Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 12.2001

Page: 149
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2001/0151
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
PAPIEŻ LEON I PRZED ATTYLĄ, WODZEM HUNÓ W JÓZEFA MEHOFFERA

149

do regularnych figur1', przykuwających uwagę swojąforemnością. Mło-
dy Mehoffer wnikliwie przypatruje się tajnikom „malarskiej kuchni”
mistrza, wyzyskując eksploatowane w niej rozwiązania we własnej kom-
pozycji. Tego rodzaju rozwiązaniem jest także sposób konstruowania in-
trygi obrazowej poprzez pozy i umiejscowienie poszczególnych postaci
w obrębie prostokąta płótna - to właśnie osoby biorące udział w ukaza-
nym dziejowym wypadku przejmują na siebie główny ciężar budowania
struktury narracyjnej i splotu poszczególnych wątków opisujących dane
wydarzenie w języku malarstwa.
Zagadnienie dialogu z Matejką oraz pojęcia teatrabzacji i akademic-
kości, zastosowane do tej pory w analizie pierwszego dzieła Mehoffera,
spotykają się w momencie konfrontacji Leona 1 przed Attylą, wodzem Hu-
nów z Hołdem pruskim.
Obraz, tak jak spektakl, obliczony jest na widza znajdującego się poza obrębem
wyobrażenia i to w określonej odległości. Są obrazy, wcale nie o teatralnej tematy-
ce, które to miejsce odbiorcy jako widza na widowni ujawniają. Taki jest np. Hołd
pruski Matejki, gdzie całe, skądinąd bardzo teatralnie zaaranżowane wydarzenie
(podium, tło etc.) jest ukazane z punktu widzenia gapiów stojących - niby publicz-
ność parteru - poniżej podium. Obraz komponowany zgodnie z akademickimi re-
gułami zamykałby się linią podium i widzami byliby oglądający obraz. Matejko,
niejeden raz, zasady te łamie, tak zwiększając dystans, że w polu widzenia znala-
zły się pierwsze szeregi widzów, ujętych z bardzo bliskiego punktu widzenia. Dla-
tego tak bliskiego, bo my, oglądający obraz, jesteśmy wśród nich18.


14. Jan Matejko, Hołd pruski, 1882, wł. MNK; repr. za: J. K. Ostrowski, Mistrzowie ma-
larstwa polskiego, Kraków 1996, il. nlb. (s. 68-69)

17 Sztandarowy przykład stanowi w tym wypadku postać Stańczyka z Hołdu pruskiego.
18 M. Poprzęcka, op. cit., s. 188.
loading ...