Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia [Editor]
Ephēmeris archaiologikē — 1886

Page: 29
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ephemarch1886/0026
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
29

ΕΛΕΥΣΙΝΙΑΚΑ ΑΝΑΓΛΥΦΑ

30

Τριπτόλεμος ήν άναγεγλυ[/.μένος μεταξύ αύτής και
τοΟ Πλούτωνος ; Ό χώρος φαίνεται μοι οχι αρκε-
τός, αν, ώς ΰποθέτω, το ήμικυκλικόν εκείνο θραύ-
σμα τοΰ λίθου το παρά τήν δαδα ύποσημαίνει δτι
εκείθεν άπεκρούσθη ή κεφαλή της εικονιζόμενης
ποτέ έκεϊ μορφής. Άλλ' έχέτωσαν ταΟτα, δπως
αν ειγον, βέβαιον είναι δτι κεκτήμεθα και έν
τούτω έν ετι μαρτύριον ού μόνον τής καθόλου λα-
τρείας του Πλούτωνος έν ΈλευσΓνι, αλλά και τής
στενής αυτού προς άμφοτέρας τάς μεγάλας θεάς
σχέσεως και μετά τήν εΐσαγωγήν υπό τής ορφικής
ποιήσεως τοΟ Βάκχου έν τή Έλευσινιακή λατρεία.

Και τοιαύτα μεν τά ήμέτερα άνάγλυφα. Εΐπον
δε ήδη τοΰ 7^όγου αρχόμενος δτι είναι λόγου άξια
και διά τον τόπον τής ευρέσεως αύτών. Και τω
οντι ευρέθησαν και ταΟτα μετά και άλλων τινών
γλυπτών έργων εις τά γώυατα τά καλύπτοντα τά
ολίγα σωζόμενα εδάφη της κατασκευής μικροΟ
τίνος οικοδομήματος 6,70Χο,70 περίπου) σχήμα
ναου εν παραστασιν ε/οντος και κείμενου προς ου-
σμάςτών μικρών Προπυλαίων παρά τον σπηλαιώδη
βρά^ον, εις τήν κορυφήν τοΰ οποίου είναι έκτισμε-
-νον το έκκλησίδιον τής Παναγίας (1). θά ήτο λοι-
πόν τολμηρον νάναγνωρίση τις έν τούτοις τοις έρει-
πίοις τά λείψανα του ΝαοΟ τοΰ Πλούτωνος, ού
μνημονεύει το πρώτον ή μεγάλη Έλευσινιακή έπι-
γραφή ή άναγράφουσα τον λόγον των Επιστατών
τοΟ μεγάλου ΝαοΟ κατά τον επί Κηφισοφώντος
άρχοντος (329/28) ένιαυτόν (2) ; Όχι μόνον ή εΰ-
ρεσις έν τοις έκεΐ χώμασι τών δύο περί ών δ λόγος
ανωτέρω ανάγλυφων (3), άλλά και αυτός δ τόπος
διά τό σπηλαιώδες τοΟ έκεϊ βράχου φαίνονται έπι-
κυροΰντα ταύτην τήνγνώμην. Διότι δεν είναι άγνω-
στον δτι κατά τήν Άττικήν του μύθου παράδοσιν
ού μόνον ή αρπαγή ,άλλά και ή άνοδος τής Κό-
ρης (4) έγένετο έν ΈλευσΓνι, προκειμένου δε νά
ίδρυΟή εις άναμνησιν τούτου του γεγονότος (τής

(1) Παράβ. και Πρακτ. Αρχ. Έτάιρ. τοΰ 1885, σελ.

(2) Ίδε 'Αρχ. Έφημ. 1883, σελ. 109 και ιδία ΒαΙΙ. ά. Οογ.
ΗβΙΙ. 1883, σελ. 388-390.

(3) Τό πρώτον τούτιον (τό σώον) εΰρεΌη ε!; τά εξ<ο του οικοδομή-
ματος 4-5 βήματα πρό; ανατολάς της ανατολικής αύτοΰ πλευράς κα'ι
εις βάθος 1,00-1,20 περίπου Γ. Μ. υπό τό σημερινόν έδαφος. Τά
έτερον ευρέθη έν τοις καλύπτουσιν αύτά τά λείψανα τοΰ οικοδομήματος
χώμασιν εις ομοιον περίπου βάθος.

(4) Παράβ. ΓοΓδΙβΓ, ϋβΓ Καιιβ ιιικίοΐϊβ ΚαοΙίΙίβΙπ· άβΓ Ρβΐ'δβ-

ρΙίΟΠΟ,σελ. 43-46 κα'ι τάς έκεϊ σημειώσεις και παραπομπάς.

άνόδου) και εις τιμήν του πΛοντοδότον θεοΰ να'ι'-
σκος παρά τον μεγάλον, έννοεϊται, ναόν τών δύο
θεων, καταλληλότερος δεν ήδύνατο νά εύρεΟή τό-
πος. Έκεΐ δ βράχος παρείχετο τώ θεατή τήν εν-
νοιαν τών χασμάτων της γης ήτοι τών στομάτων
τον "Λδον, δι ων έπανήλθεν εις το φώς προς τήν
μητέρα της ή Περσεφόνη και τοΰτο συνέβαλλε βε-
βαίως οχι ολίγον εις κατάνυςΊν τών καρδιών τών
πιστών. Είναι δε δ ναΐσκος ούτος (πλήν εννοείται
τοΰ Μεγάρου και τών άμέσων αύτοΰ εξαρτημά-
των) (1) τό πρώτον οικοδόμημα τών έν τή έπι-
γραφή εκείνη μνημονευομένων, ού άνευρίσκομεν τά
ί'χνη και ύπ άλλων τεκμηρίων πιστούμενα. Λυ-
πηρον μόνον δτι τά σωζόμενα αύτοΰ λείψανα είναι
τόσον ολίγα (δύο ή τρεις δόμοι τών έκ πωρίνων
πλίνθων και επί τοΰ βράχου έδραζομένων θεμελίων
του) (2) ώστε νά μή δυνάμεθα και έξ αύτών νά
είκάσωμεν τους χρόνους τής οικοδομής του" διότι
αί έν τή μνημονευθείση έπιγραφή άναγραφόμεναι
ύπέρ διαφόρων αύτοΰ μερών (3) δαπάναι δύνανται
καθ' ημάς και εις έπισκευάς ή μετασκευάς νάνα-
φέρωνται και κατ' άκολουθίαν μόναι και καθ' έαυ-
τάς δεν άρκοΰσι εις ύποστήριξιν τής γνώμης, ήν δ
κ. Γοιιοίΐρΐ φαίνεται εχων, περί τής έκ θεμελίων
οικοδομής αύτοΰ διά Λυκούργου τοΰ ρήτορος κατά
τήν τρίτην πενταετή αύτοΰ διοίκησιν τών οικονο-
μικών τής πόλεως. Επισκευαί δε καί μετασκευαί
δτι έγίνοντο λόγου άξιαι μάρτυρες αύτό το Μέγαρον
τών θεών και τό έν Αθήναις Άσκληπιεΐον (4).
Άλλά καί αν ύποτεθή δτι όντως τότε, ήτοι περί
τους κατά Κηφισοφώντα άρ-/οντα (329/28) χρό-
νους,έκτίσθη δ μικρός Ναός τοΰ Πλούτωνος, ού ή
σκαπάνη ήνεγκεν ήμϊν εις φώς τά ολίγα περισω-
θέντα λείψανα, έκτίσθη πιθανώτατα, Ίνα μή εΐπω
βεβαίως, έν τή θέσει άλλου προϋπάρχοντος, διότι
πλήν τών είρημένων λειψάνων (άπερ άναμφιβόλως
άνάγονται εις τους ιστορικούς -/ρόνους καί οέν δύναν-

(1) Παράβ. Πρακτ. 'Αρχ. Έταιο. τοΰ 1883, σελ. 56 σημ. 2 κοΛ
σελ. 57 σημ. I.

(2) 'Ατυ/ώς σύμβολα, ήτοι γράμματα, δεν σοίζονται έπ'ι τών
πλίνθων

(3) Ό κ. ΡυαοαίΊ (έ. ά. σελ. 390) κα'ι τήν άγοράν 5 ζευγών κε-
ράμου Λακωνικού αναιρε'ρει εις τό αύτό οικοδόμημα, ήτοι τόν Ναόν
τοΰ Πλούτωνος· άλλ' αν τούτο ήναι ορθόν, βεβαίως δέν πρόκειται περ:
νέου ήτοι έκ θεμελίων κτιζομε'νου τότε οικοδομήματος.

(4) Παράδ. Πρακτ. "Αρχ. Έταιρ. τοΰ 1884, σελ. 75 και 82 καί
'ΑΟήν. 6, σελ. 373-374.
loading ...