Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 27.2016

Page: 252
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2016/0254
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
252

RUDOLF BERLINER

rzeczy został zastąpiony życiem nadprzyrodzonym. Chrystus cierpiał qua
homo. Zmarł jako człowiek, a Jego dusza opuściła Go. Jednak qua deus
Jego bycie częścią Trójcy nigdy nie zostało naruszone. By więc pokazać
Chrystusa triumfującego nad śmiercią, mimo że jego ciało było niezaprze-
czalnie już martwe, ukazywano go żywym na przekór wszelkim znakom
śmierci. Nigdy nie zamierzano jednak sugerować, „iż Zbawiciel powrócił
do życia na krótki okres pomiędzy ukrzyżowaniem a złożeniem do gro-
bu”3. Taka, całkowicie fantastyczna interpretacja, dowodzi tego, jak trud-
nym jest zrozumienie intencji irracjonalistycznej sztuki poprzez podejście
racjonalne. Rozum jest raczej bezradny wobec dzieł sztuki, których opis
werbalny jest nieadekwatnym środkiem komunikacji ich treści.


7. Pieta, drzeworyt, Austria, ok. 1410

Antonello da Sailba (ił. 4) wiedział, rzecz jasna, że Chrystus nie był
niesiony do grobu przez anioły. Jednak anioły były niezbędne, by poka-
zać, że on jest Bogiem. Hans Baidung Grien wiedział, że martwe ciało
Chrystusa nie wstąpiło do Nieba (ił. 5). Chciał on jednak zintensyfikować
efekt emocjonalny poprzez skontrastowanie całkowicie ludzkiego rozkła-
du z majestatem Królestwa Niebieskiego.
3 K. Künstle, Ikonographie der Christlichen Kunst, T.l, Fryburg Bryzgowijski 1928,
s. 486. Również Franz Bock nie był w stanie wyjaśnić takiego przedstawienia w sposób
satysfakcjonujący w: Jarhbuch der K.K. Central-Commission zur Erforschung der Bau-
denkmale, III, 1859, s. 113. Najbliższe moim interpretacjom są Anna Jameson oraz Lady
Eastlake, The History of Our Lord, Londyn 1864, T. II, s. 362. Sądzę jednak, iż związek
z sakramentem Eucharystii pojawił się dopiero u schyłku XIV wieku.
loading ...