Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 17.2006

Page: 143
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2006/0145
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
W KIERUNKU TŁUMACZENIA ŻARTU

143

zostaje na możliwość ruchu. W ten sposób perpetuum mobile unierucho-
mione zostaje w jedynej pozycji - ciężarem całego ruchu obciążona jest
jedyna, statyczna pozycja.
Przedmiot przedstawia fizycznie niemożliwą „bierność ruchu”, lub
„usiłowanie ruchu” - statyczność nie zostaje bowiem przypisana pozycji
stojącej - spoczynku, lecz wykroku - zawierającego z fizycznego punktu
widzenia istotną ilość energii kinetycznej. Z punktu widzenia fizyki po-
zycja taka - nie do utrzymania - zagrożona jest upadkiem lub zniszcze-
niem konstrukcji z powodu ograniczonej wytrzymałości materiału. Rzeźba
artysty jednakże, czasami eksponowana z wykorzystaniem dodatkowego
podparcia jednej ze szprych/kul o ścianę (co przywodzi na myśl starożyt-
ne, rzymskie rzeźby próbujące uchwycić krótkotrwałe fragmenty ruchu,
wstydliwie ukrywające podpórki), w gruncie rzeczy stoi samodzielnie.
Wstydliwość taka także nie jest właściwością rzeźby Galantaia, gdyż
przezwyciężona niemożność wykracza tu poza możliwości kunsztu arty-
stycznego i wkracza w obszar znaczenia. Usterka mechaniczna związana
jest ściśle z usterką językową w tytule, a jej status - wynikający z chęci
postępowania według reguły w sytuacji wyjątku - wydaje się konstytu-
tywny dla znaczenia.
Niepewność pozycji właściwej rzeźbie nawiązuje do drugiego, rów-
nież wykorzystanego w węgierskim wariancie baśni Estehazyego, nie-
obecnego natomiast w tłumaczeniu zarówno baśni, jak i tytułu pracy,
znaczenia, zgodnego z intencją artysty, będącego efektem „pomyłki”,
które można przetłumaczyć, jako innowacyjne skrócenie gramatycznego
sformułowania „bać się stąpania”. Dobitna wizualnie, kolista forma pra-
cy uprawomocnia kolejne znaczenia związane z formą tytułu, nieobecne
w analizach. Stąpanie, niemożliwe na płaszczyźnie - „odbywa się” jed-
nak w powietrzu, po linii koła. Sugestia takiego ruchu warunkowana jest
postrzeganiem - zarówno w porządku relacji do podłoża, jak i kolistej
struktury przedmiotu - sześciu śladów jako wariantów odbicia jednej
nogi - odsyłających do jednego podmiotu. Szprychy, na których osadzone
są ślady, zbiegają się w jednym punkcie. Za przyczyną rytmicznej budo-
wy koła, ślady są więc zarazem wstrzymane w powietrzu, jak i prze-
mieszczane po obwodzie koła. Ruch charakteryzowany w ten sposób,
równoznaczny jest z pozostawaniem w jednym miejscu - jest to ruch bez
kroku - krok bowiem istnieje pomiędzy dwoma śladami.
Dzieło to jawi się jako istotne dla całej serii, ponieważ wskazuje na
relację pomiędzy używanymi w tytułach słowami „krok” i „kroczyć”
a przedmiotami używanymi w tychże dziełach. Istotnym składnikiem
serii dzieł jest polityczna konotacja słowa „krok”. Artysta nie tylko
przejmuje naznaczone politycznie pojęcia - wskazane politycznie ukie-
runkowanie kroku - „w przód” lub „wstecz” w relacji do „celu”, ale także
zdaje się sięgać poza wyznaczony w ten sposób obszar. Dzieło zawiera
loading ...