Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 12.2001

Page: 225
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2001/0227
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
KRYTYKA OBRAZU

225


sty. Policja skonfiskowała instalację i rozpoczęła śledztwo, sięgając w
nim po ekspertyzy socjologiczne i psychologiczne zamawiane u biegłych
sądowych na okoliczność poczytalności autora tej „permanentnej manife-
stacji”. Radykalizm propozycji Mlynarcika, odrzucającego muzealny ob-
raz na rzecz instalacji w publicznym szalecie, stanowił przejaw konse-
kwentnego myślenia krytycznego. Ta sztuka w ówczesnym świecie była
bliższa rzeczywistości niż muzealne dzieło, które nieoczekiwanie zyskały
obrońców wśród słowackich policjantów. Ich zaangażowanie potwierdziło
jedynie przekonanie o głębszym niż można było się spodziewać na pier-
wszy rzut oka powiązaniu sztuki muzealnej z władzą (tu z władzą komu-
nistyczną). Potwierdziło też atmosferę niepewności wobec radykalnej
krytyki formułowanej przecież nie przy pomocy politycznej retoryki, lecz
kreacji artystycznej.
Wybór szaletu na miejsce akcji artystycznej odsłania w jakimś sto-
pniu charakter „pauperyzacji” sztuki, o którym była mowa wcześniej.
„Biedna” sztuka kreowana była na miarę tej rzeczywistości, o czym wspo-
minałem wyżej. Jej drugą stronę tworzyły zapewne utopie architekto-
niczne, będące dziełem zarówno Czechów, jak Słowaków'2, projekcje ma-

42. Alex Mlynarcik, (współpraca: Anton Cirrnnermann i Viera Meckova), Akustikon, 1969;
wł. pr., repr. wg: Sest’desiate roky v slooenskom vytvarnom umeni, Bratislava: Slovenska
narodna galeria, 1995
72 Por. rodział Vizionarskd architektura! Visionary Architecture (L. Hajkova, R. Śvacha,
K. Srp) w pracy: Akce, Slovo, Pohyh, Prostor! Action, Word, Mouement, Space, op. cit.

15
loading ...