Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 1533
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0773
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
*5°7

Digestorum Lib.xlviij. Tit. xyj. k0«
d -J" Calumniatoribuspoena. pro a publico iudicm (7,„t .

qualis su,dic vt in Glo Sed si iudex pionuntiat,calumniatus cs,sa-
ns est.nam condemnatus dc calumnia dicitur , vt pccna lcgalis, ld
cstalcgeci impouatur, cumquacstio facti sit in arbitrio mdicis.
impositioautempcenae estin legisyoluntatc.Sed cmidsi mdcx di-
catinterloqucndo.temereTitms accusauit? nonvideturTitms
dc calum. damnatns':
pcenis subiicitur. Aut enim ca-
lumniantur, aut praeuaricantur,
aut tergiuersantur.
i. % Calumniari, est falsa cri-
mina intendere a,prseuarican,ve-
ra crimina abscondere b,tergiuer-
sari, in vniuersum ab accusatione
c deststere.
z. 5 Calumniatoribus « pcena
d legeRemmia* irrogatur c.
3. -J Sednon vticjue qui non
probat s quod intendit, protinus
calumniari videtur. nam eius rei
in.quisir.io g arbitrio cognoscentis
committitur:quireo abioluto, de
Jloscio. ' praescs dclegarc hanc aecusatoris incipith consilio quas-
cognitioncm. Quarto rere,qua mente dudlus ad accusa-
dic-it: de pluribus dcl tionem proCessit, & si quidem iu-
stum eius errorem l repererit; ab-
soluiteum. si veroin euidentiea-
lumnia eum deprehenderit:legi-
timam pcenam k ei irrogat.
4. s Quommaltei-umim ipsis
verbis pronutiationis manifesta-
tur. Nam si qujdem ita pronun-

uno veniam vidctur
conccderc. [Praeva-
RICATOREM.] Quis (it
pramaricator supia di-
ximus. nam pracuari-
cator est qui colludic
cum reo , &c. & dic vt
inliterasubiicitur. Sc-
cundodicit: qui iesta-
tit ab accusat. non pe-
tita abolit. ld cst liccn-
tia , punitur scilicet
pcena Turpilliani.
quam de ca- Tertio dicitquodabo-
Jumniatoribus litio priuati poteit a
latam esse, ex pr£Cslclc pCti. Iccrn pio
pr0 tribunali &

* Remmia,

de

orat. Cic.
Sex. Roscio
pparet Hoto plano debct eiconce-
di. Itcm non potclt

a
in orat.

pro

t n>

cltis tc accuso.si ab om-
nibus volo dcsistcre,
de omnibusabol.pete-
redcbeo :aliaspunior.
Quinto dicit: accusaui
adulterum post qutn-
quennium. vcl adulte-
ram post scx menscs:
& sic non tcncc mca
accusatio.nunc dcsislo
absque abolitione. di-
citurquodpunior. Scd
secus m casu dixit Pa-
pin. mulier cum non

tiauerit, Non phbastt. pepercit '
ei.sin autem proriuntiauit,C<«/«w-
niattts est -f- : condemnauitm eum.

poiTitaccusarcdefalso,nisi suam suorumquciniuriam prosecjue-
retur- si tamen accusct, & desistat sinc abolitione, non punitur.
& hoc dixit Papin.Sed quid refcrt impediatur quis accusare prop-
tertemporis ptaescript. vcl proptcr vitium sui status, an prop-
ter scxum ? imo mulier magis debct puniri quam alij : cum mu-
licr polsit accusare si proscquerctur suam vel suorum iniuriam.
sedalij non, cura sit praescrjptum : vcl propter suae pcrsonaj vi-
tium.Papin. autem in aliis personis quae lmpcdiuntur accusa-
rc aliqua causa , excepta focmina , si accusent & dcsistant : dicit
idcm quod dictum cst in co cuius accusatio non valet : vt quia
est praescriptum : vel propter vitium pcrsonae, scilicct vt puniatur
desistcns. & dat cxempla. Primumin co qui accusauit codem
temporc marcm & fceminam : quia licet non tcncat accusatio,
cum marcin & foeminam codem tcmpore accusarc non possit,
ramcn si desistat sinc abolit. punitur. Secundum si non tenct
accusatio propter coniunctioncm personarum , vt quia libcrtus
patronumaccusct: & dcsistat sinc abohtionc :non punitur. Di-
camuscrgo adomnesquaestiones, qui accusant& dcsistunt sinc
abol. puniuntur,cxccpta fcemina , & minorc xxv. ann. [S vs-
IECTI. ] Accusatio suspecti tutoris pro tnbunali & non de
plano estcognosccnda: & solus ptaescs prouinciae dc ca cogno
Fcit: & qui dcstitit ab ea , incidit in Turpil. [Itjhm si di-
C a t. ] Ponecasum vt in GloiT. domini mei Accur quae incipit:
dic quod, &c. [ I H ci d i T. ] Qui dcstitit ab accusatione.alium
summittendo , vel instigando : vcl qui instruit alium ad accusa-
tionem .: vcl matidac alicui,& instruiteum ad accus capitalem,
danlo proba. &simili modo : incidit inhoc senatusconsultum,
nisi suppositusprobet crimcn. Itcmnoncst vis pcr scquis man-
dct accusa. alij: an pcr alium. item qui fuit nuntius ad istain
accusa. cum scntentia scnatuscon. punitur. Item qui suscepit hoc
osfioum accusandi: punitur hoc codem senatusconsulto [R e v s
condemn atvs. J Accusaui Titium de quodam delicto , &
4 Praeuaricari succubuit: tandcm appcllauit.cgodestiti in causa appellationis.
quid. diciturquod puniorpcena Turpilhani.cum pronuntiatum sit ex-
tPocnapreua- tmaurn per appcl. Fr.Accvrs.
rAccusatio cx a s Crimina intendere. s.scienter. ad quod supra de Insa. I. athle-
legc Remmia tas.§.calumniator. A c c v R s.
publiciest iu- b s Abscondere. fack ainfra deverb.sig.l.pr&uaricatores. & d.l.
«licij ,vt hic. athletas.^.pr&uaricator.&fayxAdeprMar.l.^.TLtiyiikxextpummv^
Jmo non est.i prxuaricator dic vt supra de prwari.l.secunda. & l.accusator. & l.
prtuar.f*ci> 1. ablmperatore. Accvks. \
p«Um S.siq** c s Abaccusatione.Aic?ubhci<:,non¥nimi:\tiniiaeo.LJiquis
salumnia.snpra repetere.§.].&C mciditin Turpillianum : vtCod.adTurpiU.L). & cst
de ritH nitpiia- poena cius vt dixi supradepr&uaricat.l.iij-^.si. A c c v R s.
^1"8' « s CalummatoribHs. lege Rcmmia.. /. xiij. sufm de tesiibus.
CV J AC.

calum.l.fin.&tnsra eod.l.in friuatis.& subra de trtt
tore.&desurtis.Lfin. ? «■wrt.l.ab
e s Irrogatur. cst b ctg0 publica accusat:

&de
Impera-

plicij :scd cxtraordinarta pro motu 1 udicis:vt Cdca,
v , " Ccu-Lsin,
"ide *■
io'tlimexpubliC0cti,
mi»e vemat ■ vt s \
&quamuis nihil depcena subie- deJr&M-lprmarSn
cerit, tamen legis potestas aduer- nts; §'i- & )•«#««. tu'm
sus eum exercebitur.nam , vt Pa- bcumT^sn°n iubct
pinianus respondit, fadi quidem bfra eo&mTsi ?'Vt
quxstio n in arbitrio €& iudican- tsre-J.i.tkh?"
tis : pcenas vero persecutio non
eius ° voluntati mandatur, sed le-
gis audtoritati p reseruatur.

^r

cusa

Hlls

fieri

5. s Quxri possitjfi ita fuerit in- dicir.
terlocutus q, Lucius Tttius temere ^ s

. , -oc debct
1 leruato c ord)
luris, sciiicct accusa
J!?nc&?a,&proda.
«is probationibus ab
^oquicalumniatorcm

"l0 &

nut«PlcM(
?uo,'JUJt
wc.

N<"t probat. i. d

accusajse vtdetur: an calumniato- P1'0^111'3^! non pro.
rem pronuntialse videatur.Et Pa- -* - cnim.vid«ur

pinianus temeritatem , facilitatis
veniam continere:& inconsultum
calorem,calumnia: vitio carere:&
ob id hunc nuliam pcenam subire
r oportere.
6. s Praenaricatorem eum esCe
ostendimus s , qui colludit cura
reo, & transsatitie munere accu-
sandi defungitur, eo qu6d pro-
prias quidem probationes dissi-
mularet *, falsas ver6 rei excusa-
tiones u admitteret x.
7. s Si quisv autem ab accusa-
tione citra abolitionem destiterit,
punitur z.

ei iudexrcmisiis,pc,.
namcalumn.vt appa,
ret ex scqacmibus. &
sicintclligcC.^^
Lqui non probas.fc^
dumH.i.VclsccundJ
Io. loquituriniliisca.
sibusinquibusestspc.
cialc,vtinmanto,ma.
"c,&similibus. cjuod
plcneno. Ca^ndeins».
l.athletas.§.pe. alioquin
videtur contra Io. qui
dixit, coipsocjuodno,
&c.vt C.de aduoc.diuer.
iu.L \. acsidicat, non
cst vcra illa regulase-
pcr.-imofallit in prae-
didis casibus < & sic
pcrdit omcium suum:

«'Proba,
aiinio(iu

¥■

vt j .de reg.iur.L).
g s Inquisitio. an (it calumniator,vel non. Accvns.
n ^ Incipit. iDContincnti e^non ex interuallo : vt C. de cstluml),
contra. vel absolutorco,scilicct dcstinationc. arg.ydeverb.sign.l.
sugittuus.&c dixi in d.l.athletas.§.pen. A c c v R s.
i s Errorem. accusantis iine metu calumid eit suspicione : non
ergo dc praesumpt», sed de cuidcnti: vt s.de adul.l.is cuius. §./?».$•
ibino.Schcit s.de iniur.l.item.§.adiicitur.& s.desal.l.antepemlt.
k -J" Toenam. quae iit modo no. A c c v R. s.
1 ^ Pepercit. dcliquerat crgo.Io.& ticmtdlcxit C.de cttlnm. Lqni
non probasse.
m J Condemnauit. quoniam de eius calumnia pronunciatum
est.ad quod supra de publ.iud.l.sin.
n <s Factiquidem qu&ssio. nam potest iudicare & non iudicaredc
qux(tionc,etiinou iudicatiudex dc facto : nec pronuntiatdcpce-
na. scdli defaftopronuntiat iudex, nccdcpcenaaliquid dcccr-
mt,ius pronuntiat dcpcena. potest tamcn iudcxin ipla scntentia
pcenam minucrc,scd causa cognita : vt C.ex quibus cau-insam.im.
L.etsi seuerior.aon alas:vt J.depce.Lhodie,c\ax est contra. Etsicno.
quodsufticitin crimincadulterij (i dicat ludex.-pronutio ce adul-
terum. Idcmin aliis crimimbusqua: ccrtam pcenam coiitincnt.
Item pro hoc quod pronuntiatio ^ dcprincipali,videatur depce-
na pronuntiari.-sacit ("upra si quiscau.l.ij.inprinc.ny C. de vsnr.l.eos.
inprincAtem ad hoc s.desur.l.nonpotess.& de ritunup. l.pala?n.$.pe-
&si. & facit C.plus val.quodagi.Lij. & insra ad mumc. I. ordine. &•
deverb.signJ.siquaScd oppono.-.udicarc g vel non, nonestdepo-
tcstate,cum poilit cogi pcr superiorem: vt infra demun. & hon. I.
sin.§.iudtcandi.Ccddic,e(l de potcstatc donec cogatur. Itemestin
potcstate suaabsolucrevelcondemnare,ctiam coutra iuslitig»-
toris : & valcrcr scntentia : scd ipse poiscc punkiii faccret dolo:
vt (uyi;idesal.}.\.§.j.vers.sed&siiudex. Accvrs.
o ■J" Eius. scilicet iudicis.
p s Aucioritati. facitw Auth.in me.li.nonsierisacrasiusiones.circn
prin.coli.ix. A c c v R s.
q s Intedocutus.iudcx. . . ,
r s Subire.alikssubire.alih susiinere.Sc facit inCti dereg-titr.t.
quidquid.& s.deiniur.l.diuus.& C.de iniur. l.sinon conuicij- & CoM
insa.Linterlocutio.& l.verbum.& C.siquis Imper.maled.L].
C s Oftendimus.Cuptk h tnprinc.huius l.fedpossea hucufywde ah
lum.dixit.
t s Dijsimularet. dando testesdc nihilo. _ '
u s Excufationes.iliks-zAioncssucxcestioncssicAi&xqui*^ '
&c.vt supra deexcep.l.').
x s ^wi«ew..i.reciperettamquambonas.
y s Siquis,nuncautemdetergiucisatione. .....
z i PawirMr.pccnaTurpil.quxicst vtnot.supra^/,««/*n/,;9'
si.it. facit C.de aboli.Laboiitie. , Abolitio.

1 VidcBsrto.
lumhiciw.j.

/Sfntcntial»-
t.i supet pn»'
cipali, vtnim
cxtenJast
quoo,; ad p«-
nana-
. lnuit«s '"■
w «*
iudicars cog'
pocest P« lu"
perk>rei»i>

l,wwi»'"
autprs«<"-|ca;
;us elTe 1»"
dicatur.

; pcitf
pilliani
iit.

Tut-
qu*

1509

Jielifa-1

b s
abolitto^
.1 c»ul*
,»l!nlO'>ne•

C.eo-'

i bonon

^ praests-

^ ,ccr
** fiat;S;

R inib. monsuprtbP*

trim'

& eo'
bello<

,dem

li-

eUi.LfinmM-e
h.bonomficu
hn.s.si !»"'**'
„untia.L dep»p'
plurititn.&L¥
tnprinc.&l-M'
/m.r\ccvRS.
£ J AdttlterijX
cnmeninfercn
« s VosiiUtt
«M.Vide cap.i.
script. C v 1 a (
/3 sPoftsix
irt/7«.Vidccap
srtfcr.Cvi*-'
g s Viuortij.
hibcsfupra de ,
mnriti.%-fex m
cumseq.
lv s Destiteru
pctita abohtioi
i s BelTe. alia
alias belTe. i. bcl
. . , , k s Pwe.iddl
(Parulunta- J m
faemnulla&taat].^^.
lubere vel m- hil intereft.
Srmam. I J Vitium.(\\
•destitcric accusindo rcp.
tdebet accu- . c „ rl
sator,belle. m&mes, & sini
Jlnsamis ac- qmbus habes/
cusare non aecuf». L qui a
poteft. A c c v R s.
ra s Fromitter,
ccclpatium te
n s Sjualiscum
vera.siuefalsa.;
supra de insam
ergo.§.cum Mte
o s Maioreqi
ipscquistiono
acculandumai
postea dcstitit.
P s Frocesijset.
vcriusent.&c.
i" tcxtu.Acc
q s Loquimttr.
possct exccpt:
moueri.dcstiti
^ s Atquin
Kt*s resi,ondit. I
P'niaiiircspon
tat ini.mulier'\
^inlLmt
Jwc§.addcnd£
g«io.CviA<
r s aVe» nk
y-nc.de faj
■H Senatufto»
>issstituer(
' J-essosuru.
Utt.Calu
'f^Hiaec,
li, J Zxcltiier.
««■•oiWttut
{ J^ptol
b ' V°ee. no,
loading ...