Rys. 11. Reihenau-Mittelzell, kościół, rzut poziomy części zachodniej, skala 1 : 500
stając się formą typową wielkich założeń katedralnych 61. W Magdeburgu
(955-1021) 65, Bambergu (1004-1011) 66 i w Liege (988-1015) 67 dwuchórowe
katedry wyposażone zostały w dwie krypty. W Augsburgu (944—1006) 68 i Ra-
tyzbonie (początek w. XI) 69 tylko w jedną, zachodnią. W Moguncji (975-1009
i po pożarze do połowy w. XI) 70 i w Wormacji (1022) 71 nie było krypt wcale.
W drugiej połowie stulecia dwukryptowy program podjęto w katedrach w Ver-
dun (1048-1083) 72 i w' Pradze (1060-1094) 73, a jednokryptowy w katedrze
w Brernie (1049-1100) 74. Wedle statystyki przeprowadzonej przez Manna, od
ostatniej ćwierci w. XI do połowy w. XIII było budowanych jeszcze siedem
dwuchórowych założeń katedralnych, licząc w tym przebudowy wcześniej
64 Na częste występowanie układu dwuchórowego w ottońskich katedrach i na ich związek
z ideologią władcy zwracało uwagę szereg autorów. Nie należy jednak zapominać, że dyspozycja
ta występowała bardzo licznie i w innych typach kościołów. Problem ten krytycznie omówili
Schmidt, o. c., s. 411-436, i Mann, o. c., s. 199-201.
65 Oswald, Schaefer i Sennhauser, o. c., 2. Lieferung, s. 190-191, podają starszą li-
teraturę.
66 Tamże, 2. Lieferung, s. 32, podana pełna literatura.
67 Tamże, 2. Lieferung, s. 185, podana pełna literatura.
68 Tamże, 1. Lieferung, s. 28-29, podana pełna literatura.
69 Lehmann, o. c., s. 119.
70 Oswald, Schaefer i Sennhauser, o. c., 2. Lieferung, s. 191—193, podają pełną lite-
raturę.
71 Lehmann, o. c., s. 128.
72 E. Fełs, Cathedrale de Verdun (Congres archeologiąue de France, Nancy-Verdun 1933,
s. 391-410).
73 J. Ćarek, Romanskd Praha, Praha 1947, s. 91-122. — V. Mencl, Praha Pfedromanskd
a romdnska (Osmero knih o Praze II, Praha 1948, s. 65—71).
74 Lehmann, o. c., s. 94,
54
stając się formą typową wielkich założeń katedralnych 61. W Magdeburgu
(955-1021) 65, Bambergu (1004-1011) 66 i w Liege (988-1015) 67 dwuchórowe
katedry wyposażone zostały w dwie krypty. W Augsburgu (944—1006) 68 i Ra-
tyzbonie (początek w. XI) 69 tylko w jedną, zachodnią. W Moguncji (975-1009
i po pożarze do połowy w. XI) 70 i w Wormacji (1022) 71 nie było krypt wcale.
W drugiej połowie stulecia dwukryptowy program podjęto w katedrach w Ver-
dun (1048-1083) 72 i w' Pradze (1060-1094) 73, a jednokryptowy w katedrze
w Brernie (1049-1100) 74. Wedle statystyki przeprowadzonej przez Manna, od
ostatniej ćwierci w. XI do połowy w. XIII było budowanych jeszcze siedem
dwuchórowych założeń katedralnych, licząc w tym przebudowy wcześniej
64 Na częste występowanie układu dwuchórowego w ottońskich katedrach i na ich związek
z ideologią władcy zwracało uwagę szereg autorów. Nie należy jednak zapominać, że dyspozycja
ta występowała bardzo licznie i w innych typach kościołów. Problem ten krytycznie omówili
Schmidt, o. c., s. 411-436, i Mann, o. c., s. 199-201.
65 Oswald, Schaefer i Sennhauser, o. c., 2. Lieferung, s. 190-191, podają starszą li-
teraturę.
66 Tamże, 2. Lieferung, s. 32, podana pełna literatura.
67 Tamże, 2. Lieferung, s. 185, podana pełna literatura.
68 Tamże, 1. Lieferung, s. 28-29, podana pełna literatura.
69 Lehmann, o. c., s. 119.
70 Oswald, Schaefer i Sennhauser, o. c., 2. Lieferung, s. 191—193, podają pełną lite-
raturę.
71 Lehmann, o. c., s. 128.
72 E. Fełs, Cathedrale de Verdun (Congres archeologiąue de France, Nancy-Verdun 1933,
s. 391-410).
73 J. Ćarek, Romanskd Praha, Praha 1947, s. 91-122. — V. Mencl, Praha Pfedromanskd
a romdnska (Osmero knih o Praze II, Praha 1948, s. 65—71).
74 Lehmann, o. c., s. 94,
54