Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 849
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0427
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
k





:^tllls J%
:^Jto?P°,r<
Jtoti.iCcni pHst

)hg»Utcrnf>
ncgouoram
rem Quam possijp.
«v'Ucap,cbaS.j,
P°st«lubttlstlrj
pii1'0^ mihi
ldll° tua vt com.
lm vfucapio.praii
rci ItcmfiobligH
raiil1 «m quara
:apiebas,hocpast,
Dhto,vr si «on Juas
« ad carnisprimu,
imeamvedcrcisi
vendo ei forma
i,emptoti prodcrit
cssio tua ad con,-
dam vfucapio-
. Fr. Accvrj,
Generdtter.cm. ^
pcrpewi. "#;
Pcjsiimui. ksusn
%. &fenuufan.l
i leies. frfnjM k

eti/iffl,



AolM.§.etwiiit.&fti
dtem^m.&st^tkA
fail»
magis tc lupcK ,:!.
ultomagisvincoM-
B
t. ts'0'
eompletavto-j;.,,
jn vtilcm-^abe-
jjs filios eiclu- 0p
«ferturhi?^0-
uscxprcfe'1)"
($&*&* **{
,iudicarai;':''llCJ^
itquiii^PyC
cedttai& i ,,n
Iian.p^in0D !>>
]le.(ic/^f^

849 De doli mali & metus exceptione. 850

XV.

Venvlbiys Wr« ^«/«w
Interdiilorum.

IN vsucapione. ] Casvs. In vsueapione eomplenda sufficit
tangi vltimamdicm triennij , vt habeatur pro completa. [Ac-
cess to. J Si rem alicnam quam bonasidc possidcbas, mihi
vendisti.-proderit inihi tcmpus quo tu c-am possedisti. Itcm tem
pusquo au&or tuus possedit, vt sic citius complcam vsucap.Se
cundo dicit : medius
audorum meorumno
posscdit rem :vt puta
veditor veditoris mci.
Jnascedcntium posses-
10 11011 prodcrit mihi,
sed auctoris mei pos-
sessio. Sciascrgo quod
posseslio cius a quo c-
mi, vel a quo cmi t pro -
curatormcus pro mc,
prodeft mihi- Itcm si
emiaprocuratorc Ti-
tij rcffla Titio posTes-
sam,&Titio hocvo- non solum ternporis quod apud
lctc:prodcst mihi pos- eum fLUt vn{je js c emit:scd & qui
ei vendidit vnde tu emisti. Sed
si medius aliquis ex anctoribus
non poiiederit: prajcedentiu au-
ctorum posreslio non proderit d,
quia coniuncfra non est : sicucnec
ei qui non possidct, auclroris pos-
sessio accedere potest e.

IN vsucapione a ita seruatur,vt
etiam Ci minimo momento no-
uissimi diei poiTessa lit res,nihi!o-
minus repleatur b vsucapio: nec
totus dies exigitur ad explendum
constitutum tempus.
s Acceilio posselTionis sit

C Totesi. vt fr J. de adquir. pos.l.Tomponius. insin.
C Item adiiciendum eft. casibus praedidis.
j" Srat. s. vtvcnderct.
j[ Permiserit. semperautem concessum a intelligitur , nist sit ^ pcrmiss-a ,
prohibitum ■.ttfupmmanda.l.siprocuratorem. §.j. Scd quidamdi- teljigsitur oai
cunt hic cffe fpecialcb, non sunt pto-

t quidam se-
gcniium aiunt
* il.vendendH.

t t) ttmpnre

* dstsye Homi-
xe.
t iHtcrpreta-
tione rtltnn-
gere late ni-
mis parentes
ieges & (cna-
tnfconsulta
Iunsconfultus
poteft.
« Momenta
considcrantur
in vfucapioni.
3.io.&2o.an-
iio, vt in illis
susficiat atti-
gisse momentu
vltimi dici.
I Prafcriptio-
siis & vsucapie
»iis differ?tia.
* In prffcri-
ptione ;o. vel
40.a1iH.om re-
■juiriturtotum
tspus efle co -
pletum : adeo
VI fivna dies,
vel etiam mo-
mentum vlci-
midiei (jiper-
«sset.nihil es-
fet : secus in
prsscriptione
»«. velio.an.

scilio Titi). Scd ponc
quod Titius Scmpro-
nio mandauit vtven-
tiat quamdarrt re a Ti-
tio poiTeiTam : & Scm-
proniushoc idcm ma-
dauit Cornclio. dicitur
quod non alitcr potT.
prodcst mihi nisi volu-
t^ite Titij hoc cssct sa-
clum : quod exponc vt
in GlosT. domini mci
Accurs. Scd ponc quod
cmi quamdam rcm a
filio tuo,vcl seruo ttio:
an tempus quo tu pa-
tcr poiTedisti,prosic mi.'
hi ? Dicicur quod non,
nifi tua voluntatc vcn-
didit. Ycl nisi habucrit
libcram adminiftratio -
ncm peculij. Itcm sie-
mi rem pupilli, vcl a-
eiulti, vcl futioii, a tu-
torc cius vcl curatorc:
pofsciTio pupilli Ycla-
dulri proderic miht.
Item ii vcntris nomi-
nc,aut causarciserua-
Ax m posseir. quis sue-
rit missus rei quam tu
poffidcbas, & cam rcm
a ce emi,etiam hoc tc-
pus quo alius eam de-
tinuit, prodcrit mihi.
[ H M AYTEM. ]
Quod diftum eft poss.
veiitorisprodeffe em-
ptori , intelligrndum
cst dc pof.qtra habuit
antequa vcnderctmon

2. s Item adiiciendum ests,
vnde emisti: aitt vnde is emit,cui
tuemedum mandaueras:& quod
apud eum qui j- vendendam 4
mandauit. Quodsi isquoquecui
mandatum erat S , alij venden-
dum mandaueritmon aliter huius
qui postea mandauerat, dandam
accefsionem Labeo ait, quam (\
idipsum dominus ei permise-
rit h.
5. s Sed& C\ a silio vel seruo
rem emero , accessiotemporis 8c
quo apud patrem aut dominum
suit, ita danda est mihi, si aut vo-
luntatepatris dominive,aut cum
adminiftrationem peculij habe-
ret, vendidit ',
4. s Item danda est accessio
cum eo f quod apud pupillum
suit,aeuius tutore,cum is tutelam
eius adminiftrarst k,emifti. Idem-
que in eo qui a curatore pupilli
suriofive emerit, seruandum est:

emptori : sed iliud solum quod
antesuit ,licet venditionis tem-
pore eam rem venditor non ha-
buerat".
6. s Ei cui heres rcm here-
ditariam vendidit:& heredis tem-
pus 8c desuncsti debet accedere.
xvi. Pavlvs lihro tertio
adSabinum.
ACcessio sine noftro tempo-
re ° nobis prodelse non po-
test.

DE DOLI MALI
metus exceptione.
T I T V L V S IV.

ET

Sc fi ventrisnomine,aut eiusqua:
dc ea quam postcaqua rei feruanda: caufa in posfefsione
vendidit„habuit. & li- eifet ,dotis * fnae nomine * demi-
nutio sacia sit. na id quoque tem-
porisaccedit '.
5. } Hx autem accefsiones
non f tam lateaccipiendasfunt,
quam verba earum patent:vt etia

cct tempore quo vcn-
didit,non poffidebat rc
quam vcndidit,fcd cm-
ptor cam poflidcbat cx
cauf* depofiti , vclfi-
mili : tamen tcmpus
quovcnditor poffedit,
prodcrit cmpcori.Itcm sl Poft venduionem tradinonem-
fihercs rcm hcrcdita- que rei tradita: apud venditorem
riamveudidit:tempus res suerit m,proficiat id tempus
quo tcstator poffedic,
itcm tcmpus quo hcrcs
poffcdit, prodcric cmptori. Fhanc
* 5" ln vfucapione. triennij, a &x.velxr.an.vt & s.devsucap.l.in
■vfucap. fecus o in prxfctipt.c xxx.an. vt J. de atl. & obHg.l.in om
nibus. quae eft contra.& cft ratio : vt s.de liberis &poftu.l.cum qui-
dam. Vel hic contra reales:ibi contra pcrfonales. Primaplacct. &
facit infra de verb.fignisi. I. anniculus- Sed arg. contrafupra de au-
ro & arg. leg. l.fr Jinonftnt. §. quidergo. &> s. demino.l.denique. §.
minorem.
b s Repleatur.i. Compleatur.
c J Vnde. i.aquo. A e c v R s.
d s Non proderit. Yt hic, fyfupm de aiquir. pos. I. somponius, §■
qu&situm.

Exceptioni rei iudicatst. & exceptioni te-
poralisubiicit doli mali & metus exceptio-
nem, 0- doli quidem maligeneralis est,me-
tus specialis. Doliscripta m perfonamsi in
ea re nihil dolo malo aciorissacium est.Me-
tusscripta in rem .siinea renihil metus
causafaBumesi,aiioquinsuperuacua esset
exceptio metits. nam qui meium secit, &
dolumfecit. idemque discrimen est aclionis
de dolo & aciionis metus causa. At contra
sicut concurrerefimulilU actionespossunt in
eum qui metum intulit, ita & exceptiones:
quod eft in exceptionibus mirum mtnus.nec
enim subsidiaria sunt, ficut aitiones doli
mali, fed concurrunt cum exceptione pacli
velnon numerats. pecunia, velreivendita
& traditA , vel qua alia infaclum.item a-
ttio de dolo teporaria eft, exceptio perpetua.
Porro in quibus caufis doli vel metus exce-
ptiones locum habeant, & quibus personis
obiiciantur,hictitulusdeclarat.Qy i a c.
More prudentis philosophi ponit
diuisiomm snarn , dicens : Trimo vi-
dendum esse cjua de causa h<ec doli
exceptio st inuenta. Secundo, quo~
modo i)ats.dolni. Tertio , contra cjuas
persot/as detur. Quario, qttanto tem*
pore duret tpoftea prosequitur mem-
hrafua declarando.
i. P a v l y s libro septuagenfimopyima
ad Ediclum.
V 6 P Iucidius in-
tellegi pofsit hxc
exceptio, prius de
causa videamus
quare proposira 1
deinde quemadmodum do-

vt cxigatur permislio ^1"-
specialts.AccvRs. ^ SpeCiaiis pC1,
l J Vtndidit. vts. rf« casib* cxiga.
vfuc. l.siseruus. - gatUr.
k s Adminisiraretsut
enimquidamqui non
administrant:& dc his
dic,vt s. deauci. tuto.l.
&sipluribus.
■•« 5" Dotisve nomine.
De missione in poffess.
dotis seruandas caussa
duo tantum sunt loci,
hic & l. eaque.insra ad
municip. C v i a c.
1 » s Accedit.l. c dan- c Accedere(vn
ii sit acccssio. ad q uod de acceslio) m
sacit s.vtin sos.leg. l.is vu'capionibus
cui. S qui legatorum.& d!ckui ' I113"
j i r ~ , tics tepus au-
/. qutUgMmun.fr s.de aoris^uute.
ven. tn pos. mtt. l.).§. ftatoris.vendi-
deminutio. fr s. de ad- toris, donato-
quir. pos. l-pofsideri.§.si. ris & limiliuj
Itcm facit adsupcnus iu"?it.ur fuc"
rcspons. s. de iure do.l. Ce °rl''
(iue generalis.fr Cod. de
nup.l.sisuriosi.
m s Ressuerit.q\li rc-
dcmit quoquo modo.
ad quod cst s.de vsuc.
I. id tempm.in princ. fr
§. inre.K c c v R s.
n s Non habuerat.Ccd
crac apud emptorem
vcl vt dcpofita, ycI vc
commodata, velvt pt-
gnerata.aliud si cffet a-
pud alium : vt s.ea.l. §.
j ibi,scd fr fi, frc."j. eod.
Isin. fr s.de adquiren.
pof.l.Pomponius. §. qu&~
situm. Vel dic quod no
ctat tepore vcditionis,
sed tcporc traditionis.
ACcessio-j Casvs.
Si cmi a te rem
al.cnam bona sideitc-
pusquotucam poffc-
difti,proderit ita demu
mihi, ii cgo incipiam
possidcrc illarem. hoc
«ute fallit: quod dic vc
in Gi. Fr. Ac c vr s.
o C NofirotemporeA d TemPus ,lIc
- II i i accipitur pr»

hoc salht in herede

pofsessione.

pr»


xuieproceditvsucapto , vfucapio fi-
sitie poff. vt s. de vsuc. ne poffessione
lcceptam.frl.nunquam. q"ibui calibus
§. vacuum.fr l.iufto.§. Pro«dat.
nondum. Item fa. s. ds
adquir .pof.l. Pomp.§.sin.
DE DOLI MALI
& mctus exceptione.

■>•£?* Volucidius.]C a-
s£SK svs. Vt h«c cx-

ccptio doli rcde intcl-
ligatur, eft primo vi-
dcndum qua dc caufa
suit inucnta. Sccundo , quomodo siat dolus.& fic per hoc fcicmus
quandoobftatcxceptiodoli. Tertio dicit , vidcndum eft contra
quas pcrfonas obiici pofsit hsc cxccptig. Vltimo videndum crit
quanto tcmporc durct hxc cxccptio. Et ccrte fcias quod hccc cr-
ccptio cft inuenta ideo,nc dolus alicuius ci quod ius ciuile admit-
tebat, contra naturalem aequitatcm profit. quod dic vt in Glo.hic
pofita. Itcm fcicndum cft quod cx co quod fit, praefumitur dolus
quandoquc in contradibus : quandoquc in teftamcntis: quando-
qucinlegibus. &daexcmplavt in G1oiT.Fr. A c c vr s.
P f §&b l-ucid'us.q\io, pro vt. s Et no. quod qucelibet sres diui
skmcliusintelligicur : vtlnfi. deleg.§.fednon vfque.
jp C Propojita.ichoc dicct ftatim §.idco fr~j.l.pro.in pr.fr %.chc<t
D D 5 ' a 5" Do/o

/Diuislone rs 3
commodias
intelligitu!>
loading ...