. cjuis cst illc iudex
qui potest iuberc ca-
uerc dc dano infecto.
Et certe non sohiin
pra;tores& alij magi-
itratus maximi,scd ct-
iam magiitratus mu-
nicipales exdelcgatio-
neiibi a ptastore faifta.
& reddit rationem:pri-
moctim rcs damni in-
fc£ti deiidcrat cclcrt-
tatem. Accvs.s.
a ^ Cum res, id est
cautio a .R.
b ^ Celeritattm.\(\ est
vt b cito fiant: vt ^p "£-.
de ser. l.ij. niii in calu:
vt J.eo.l.si smita,§.fesor-
te.
c $ Ex hac caufa. s.
super interponenda
cautione,vel non. & c
irt quantum tempus,&
qaalisxum fid*iulsio- tioni sirnm pareatur.nunliator ruice'cau-
ire , vel non : <Sc repetc twnvs mittitur in posscssionem tdium -vitio-
periculosum videtur: farum ex dccreto pr&toru.tielpr&sidu,aut
quia d. dum Romam magifiratus municipaiis : $y sipcrseuerfr
iretur , vel dum rnora noncauere ,ctiam eas &des nuntiatorpof
iicret in satisdatione, sidere iubetttrfecundo decreto pr&tom vel
interim damnum da- pr&sidls.Priims decretodominusnon detj-
retur : §c iic lege hunc citurpossessione, secundo deiiciturrSed &
vcrsum cum prxccde- ts qui expriori edicio nuntiauitnouum 0-
tibus:& dicesyitj.s.tan- pus,pQtejl desiderare ex hoc idicio caueri
tum,vcl contra legem, swidamm insecii, id efi, dedamno wtie-
cum sequ. que suturi operii. qu&posiulatioactionem
d C Iurisdiffionem. id imitatur , & dtcitnr etiam aciio dam-
eit ilipulationem:quia ni insecit. Stipulationis * h&c sere sormula
vult iibi reseruare: Sc esi > Quod acdium tuarum , arborum lo-
aliis deje^are. ci , opcnsve vitio intra diiim illunida-
e <[ Referuaret. qui
ergo alij delegat e, ni-
hiTominus iibi scruat-
sic s.comm. I. rei. & de
procu.l. Paulus. t&pro
soc.l.cii duob.in prin. li-
cet alibi dicitur trans-
fcrat. vt s. de osii. eim
cui man. esi iurifd.L). in
sin.
?> ^" Ideo magissrati-
bm municipalibus. Vidc
(cripta ad l. j. *s. deiu-
risdicl. C v 1 a c.
r ^" Delegandum. An
hxc deksratio cst Facta
a pra;torc mortuo ', &:

num mihi contigerit, iluc quidibi ruet,
iiuc icindetur , fodietur, xdificabitur,
eius rei nomine mihi hciedive meo
succcslorsvc eivead quemearesqua de
agitur pertincbit, quanti ea res erit,
tantam pecnniam dari. s Proponun-
tur ejtiam hoc tit, actiones insactum in vi-
cinum qui prohibet iri in pojse/sioncm , in
magifiratum municipalem qui non citrat
caueri datnni insecii , aut vice cautioni-s iri
in pofscjswnem , (y interdicta qu&dam.
«" Additnrinh.t. Et desuggrundis &
protedtionibus. quia codem edicto 4e his
etiram sorte pr&tor aliqutd edixerat. vcl
quia siipulalio damni insecti, quam ad
omniaopera accommodariait 1.30.ad sug-
grunda ergo etia?n fyprotecla aceommoda-
tur, si quod damnmn acciderit eorum %>i-
tio. Suggrunda ~\ dicimm tabulas circum
&dsicia a summo exienssis , qu& &des tuen-
tur ab iniuria imbrium, atque etiamsi la-
rign&suerint, a periculo incendiorutu,Pal-
ladio Q- Viiruuioaucioribm, quorum vnm
in hac re commemoranda suggrunda dictt,
alter tabulassusfixas iasronte atquc- extre-

iic competat iure ma-
giitratus : an ficri de-
beat a, viuo,a» non,di-
ccs intra /. iiij. §.duas.
^ Scd quomodocun-
quc dicas , eit con-
tra supra de iurisdici.
omn. iu. I. iubere. in
prtnc. Sol. speciale g
hoc casu, licet h sit mixti imperij: vt ibi.nec enimexpresie ibi
dicitnon posse delegari :sed eo quodeitmixti imperij, hoc col-
ligitur : vt s. de osftc. eim cui man. ess iuriss l.].].rcfp. fy §.si,(lc\it in
causa » in intc%rcit. qua; potcit dclegari,licet ilt mixti imperij,fa-
uore pupillorum k :vt C.vbi sy apud quem. l.si.in fi. ey s. de tut. !,
Wuto.^.tutoris.Vc] potcit delcgari habenti alias iurisdiitionem;
vt hic : non autem rion habcnti: vt ibi , & Inss. de Att. tu. §. scd
hoc iure. Vel sol. vt ibi. alia vero qux sunt mixti imperij, nulli
dcmandantur.
DAmnnm.] Casv s. Dicitur in hac l.quid sit dicere dam-
numinfeclum. &dicitquod damnum infectum eil dam-
num nondum fa<ftum : timetur tamen ne fiat. Franc. A c-
c v r s.
g J" Dsttnntm. modo cxponir. quid sit dicere, infeaum.

h 5 ^«w.ideoquecautionem desideramus mterponi.
h s Veremur. Imo a magis dcbet dici infedum id quod no ve-
remur,cumhicnonsitspes:scd hoc dicit vt hxc cautio locum
habeat: vt & j. c.l. in hacstipulatione.Vm lucro b autem quod ti-
metur amitti,non cauetur : vt & j. eo.l. Proculm. Sed aliud quan-
doq; in interdi.ne quid
a „ . „ in lo.pub. vt arg.contra.
mttate teBorum , qu& collatw fuggrunda #ne „uid:n /„. L U 5
quidssnt plane declarat: sic diciasorte quod '

fuggrediantur soras grunda.vt ltalis hodie,
quod &des extragrediantur , & -veteribus
glojsis,Grunda , * S"sf» k) tc vsris to» 7rt>?.say«
ttyx** >id ess , tectum, isy super vessibulum
emissum. necssne ratione Rutiiius Geminm
qui paruulaflepulchra quasi iusiorum fepul-
chrorum appendices , fuggrundaria | vo-
cat. Melius (tnquit) suggrundariu qux-
reres, quam sepulchrum. Protecta * sunt
proiectatesta , qu& Gr&ci M^ita. in mdjcc
titulorum est , proieftionibus , non pro-
tcctionibus. & latius proiectionumf no-
men. nam (y moeniana completiitur, &
stillkidia, (y porticus, try qu&cumque extra
&despwiiciuntur. Cvi.ic.

merito.sy §. damnum.
DAmnum.]C asvs.
Iu hac 1. dicitur
vndc dtcatur darnnum.
& ccrtc damnum , siue
damnatio ( quod idcm
eit) dicitur ab adem-
ptione & quad dcmi-
nutione patrimunij ;
namprodamno quod
quis timet in re patrj-
monij sui , & sic pcr
conscqucns rimet Ar-

Iubere dc canendo ,poteft fieriper

quens timct de-
minui patrimonium
iuum, petit iibi caucri.
Frano.Accvrs.
i ^ Damnum. alias itr-
cipit lex : alias nec cit
magijtratits mumafaks, hcetsit de \QXi ncc ^.
mtxto imperio : & talibus magisira- i s Damnum. Qux-
tibus non competunt ea quasunt im- ^u'5 aiiquis a iuriscon.
feri-j ,sedduntaxat eaqu&sunt sim-
plicts iurisdicitoms: tamen sallit hoc
casiu propter pericutum quod efi w
mora. Pavi,
i.Vlpianvs libroprimo
ad Ediclum.
Vm resa damni in-
fecSH celcritatem °
desideratj &pericu-
losa dilatio prastori

■J InCeCtum
damnum.
b Damni spe-
cies est qu0-
tieslucnnn a-
mitticuniucrS
tamen ii quis
metuat aroicj
tere, caucione
damni infecti
postulare non
poteii.w^iV^
1» t.i. nse.niii
lucrum iplum
iamiit versum
in suum patn-
monium vi 1,
/.§/? qnispro*
pter i 'nndAlu-
nemarrf.de 111.
nen aiiiyne
priuate,
* Gruda quid.
t Suggrundar
ria sepulchra,
*. Prot.cta
quid
t Proicsta
quid.


vnde dicatur dammi?
ad quod dicir:vndc in-
uenics dici etymolo-
giam dc dcminutionc,
mdc dicitur damnum.
dicitur crgo damnu, c
id eil deminutio.
k ^ Ademptione. id eit
ablatione.
. 1 C Deminutione, me-
lius d dixisset,a perdi-
tione^r ar. contra.~i.de

c Damnupro
dinunutiouc.

videtur, si ex causa c Pet-heJ-dc,Pe>-d^>m.non
,t r . ergo pro lucro c caue-
libimriidictioncm d reieruaret e: rn?.i, v ■ ~ , .
ldco magiitratibus municipahb./3 ADDiT.Dic secundum
delegandum s lioc recstc putauit. -Bar. quodlicet Ulasic
Cum l.sccj.primo exponit quid efi
diclttrn infebtum : sequens exponit
quiesidiciumdamnum. Bari.
11. G a 1 v s libro vicenssmooclauo ad
Edicium Prouinciale.

d Damntim
vnde vere di»
catur.
sLucri amit-
tendi causa iiu
cauetur dam-
ni infecii.

D

Amnum 8 infecxum est da-

propna significatio
qua; ibi ponimr,tatoien
aliumitur vnum pro
alio: iicutin/. veteres.
s. de act. empt.
D/«.]Casvs.Tu
habes ciomu rui-

mum. caaiisti mihi dc
dano infecto ihtra ccr
tum tcmpus : puta vs-
que ad annum. sl cum
sumus propc finem , &
domus nondum ceci-
dit.vel aliquod dam-
numdedit, cgo reuer-
tor ad pra.-torem,& pe

numnondumfactum, quod nosam iuxta meado
, ' 1 .t,,,^ ™,.:a: ...:l.: 1
ruturum vcremur ".
1 1' 1. P a v l v s libro quadragensimose-
ptimo adEdicium.
DAmnum ', & damnatio, ab
adcmptione k &c quasi dcmi-
nutione ' patrimonij diclaiunt.
Sidies appositus siniatur,& datti
numadhuctimetur ,tunc pofi diem to , vt prolonget tem
debet prorogari : & si esi iamsinittts, Pus )llud •' cettedebet
1 > /i- 1 ■ r -■ • prolomrare causa co-
debet tipuiatio eu cautio renouan, r • ?./-,-■
■' 1 ■> . 1 r gnita. icd si scire non
causa tamcn cogmta : & hocftet per p0ssir nisi vadar ad ip-
iudicem qui primam cautionem fecit lam domu ruinoiam,
interponi:qui etiam potesi comrnittere & inlpiciat intra qua-
,• ' • , rs '■ • c tum tempus pofiit ca-
altquem arttcuium nece artum wte- , ,. „ l r a
J /- dcreitunc poteitcom-
rionabeo. P A v L. DE Castr. rmtteie alicui magi-
( itrattti municipaii,qui
sit prope illam domum , & ei committat vices iuas. Hcec eadem
dicas & si annus iam slt sinitus, & pctam caueri de nouo.[Si 1 n-
t r a d 1 e M.JCiim habercm domum ruinosam,& petercmca-
ueri mihi dc damno infedto, prcetor prjecepit tibi vt cauercs intra
x.dies. certe si non caues intraterminu, cgo ero mittendus in pos.
eius rei. & si est tota ruinosa, tunc in totam : si pars,tunc in par-
tem. Sed ponequod non paterisintrarc possessloncm ; an potest
cogere tcre ipla magiitratus,putapignoribus captis ? Et dicitur
quod non:scd cgo aga contra te act.in saftu-coram magiitratu ad
interessemeum.hoc ctiamlocum habet si prartormitti pra:cepit
me in posf.domus tux,& tu non patiaris.nam act. in fiiclum agc-
re potero contra te. apparet ergo quodduo potest sacerc magi-
ilratus. scilicet iubere mitti in pos.Itcm si aducrsarius non patia-
(ijr me intrarc;rcdcht ius superact.in faCt.qua consequitnr inter-
csTe,
loading ...