Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 1139
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0576
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
H

«in f>!ilu.

infc





c3j**

^■•^

r;„& "«»£0;

ti.„ . ">«

:; «^i

-,*£

:«s

5. quiacrcditorfuudtj,
Wttcipit,-"

i-tjHMOBIj.
cm aliquam.Fs.A;.
stfalii
ii ij

iC appatet 1
promifcntiisy
(_ possct clici iicjs!>m|
i. Vcl pomtur iiiific„:
pnc.sics.dJ.j;*,,

»1
doi

wiriil
maturus tibipioa*
seiirr

.-irncicuitdoi!!:
yolcbas. Idemq;cft i
quod tibi mc ilta
^ existiiriabamaiiffitiii
, spopodi crcditoiiw.
. sed fccus li quod iii;
dcbctccrcJckmJil
l- tuo Tpopoudi cicnini
i- donare volebas.vclf
quem crcdicorcm cuu
putabas;visiilt!''l'
ibi. AccvRS-
lJ&feq.cIa«^J

;dcont«^

1139 Dc solutionibus & liberationibus* 1140

,, Soluit,qni
uouar.

DE SOLVT IONiBVS ET L I B ER. A T I O NI B.
Dixitde nouationibus qu& a &quiualent solutionibusivt s. tit. i.J

gente.tunccomputaturin vfurariam tamquamin gtauiorem: vt
).eo.l.fiquidex famofa. Si autcm eft vna pnncipaiis& vsutana:
ncutro eligentesohnurti videtar ingrauiorcm causam.
siretn. in kn.mncgeneraiiterdeJolui.Etessfolutw rerum , fr itain € Qux » autem sit grauio» , dicunt quidam vturariam : quia
skaojiberatic efi obligationum:fr tta iuru tantum.largijstme tamen tenaces debitorcs quando soluunt vsurasquas- non receperunt,
vidccui eis quod fol-
... _ . ir uant lumina velocu-
autem contraduit, Je tnuicem tmpe- larSei de sorte non
siccis videtur ,cumip-
sam acceperint. x. A-

ponitur alias Jblu. pro
qualibet liberMione : vt
7. eo. 1. soI'itionis.yerf
quidam hic dicunt de
liberMionib. illis ,scilicet
vbi remanet obligatio:
vtaliquo deportMo.quod
nonpiacet. sed de his di~
eitur j~.de sen.pas.& dc
bonis damn.Dicitur er-
go hic generaliter de li-
berMionibus obligationu
tam de his qua, ipso iure
quam etiam qui, paclo
contingunt: vt j. eo. 1.
Stichum. §. naturalis.
efysingulos casus in hoc
tituLify- C.inuenire,ma-
gis esilaboriofum qukm
subtile.
a J Solutionibus.TLias
scilicet quod debetur.
\_Liberationibus]<\\i^ ex
cis solutionib. debito-
ri Iiberalitcr contingit
Videnot.#</»Ms. tit. C.
desolut. & liberat. C v.
?>;^1K Votiens.~]C a s vs.
'^li Debeba tibi cen-
tum aureos ex causa
venditionis sundi, &
finc vfuris. item debc-
bam tibi alia c. causa
rnutui sub vsuris. item
alia c. fub maion poe-
na quam sint viurae.
Soluo tibi c. fcuca, &
dico, ego yolo quod
dcducas mihi hoc de-
bitum quod foluo , in
illud dcbitum quod
debeo tibi fub pcena.
tu dicis, ego nolo , fed
volo tibi deducere in
debitum quod cst fme
vfuris. qusritur ,quis
modi tollendi noslrum eft poriiis au-
ohligauonis diendus?Rcfpon quod
cgc debitor qui soluo.
Sed ponamus quod e-
go fum negligcns iii
cligendo in quod debi-
tum velim solutum

<t Grauior cau
saansit vsura-
rum, an vcro
sortis.

D E SOLVTIONIBVS
ET LIBERATIO-
nibus *.

T I T V L V S III.

\ Soluendi
verbii ad cre-
dicorem & ad
dcbitorem re-
sertiir.

* Liberitio
pro naturali
prrftatione
coru qua: de-
beatur , pio
ccmsufione &
copenfatione.
\ Solutionis &
Iiberationis
vcrbo omnes

contincntur.

Superiore titulo duds expvsuit modossol-
uendarum omnium obligMionum , Noua -
tionem & Delegationem. Sed & inducen-
darum^ita <vtmediusille titul. h&reatpro
be tam pr&ee
nam & nouatione obltgor
promisfor quem dedi , & liberor et'mm ego.
Et delegatione is quem delegflui liberatur
it me, obligMur alij, ego liberor creditore meo.
Sequentes tituli duo non sunt misii, sed de
soluendis tantum quibuscunque obligationi-
bus. Soluendi verbum efi multiplex. Solui
turoblig.-velcontraEius. I.liiij. I.xcv.§ vlt.
l.xcvij. Soluitur debitor. l.Ixvij. xc). Solui-
tur creditor. tam s enim soluit debitor cre-
ditorem dando, quam creditor debitorem
aceipiendo. Soluiturres njel pecunia. & hoc
posiremo genere in hoc titu. folutio resertur
ad eam pecuniam edmve rem qu& in obii-
gatione est. liberatio ad obligationem. Ex
solutione liberatio contingit. Soluit debitor,
liberat creditor ,foluitur creditori, liberatur
debitor.\.cm).fiquidem foluiturrecTe.&fe-
cundum regulas iuris ciuilis quod quemad-
modumfiat hictituius docet.De foiutioni-
bus & liberatiombus ,id * eft de naturali-
buspr&siationibus eorumquA debentur, &
de liberationibus qu& ex eis solutionibus de-
bitoricontingunt. Interea tamen fub eo de
aliis quibufdam liberationibus agitur qu&
Jpecie & iure folutionis cenfentur, veiuti
confufione & compenfatione. Alias ■verb
tam folutio "j" vt dixi.quam liberatio om-
nem modum compieclitur toliend& obiiga-
tionis. etiamfinon ipfo iure ,fed per exce-
ptionem. Cvuc.

Iij dicunt quod sors:
quia sorspant vsuras;
scd vsura non parit v-
sur"as.
b s Caussis. prineipa-
libus.-alias u contra c:
vt C. eo. I. j. & de -vsu-

; dimt: quia creditor rectpere non co-
gitur: crjic innullam cedit.si autem
noneligat, vel eligat ,sed nonincon-
tinentkcredkor potefl eligere in quam
cedat, durnmodo eligat Jimiliter in-
continenti, & m illam causam in qua
verijimiliter ipse eligeretpro seji esfet
debitor .-scilicet ingrauiorem.& si hoc ris. I si vsuras. & dices
sacit, & debitor tacet: fimiliter cedit supra eo. l.inhis. §. im-
'dZZq^mMuZ^t. j» ulamstautemcontradtcitftnnul- ^Xkv£llX
tttione oblizer.idem egovelex- lam ced.it: fed cogiturrejtttuere.st au- T IO rjjc ^m o-[0.
tem nouiter eligat: cedit in causam
duriorem:& qu& sst durior,hic decla-
ratur.sedsi neutra durior est,ceditin
antiquiorem. Pavi.

Debitor in diuersis summis & ex
diuersis causis,cum foluit vnamfum-
mam, potess eligere in quam caufam
velit eam cedere. &fihocfacit, &
elTc quid iuris ? Resp. creditor tatet, cedit in illam folam. fi
qu6d tu creditor potc-
ris cligercinqualede-
bitum lllud accipias, dummodo ftatim eiigas, & in illam caufam,
in quam fi tu debitor eiTes, ehgercs.& ponit textus multa cxem-
pla : qux videpcr te. Scdfl aueutro diftum fit in quoddcbitum
foluatur :tuncinteliigitur solutum in illud debitum cuius dies
vel condicio iam venit. h. d.aaecl.cum tribusil. scquentibus. Fr,
A CC VRS.
a s &uotiens quis. Vt plcne liqueat articulus istc,& intelligas
vfqucad §. si duos. dic qu6d aut eftcausaprincipalisnon vfuia
ria.aut cft principalis vfuraria. Inprimo quando eft principalis,
& non vfuraria: fidebitot eligit diccndo : ego soluo in talem
caufam,& crcditor tacet, id crit folutum : quia padum in tradi-
tione appofitum eft fecundum. Prauerea rci noftrae certam pof
fumus dicere legem : & sicloquitur lex iftainprimo rcfponlo.
fcd & fi dcbitor dicic, (oiuo in talem caufam: ramen crcditor di-
cit, nolo in hanc caufam : inuiccm fc impcdiunt:vt infra l.ij. & li-
cet crcditorinonaccipete,tamencumdarano suo:quia fideponi-
tuc & consignatur, dcnegabitur ei adtio poitea ipfo iurc:alus ope
exccptionis. Si autcm debitor tacet, & creditor cligit, ftatim id
crittblutum.dum tameneligatincaufamin quam si ipfe dcbitor
effctjfolucret. Igitur fialiquid dcbebatur sine controucrfia ,ali-
quid non,&c.& fic loquitur fecundum responfum huius l.Si aute
concordant crcditor &debitor, planum cft. fi autem nulluseli-
git inco.uinenti, tunc recurritur ad iuris poteftaccm.-vt l.c&
teritm,insra. quae eft vt fi in diem vcl fub conditione debetur , vi

Vtn a n v s libro quadragenstmo-
tertio ad Sabinum.

V o t i e ^ s quis a
debitoi;ex pluribus
causis b vnum de-
bitum soluit: eft in
aibitriosoluetis di-


T I O
eiTe vcram, & bene di-
cerc , quando folutio
cft sacta simpliciter c-
lectione aaemine fa-
cta, secundum Barto-
lum hic.
c J" Dicere. in ipsa fb-
lutione. t. Vcl iuxta d
ante vcl pbft: vt C. de
vsuris. l.si vfuras.
d s" Soluimus. vt e
supmdepaB.l. in tra-
ditionibus.& C.eod. I. j.
& infra eo-1. Paulus.&
supra de serui.l.si cui.in

prin. & i3.cC.de do. qu&
cere c , quod potius debitum vo- submodo. l.perfeBa. &
luerit solutum : & quod dixerit, C.de dona. l.fancimus.
id erit solutum. PolTumus enim §-ne autem.fr suprade
certam legem dicerc ei quod sol-
uimus d.
s Quotiens veto e non dici-
mus : id quod solutum sit, in ar-
bitrio eft accipienris , cui po-
tius dsbito acceptum ferat,dum- rifiniilitudinem , non
modo ia id conftituat solutum, necfcffitatcm. nam &
in quod ipfe si deberet , eiTet fo-
luturus , quoque dcbito fe exo-
neraturus efiet , Ci deberet , id
eft , in s id debitum f quod non
eft in controuerfiaS : aut in illud
/3 quod pro alio quis h fideiuf-
ferat : aut cuius dies nondum

tranfaa.Lcum hi.§ si ei-
dem. A c c v R s.
c ^ Quotiens vero. a-
lias quos verb. & alias,
qubdst.
( s Debitum. Hxc s
cxempla denotant ve-

nam
si in non grauiorem
caufam conftat per
confcisionc<in partium
eumfoluttHum fi de-
beret : in candem cau
samlvic acccpto ferct,
secundum Azo.In alio
quoquc cafu prodeft
elecTtio in continenti

facta:quia fi plurcs ef-
fent pares caufae,fi in
vnam eligit folutionem , poteft prodelTe ct fi forte m eleifta cau-
sanon habetprobationcsin cuidcnti, fccundum Ioinnem &A-
io. Scdhocn©nplaccrquibufdam;vr iamdicam.& finunquam
eligit, vel exintcruallo .deccdit de omnibus pto rata -.ytinfm
eod.l.illud. &hoc cafu prodclTet ei eligcre. f Itemquod deek-
dionedicit.intcliige eum crcditor cligit,&debitottacet,alio-
quin fi consentiat, non cft opas discrctione caufae, vel fi g dif-
sentiat , in continenti repetit : vt infra eo. L i/. fecundum
A zo.
g s Nonessin controuersia. id eft , non debet coiiftitucrepro eo
quodnon estin controucrfia , fed pro eo quod eft in contro-
uerfia , vt sic vitetur controuerfia. & repetitur iii fequentibus
duobus exemplis haec glof i. Vel Ci intelligatur amrmatiue,
ideft,quod illud quodnon eft in controueriia, debeat foiui.
q.d. certum, &liquidum : non autcm id dcquodubium eft per
controurrfiam , id h cftpcr ne^ationem , planum cft. & icquen-
tia legentur ncgatiue, Yt ~j.l.iif.& iiij. Vel dichaud, pro»e#.&.eft
plana.
$ ^ Aut in illud. Ex mox; aut cuius. Hoc loco_ Aut pro H-aiud
acciperc debemus, aam & sinc H. & D. perT. eum articulam
vetcres fcripfiffc.teitis csi: Victorinus Afcr.mfi hoc ita acd.ipiatur,
pugnabit h«c I.eum multis aliisciiifdem tituli.vt cum l.*t.&
97-7-eo. C v i a c.
h J Sjuis. fcilicct dcbitor qui non clegit , vtdidum eft.

b Solutum i«
vsuras prius
quam in fortsi
an & quando
intelligatur.
r id s//,alias eft
contraquoties
vna caufa est
principalis, a-
lia vsuraria. kc
hic. fed dic hoc
tantumverum
csic quado fo-
lutio fafta eft,
electione a ne.
mine f acta.
d luxta qua?
siutfiue ante,
iiucpoft,inip-
fonegotio fa-
ct. eiTe vi<ien-
tunvthsec duo
pana inter fe
videancur ,in
ip(b actu ali-
quid facere 8i
iuxta actujsiuc
ante,fiuepoft,
iuxta tamcn.
e Soludonefcu
solucndo certa
legem dicere,
seu conftitue-
re debitor po-
tcft.
/Eligendi iuS
creditori datii,
vt in quod ve-
Iit debitum fo-
Iutionem fib»
sactam impu-
tet, an ei ali-
qtaid conferat,
an vero debe-
at eligere feu
impucare so--
lutioncm sibi
facta in causa
grauiorem?
\ Grzci hune
loirum ita le-
gunt,id eft, »o
tn id debiium
tjuodesl in con-
trouif/rJ. fic
cnim Flo.saspe
particula non
pripoltcratur,
v.supr I jr. de
adqui. hered.
vt non iterum
scruus, pro no
vciterum fer-
uus.
g Solutum in
qtiod velicde-
bicum debicor
imputare inco
tinenti poteft.
Quid fi diflerl-
tiat credicor?
solucum debi-
tor condicere
poteft.
/^Dubia res e s-
sicitur per ne«
gationem.

deatur idsolurum cuius diesvenit, & magis quodmco,&c, & ! Non autem dicas quis extrancus qui fiseiuffit pro dcbito-
potius, &c. mhis vero, &c. fi autc nulla prasgrauat,in antiquio- I re : quia llludefTct «rauius debitori :v\wfraeo,!. & magis.fr l.
rcm erit folutum. fi autcm vna cft vfuraria, alia ne»n,neutro eli- i fin^
I a 5" Nondutn
loading ...