Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 3): Digestum Nouum, Sev Pandectarvm Ivris Civilis Tomvs Tertivs: Ex Pandectis Florentinis quoad eius fieri potuit, repraesentatus — Lyon, 1627

Sheet: 355
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd3/0180
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
35? DigestorumLiberxl.Tit.xv. 156

* Vu!go
it, Iwec
9-

£

non excipitaiiquairt personam,nec causam aliquam , nisivnam:
\tsupra l.ij. in sin. A c c v r s.
a s H^c or». scilicet diui Marci,quam non habemus.& de ea
fit mencio ^.tit.).l.).(i.fed interdum.A c c vr s.
b s Nuilam Mufam.mix vc s. eo.l.i).".fin. & hoc corrigiturper I.
C.s fei causaftatus-l.si.
iv. Papinianvs ii&n? vicensimo-
secundo Sfu&siionum.
Ratio a*quae prohibet apud
consules aur prajsides pro-
uinciarum post quinqucnnium a
die manumiilionis in

\Atronum. ] Non
J^ esse.vt & s.eo.l.j.
plenedixi. Sedargum.
. ■_ contna..C.de pnfcri.iong.
ora- temp.i.si.tnsi.
QVotiens.) C a s v s.
Quotiens quani-
turanquis sit libertus

Ol

lngeniuta-

meus ,quod contingit tem proclamare,nullam causam '

multis de causis : siue
pecam operas,siue ob-
sequium:liue petam ne
me vocet in ius sine
venia , vel simili de
eausa : estmihi danda
actio in rem prxiudi-
cialis. & hasc Cam vera
siue ille dicatseinge-
nuum siue dicatseli-
bertum : sed non meu.

aut personam exapit.
Pone casum vtsupra eo.l.j.
v. Id e m libro decimo Resjon-
sorum.
(Atronum c post quinquen'
nium senrentias pro ingenui"
tate didiE, quo ignoranteres iu-
dicata est, non else praescriptio-

Exiftens in pofsefswne libertatis,
fi decedit , poji quinquennium non

P;

tunc si ilieest in pos. ne temporis sommouendum , re-

mgenuitatis, mihi m-
cumbitonus probandi
eum tKz libercum
rneum : & si hoc non
probo,ille vincet.FR.
<* J <S)uoties.Con.l.ge-
peraliter."]. de excep. rei
iudkat.&c ex hac illaest
explicanda. Videno-
tat.& script.#d/.8.s.^e
probat.& 1.1 o.C.de pro-
bat.C v 1 a c.
aPraEuiJicium d ^ Pr&iudicium.i.3-
pro aitione in acHonem in rem pra;-
rem prai"J

spondi.
vi.Vl p 1

a n v s libro vigensimooBauo
ad JZdicium.

QV01
diti

mdi-

ciali.

* In archety-
po er.it,auSo-

b Probare
operas sibi de-
bitas a liberto
pitronus de-
1>et, nisi ei sint
naturaliter
dcbita.

Votiens a. de hoc conten-
:ur3anquis libertus iu: si-
ue opera; petantur, iiue obse-
quium desideretur, siueetiam fa-
mosaactio intendatur, siueinius
vocetur, qui se patronum dicit,
siuenullacausa interueniat: red-
diturprSiudiciumd.Sed&quo-
aci.\.prs,iudiades. tiens quishbertinum quidem ie
e s idempr&iudkium. confitetur , libertum autem Gaij
id est,pra?dida aclio. $ejj rQ negat:idem prsiudicium "
datur. redditur autem alterutro
desiderante : sed astoris * parti-
bus semper , qui se patronum di*
cit,fungitur f ,probareque liber-
tumsuum necelse habet : aut si
non probet,vinckur.

f s Fungitur. quia
hic libertus non erac
in pos. libevtinitacis
s,sed men- apudeumquise dicit
dose. Taurell. pacronum. alias con-
tra. s. de proba. l.circa.
sed k in quxstione
operarum semper pa-
tronus probat : nisi sit
naturaliteropera debi-
ta : vt "s. deprob. I. quo-
tiens.f.z.citi. de lib.cau-
fa. I. igitur sciendum. §.
jiopera.& J. de excep.l.
generaliter. & s.de libe.
agn.i. siqui^a liberis. '.
solent.hc c v R s.

* Retractari
{Uuis qtiando
dicatur.

N E DE ST AT V
defunftorum post
quinquennium
qua:ratur.
"DiBum-esi de ftatu ■vi-
uorum: nunc de statu
desunctorum.
^ £ siatu desun-
clorum. ] Ca-
s v s.Quidamstansbo-
nafi.in pos. libertatis,
t De flatu vi- cieceiTit institutis he-
uorum qusri- redibus. dicitur qupd
turiemper. post quinqucnnium a
tempore mortis non
est qua:rendum de eius
stacu : nec est q.ua:ren-
dumdestatu eius qui
decciTic incra quin-
quennium , vel eciam

MEDESTATV DE-
fundtorum post quinquen-
nium quasratur.
TITVLVS XV.
Sequitur in hoc tit.aliud S.C.ne de ftatu
disunciorum posi quinquennium qturatur
in deteriorem conditionem. Malo dicere
c\\xs.t2.tx\x quhn rerraitecur, quamquam
iy boc quoque reEtumsit. tam enim recte
dicitur retractari * ftaiw de quo nuncpri-
mum qu&ritur, quam is de quo iitigatum
& pronuntiatum esi antc.fed hocposierio-
re sensu cuius de statu ■viui pronuntiatum
est ne intra quinquennium quidem retra-
ctari eo moriuo potest , priore fenfu poteft.
Sed (y poft quinquennium in honeftiorem
conditionem, non in deteriorem. De "j" fta-
tu autem njiuorum qu&ritur femper. At
post qumquennium sententia non retrada-
tur \n deteriorem conditionem. 1. z. dc iu.
an. aur. 1. 19. §. vlc. de lib. ca.u..nisicau-
ftt prioracta sitignorante patrono. 1. j. &
pen. s. cit.prox. Jnhonestwrem^-vt opinor,
retraitari potest. Bt confequenterpoft ma-

ems. qui viuit, si per
hoc ficret pre_iudiciummortuo antcquinquennium.Ite' aliquan-
donec intra quinquennium de statu defuncti quxritur , vt cura
iudicatuscstquisingenuus,dcceiTit postea:no amodo debcc qua:-
x\ de stacu eiusmecrecradtari sententia latapro ingenuiutc etiam

intraquinquenniu.[Si <iviDEM.]Apparetex princip. lcgis quod
prscscnbiturspatio quinquennij volentiretradare statum dcfun-
cti in deteriorem. Sed quid si in meliorem vult procedercretiam
vltra quinquennium potest.nam si aliquis dicitur s«,-ruus quasi ex
ancilla natus,qua: erat mortua iam elapso quinquennio , illc aut^
vult probare matrem
numissionem videretur esse admittenda de
statu qu&stio sine pr&fcriptione quinquen-
nij quafi honesiior. atque ita a lustiniano
consiitutum est , hociure obsiat pr&fcriptio
quinquennij, nist extra ordinem sukuenerit
princeps.C v I A C.

audi-

fuisselibcram
tur. P R a n c."
g s De statu desun-
ctorum. qui tenipore
mortis crantbona fide
in possesTione Hberta-
tis.quod si varietas in-
terucpit , posteriora
specftantur tempora:vt
"i.eod.l.simater.iiy l.sin.
cjU&retur amphus de Jratu suo. hoc & ademancipationem

dicit.


non pertinet: vt in eod.
titui. I. quodest. J Sed
quid est quod dicit
post quinquennium,
cum nec ante: vt C, de
lib. cau. I. principatiter,
Respon. non a propter " De "atudc
carnem & oua , ied
propter posteros & pe-
ciilium qua:ritur intra
quinqucnnium , non
vltra; vt & "J.eod.l.ij.fe'
C.eo.l.j.& l.siis. & hoc
si non fuerat ingenuus
pronuntiatus:alias nec s«.
intra quinquennium:
vt j. §. fed interdum,
A c c VRS.
# s Fuit hac de re ve-
rus Senatusconsultum.

Marci anvs libro smgulari de
Delatoribus.
E statu defuncto-
rum s fi post quin-
quennium qusrere
non licet neque
priuatim , neque
fisci b nomine.
1. ^ Sed neceius statusretra-
dandus est ,qui intraquinquen-
nium decesslt, Ci per huius qua:-
stionem prseiudicium futurum est
ante quinquennium mortuo.
z. s Imo nec de viui'statu
qusrendum est, s\ quasstio huius Suetonius in Vespasia-
pra;iudicium facit ei qui ante no.Kwk de.cuiusqu»
quinquennium decessit. &ita di-
uus Hadrianus constituit.
3 5$ed interdum &intraquin-
quennium non licet de statu de-
fundidicere. Nam orationediui \;Jdc
Marci cauetur,vt si quis ingenuus sed nec etiam de statu
pronuntiatus fuerit k, liceat' in-
p:enuitatis sententiam retracla-
re m. sed viuo eo qui ingenuus
pronuntiatus est,nonetiam post
mortem "; 111 tantum, vt etiam si
ccepta ° qusstio fuit retracfatio-
nis , morte eiusextinguatur : vt
eadem oratione cauetur.

functi mtrj
qumcjucntiiii
qusri iblcc.nsi
proptei postc.
ros & pecu.
lium , Mt
ghjsam l prk.
cipuliltr.it.C,
tie libtuli («».

dcfunrftoru statu qua:-
ri intra ccrtos annos.
C v 1 a c.
h <[ Fifci.iit & C.eo.
l.si mater.
PJw.q.d.non so-

Licet non pofsit cjmri defiatu ali-
cuius poft quinquennium in deterius
mutanda : tamen poteft qu&ri posi
quinquennium de mutando in me-
lius. h, d.

viuentis qu?ri potesc,si
prariudicetur ei qui .
ante quinquenniurQ
decesiit.A z o. vt & C,
eo.l.}.& ij. Ac c v R S.
k J Fuertt. percollu-
sionem.A c c v r s.
1 s J&Kww-.quilibet de
populo.A c c.
m ^ Retraciare. intra
quantum, dixi I.tit.).
L).
n ^ Poft mortem. sic
~J.de re iudi.l.ficitmpro-
curator. & J. ad l. Cor-
nel.de sal.l.\4.tutores.(y
J. de verb. oblig. I. hoc
iure.
o <" Cospta.fyecizk b, t Vnis cotitt-
/1 ■ stacionequan-
vt contcitatione non "•""*"' '
doqne no-1

4.s Si quidem p in deteriorem
conditionem quis startim retra-
(Staret : secundum ea quffl dixi, perperaetur aftio, nec p£p7tu«w
prafscribendumest. Quidcraosi f" cransitoria_contra aaio „e,*
,. . ,Ni,"&, hcredes: vt(°r j.l.pro- tranlit m M
111 mehorem, velun pro seruo li- vi im £n <;r C.M dda. I. «des,adde

xi.infin.iic C.de dolo. I.

Gloss.l :.§2'
infraciec0"11"

bertus dicatur: quare non admit- sin. regularitci contra:
tatur q ? Qujd enim si seruus cjuis vt c-de trtfcr<xxx- an~ sione J«cgcn"
dicatur , quasi exancilla natus, »*JsinaiL ;. ,. . da «/fjl
> . . r P s Si auidem.diu "»m "• '•!"/'
iitTK. onrp nninmi^nninni l n-* ^ .• L. J. J i c :~ iurt*

c]ua; ante quinquennium * mor-
tua est ? Quare non liceat proba-
re liberam fuilse ? hoc enim &
pro mortua s est: & Marcellus c
libro quinto de officio consulis
scripsit polse,Ego quoque in audi-

s.eod.inprin.h c c,
q *s Nonadmittatur.
Certe imo admittitur,
vt subiicit. gr-~).eod. I.
penult.
r *T Ante quinquen-
nium. & in seruitutis
pojlessiomi ca cxisten-

/»w§. i"'""'
galis W»

ce : vnde pra:scnpcio
quinqueannorum non potestallegari: &ideopotest & necessa-
rium cst probari de libercace huius qui dicitur seruus. A z o.
s *" Pro mortua. idest,pro eius statu tuendo .
t j Ft Marcellus. niinc rcspotidet.A c c v R s,
a 5" Secuiui,

357

Miu^"
rMio m 1
prsscnpaone
?uni^r>l£
cltotusaei
siuli* tnen"
stat.nam totf
[, j" letr^"
quinqciennmr
perdic,&iin"
c *" fubliciim
jd«est toteli
,^a' est publicum
videtur ipw
carere:vtC«>(
s,s rejii. m fflte
necef.Lfi^a. So
not. in concoi
tnater.
e s Fnfcriptit
ne posselTiont
dit.A c c v r S
f y Titw.yi i
l.j,inprin,ydfc
quosdam eius
tebatur statun
fti tetradareJ
sLong' tem- gs io«go.s.b t
pjspro trien- ^Etno.quodc
» tionecn6peri
bnwtqumi- , ,
dMtue .non fe»mterium.\
ptiptiMtur dum Piacen.
*• ideo contingi
«ctor destitit
«MunuaiTc Kiennio: & <i
liti videtur, nuntiasse vide
«>i ib ea de- deiisdi.ldeliitij
^ui uccusa.m
"ccnsiinonem.3.
«a:vt C.eori.|.i
nult.k c c v 1
*■ A Nte 1
JT\nium
''*» pro tute .i. c ;n u
posseione C„ ■ • P
$■/* qutdem. 1
1 pRimus.
X mariar.
paliter enirr
defunfti ag{
Kh-ytC.de
principaliter. ,
«sHociudi<
cstP°pulare.
l°-& prtsmt
hll!»stitiil,,c

DEC0LL
He detege
§"onti


■anccolluslo:

si

tuc^.&iUn
loading ...