Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Corpus Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 283
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0144
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
l8$ Digestorum Liber xl. Tit. vij. 28

DE STATVLIBERIS.
~Di£ium efi generaiiter de libertatibus : nunc Jpeeialiter de
kjs scilicet iibertatibm qu& intempu* sub conditione disseruntur.
A c c v RS.

m

IjJ Tatuiiber. ] C A-
)| s v $. Scatuliber
dicitur seruus

ditTerentia.

t Statuliberi
qui & quead-
rnodum fiant.

cui relicTa est liber-
tas ex die vel sub
conduione. Secundo
dicit cjuod conditio
quandpque est expresr
sa , vt hic- si nauis ex
* Statuliberi, Asia venerit, talis ser-
& statim hberi ^g fc Uber. quando-
cjue fit candhio vi
ipsa, cju£ facit seruum
statuliberum : vt si in
fraudem creditorum
rclidta sit libertas , &
nescitur an ex hoc
fraudentur ipsi credi-
tores,an non.nam in-
terim seruus talis di^
citurhber.F ranc.
a ^ Manifefium esi.
puta si sit relicTa liber-
tassi nauis ex Asia ve-
nerit: ves sub qualibet
alia simili.Ac cvjs,
b ^ Citmessetfu.non
solum coniilium a : vt
(y J. de sideicom. lib. I.
iij. §. si infraudem. &
sacit S. ne quts eum qui
inius voca, l.penul. §.ij.
A cc vr s.
QVi statnliberi. ]
C a s v s. Qua-
huius ticuti ad tuor partes habet hu-
iiiperiores. jus legis principium.
Prima est quod statu-
iiber interim siue ven-
datur ab herede , siue
vsucapiatur ab aliquo,
siue interim manumit-
tatur:non perdit spem
libertatis Orcina:,quin
veniente condit. sub
qua erat relidta libcr-
tas, sit Orcinus liber-
tus , scilicet testatoris.
Secunda est: statulibe-
ri causam non prius
seruus nanscitur, nisi
adita hereditate, sal-
tem ab vno heredum.
ante enim quam adea-

PE STATVLIBE-
R I S.

* Sub eondi-
tiene vel ex
die no fit ma-
nnniissio vin-
di$a , & tute-
ladatiua.
t Consilium
nudum nen
punitur nisi
sequatur effe-
stus.
s Conintiflio

T I T V L V S VII. I
Multum interesi dixerts fiatuliberum *,
ansiatim liberum: & in 1. pen. §■ vlt. C.
de nec. ser. her. inst. placet vetus scriptu-
ra. 6juatenut in suspenfo siat iibertas, nec
statim liber intelligatur , 0> contra. \. 33.
J. qui & a quibus man. rectius Fior.sia-
tuliber, quam fiatim liber, Sunt j" enim
siatuliberi hi qm ssattm liberinon fiunt,sed
ex die , aut conditione. i. Veipotius , Te-
siamento aut codicillts consirmatts direcio
manumiffi in diem vel conditionem. nec
enim sunt fiatuliberi qui per sideicommis-
sum manumittuntur in conditionem vel
in dtem. 1. eius scrui. adl. Falcid. 1. 5 5.
de man. test.l in bello, §. si statuliber.
adhibito §. sifideicom. de cap. & ppstl.
& manumissio * quoque vindicia sub
conditione vei ex die non fit , vt tuteia
qust teslamento recie datur sub conditio-
ne vei in diem.fed non a magifiratu.
3. Vei siatuiiberi, quisunt inspe itberta-
tt.Cvuc,
Superiores~\ titulisunt de libertate , hic
dessatuiibertate.C vuc,
H&c lexseipsamsummat.
1, P a v l v s libro qiiinto ad
Sabinum.
.Tatuliber ess: , qui
stacutam& destina-
1 tam in tempus vel
conditioncm liber-
tatem habct. Fiunt
antem statuliberi vel conditione
expreisa, vel vi ipsa. Conditione
exprelsa quid ilt, maniftstum a
est : vi ipsa , cum creditoris frau-
dandi causa manumittuntur. Na
dum incertum est an creditor iure

4
substimi seruum meil cum libertate pupillo meo hercdi institu-
tp.siue primo gradu substituo,putaii pupillus heres non erit sit
scruus liber & heres.siue secundo, puta si pupillus hercs non erit
talisiit heres:&siillenonsit,tunc ieruusheres erit.& eodem mo
do ininferipri gradu substitutionis . & in omnibus his casibus
dicitur here^s neccssa-
ditione est . vt siue tradatur,salua
spe libertatis alienetur ; siue vsu-
capiatur, cum sua causa vsucapi-
tur,ilue manumittatur , non per-
dat spem Orciniliberti. Sed sta-
culiberi causam non priusseruus
nanciscitur , nisi adita vel ab vno
ex institutis hereditate. Casterum
ante aditionem, siue tradatur,si-
ue vsucapiatur, siuemanumitta-
tur:spesstataj thbertatis interci-
dit e.

2.85

1. ^ Sed si impuberis ta-
bulis libertas seruo sit adscriptaf:
an viuo pupillo, post aditionem
videlicet hereditatis patris,statu- J.^,
I iber iit ? Callius negat, Iulianus sundumsub conditione.
contra existimat. qus sententia sJe i^.j.vidc scripta
verior f habetur ^.

nus: Sc intenm est sta.
tuliber. F R a n c.
c s Qui. sc. senms,
A c c v rs.
d J Adprehenderit.ii,
est.qui est statuliber.
e s InterciditSei zi[.
ta hereditate redinte-
gratur:vtjW.i.j?af«.
iiberum.%.sin. &1itit,\i,
l.pen.infin.
f s Adsiriptaest.itzvt
didum est.Ac c v rs.
g 1" Habetur.yxoiih
sitstatuhber.&adhoc
"j.eo.l.si. <fr Lintabulis.
& s. de heredtsinstit.l.
fed & si in conditione,
§-fin.
^ Vlwscripsit.hunc

lOBtt-

2. s Plus scripsit «tlulianus,
& si legatus sit seruus ab herede
patris,iiber eise iuslus in pupilla-

adeum §.C v 1 a c. f Adid.^
h ^ Si in primts.respon- n'm htKia.
dct scilicct Iulianus. "^r.
i s SmI>«****..& 2"»
nauis cx Alia vencvit. oma JB'^
s A semetipso a. soipta./,;,"




suo vtatur , interim statuliberi
tur, si vsucapiamr hic sunt;quoniam fraus cum effecScu b
seruus ab aliquo , spcs in je e ^lk Senda accipitur-
libcrtatis extinguitur. ° l
Tertia esbseruus sub- Statuliber quocumque tranfeat,
stitutus cst filio impu- cum rm MHra tmnnt . & /^/z£m
beri,sicontingateum J \. ■' r ■ r
• ,p • . cauarn non prtus nancikitur erttus,
mpri m pupnlan ajta- { { > J, **'
te. & in hoc casu cst quamaditasit hereditas. p vero ante
relidta libcrtas scruo aditionem tradaturfiue vsucapiatur:
sub conditione ahqua. spes Uhertatis perit. Jtemseruus sub-
slitutns subftitutione pupillari, licet
pupillus adeat hereditatem,nihtlomi-
nusseruus essciturstatuliber.
1 1, Vlpianvs libro quarto
ad Sabinum.

nunc impubes adiuit
heredi. an nunc ille
seruus dicatur statuli-
ber , quauitur. & dici-
tur quod sic:licet qui-
dam contra, &—maTe.
Quartaest:legatuscst
seruus dandus ab im-
pubcre herede. huic
datus est

<x;

Vi c statuhberi causam ad-
prehenderit d , in ea con-

lmpuberi datus e:
substitutus, &hoccasu •
lelida est libertas huic seruo. dicitur quod prxualet libertans
datio,vtsicdicaturstatuliber,&lcgatumnonteneat.[Si in pri-
mis. ] Stichum seruum mcum cum hbertate hercdcm ex parte
institui sub condit. uuta si nauis cx Asia vcner.t dicitur quod in-
terimnonest statuhbencum a seipso accipiat libertatem , & ad- j hicieruus:& coheres cui hajc x.crant danda,aget famihxercil-
eunte coherede non est' libcr:& posfciTus ab aliquo vsucapiatur \ cundx contra heredem impedientem ad irta x. [ S 1 d s c e m
non spc libertatis.Secundp dicit:ppne qupd dr
jioc casu est liber tantum non hercs , sed statulib

•Si

m pniwr,

nbus tabulis, prasualere libertatis sacits. deadquir.bend. «*«•/?«*
dationem. l.exparte.& d.l.ftd& J"|jj
si in conditione.§.fin. & a fcmctipis
Sub conditione seruus inftitutus, *^e negot.gest. L at qui accipii,^,
uon est slatultber conditione penden- nMHraAn &™1*' & $• fcg
>' ... . „".,.. cumme. "DCt ln™-
te. & reddit ratwnem. Si eondttio 1 j secundum Mk- tus'
desiciat, erat statuliber tnntum, non num.vt s.prox-§. infin,
s.tiamheres. Item seruussubftttutus Q^Tatuliberos. ] C a^
pupillo cum libertate, siue primo grd-
du,stuesecundo, aut vlteriori, esstci-
tur ftatuliber. h.d. vsque ad l.sequen.
juam videper te.
3. ^ Si * primis h tabulis
sub conditione ' seruus cum li-
bertate ex parte dimidia heres sit
institutus : an statulibcri causam
obtineat : vt adeunte coherede,
cum sua causa vsucapiatur?Cum a ber,ex quo per eu non
semetipso k acceperitlibertatem,
non potest statuliberi causam ob-
r N . pecuhan, an ahundc
cinere. Plane h conditio heredi- habita. Sed pone quod
catis deficiat, quo casusecundum ipse heres debcat pe-
Iulianum' libertatem apisciturK cuni*mr"uo: ,vt 1uia
1. 1 n n i-i • r scruus de peculio cro-
dicendum est statuhben causam ".* .„no Al.
, . v , . gauerat m bona cle-
obtinere: eo quod non a iemet- Funfti, vel seruus dc-
ipso , sed acoherede accepiiseli- beat rccipere pecu-
bercatcm creditur. nmn ab extraneo: nec
heres vult soluerc huic
4. s Quocumquc gradu pu- seruo,velnon vultexi-
pillo seruus cum libertate substi- gele cluod seruodebe-
tutus sitmeceslarij causam obti- *ur ab extraneo: & sic
r J ... . non habet seruus vnde
net. qua: iententia vtihtatiscauia pareac COnditioni sub
recepta est: & a nobis probatur. quarelida estei(iber-
Celsus quoque putat libro quin- tas.certe libererit, siue
todecimo * cu libertate substitu- iussus e,rat dare pccu-
n .... r 1 • mam heredi, liue ex
tum statuhberi cauiam obtinere. traiie0.Sca pone cjuod
rclista erat libertas
seruo si asccndat Capitolium, vel si Capuam iret scruus: &per
hcredcm statquo minus seruus vadat. nam libcr erit seruus. SeJ
pone quod seruo est relicta libertas,si det dccem vni heredum,pu-
taTitio:& pcralterum heredemstat quo minus detxertelibereit

Q
\Js v s.StauUiberi de-
bent parere condit.sub
qua relicta est eisli-
bertas;si nemo eos im-
dediat parere, & con-
ditio sit possibilis.Se-
cundd dicit : Seruus
iusTus esse libcr,si dct
x.hercdi:si dat, slatim
est liber.si autem dare
vult,& heres non vulc
accipere:rtatim est li-
ber,ex quo per eu non
remanet:nec est visdc
qua pecunia orferat,an

s adipiscii»''

v jgertnW'

ci iSeru"5'
tur P^icitqu<
1« ^cipci
tusest- [

d

lio

'.1 r s 1

d deficiat conditio. .' 1 v s S v s. ] Seruus essc liber iuisus (i dcf x.hcredi.accepitquin-
iber. Tertio dicit qucab extraneo,& eadedit hercdi.dicitur quod noncst liber,nili

omnia

e(tlibertas,iid
jedi. h«es_ 1
tomopeo" ,
ferteiquo^
suis qu«si?al
tpor.tededite
serausqusnti
caax quo^
quxsieatseni
dideditsp°ntl
stuLit ei heres
bet.si autemp
tur operari,
perhocliber:r
t0r voluentq
x.possitserau;
re ex operis sc
tem suriipuii
argentum, v
rem,&eamve
dehac pecuri
hercdi: ervt lil
si ipsam pecui
ripuit heredi
& soluit her
douec extat
noneritliber
est consumpt
mo casu,scili
do heredi
id^.suutem
liber emcieti
\ Compensi- S0LVM.]Siu
tistnpnfitciiis citmorain
quodltoU. m4ofc
ber pratare
keredi cogi- «atwpttt!
tur.&eius tutotjvdcu
quod vicissim nulis,est^
alia excausa scu'mn
prlltare de- • . ...
I r- ■ ciatur U1
bet. Fic emm . .
dcbiti ad de- enimquo
bitumcorn- berum r
pensatio. At- miniis ci
quicHhe- reatur.ri
restlebet.non • **
cstdebitvirh "uSlUlTu!
q»od dandum " det x.
estimplendi xxx. die
conditionis post ,
«usa.Promde L 1
fiatuliber hoc hlc„ileres,
ttpctitur ad- P0"^ ac
Mrsushere- quddseru
«ra.debiti traxxx.d
c°rame:quod k„ i-
«isi dinXt T\tm
tonditio habe- lltuber:&
^'Proim- dolosedis
fa-n^ifc bebat par;
■*"•*,&*. reP°Krit
*"st-Mt,in pweumr
'j";>«e cem,velsi
*"""• staeailD
Ve'let pi-0
«rit tiber,
solttcrit t
*» *.fc.
ieruus fi,
soun^ tc
«vthic
quinque,
Oicitut ,
'^eritcj
loading ...