Universitätsbibliothek HeidelbergUniversitätsbibliothek Heidelberg
Overview
loading ...
Facsimile
0.5
1 cm
facsimile
Scroll
OCR fulltext
Wawelska rezydencja panującego

„Podniesienie" na Wielkie Księstwo Litewskie.
Z 18 na 19 VIII 1506 r. po zaledwie pięcioletnim panowaniu zmarł w Wil-
nie król Aleksander Jagiellończyk. W testamencie sporządzonym 24 VII 1506 r.
w Lidzie: yaTy%y7% ż W/fccjwc772 JMWW ż Jt^o/ę/ tc KfóAfMw ż IL^A/-
uczynił brata: z Boże/' /mG Aró/etMcz^ PoMż,
A<% lV/e/^7cyo G/oyotc^, O/Mtcy Pr/. Zapisał mu także: ^erzyr/^że te z/octe t irc-
żczc, / tejzyr/^te Mec rzeczy, c/o4m recóoete / e/erecóotee,' których wartość Jan Łaski
obliczył na około 100 000 florenów. Jednocześnie: te ^rze/eź^zte Po IL77^<%
c/teór 7y/ M/f tt7ogt, że po Proc/ze zmMtotoeo 7ecóee;te Jprz^ty, - a w kilkadziesiąt lat póź-
niej litewski kronikarz Maciej Stryjkowski (ok. 1547-1582) napisał o Aleksandrze:
tz pMtete te cz<%j póft yerzcze tejzy//fte/ PoMż t Ikóe/Ptego Pjt4j/te<% Łtżetejptego
7%%f%t'e ttte rozrz^%/ote<%/, 7o t Pro/etej/fteż? twtott tet'e/^% cz^lc ż^y/poz<%iMteote<%/. ^
O złym stanie zdrowia monarchy powiadomił Zygmunta, przybyły 10 VII
1506 r. do Głogowa,^ biskup poznański Jan Lubrański (1456-1520), wierny słu-
ga Jagiellonów 4 Królewicz wyruszył na Litwę, 4 VIII 1506 r. zatrzymując się

' Finkel (1910), s. 127-128; Papee (1949), s. 114-115.
^ Lubomirski (1868), s. 5.
3 Stryjkowski (1978), s. 597.
^ Od końca 1498 do 1501 r. Zygmunt przebywał w Budzie na dworze brata Władysława, króła Czech
i Węgier. Jako zaopatrzenie otrzymał w 1499 r. księstwo głogowskie, (8 XII 1501) księstwo opawskie,
a w 1504 r. namiestnictwo Śląska i Dolnych Łużyc. Chodziło o to, aby po przeniesieniu się w 1502 r. do
Głogowa stworzyć mu pozycję dającą możliwość szybkiego objęcia obu tronów Aleksandra; zob. Pawiń-
ski (1893), s. 80-84 i 144-157; Finkeł (1910), s. 14-22; Nowogrodzki (1937), s. 85 i 99; Kolankowski
(1991), s. 130-131; Łowmiański (1999), s. 335-340.
5 Humanista wykształcony w Krakowie, Boionii i Rzymie. Karierę polityczną rozpoczął w 1489 r. w kan-
celarii Kazimierza Jagiellończyka, pełniąc obowiązki sekretarza i dyplomaty także przy boku Jana Ol-
brachta. Opuścił ją w 1497 r. otrzymawszy biskupstwo. Należał do grupy Wielkopolan (Andrzej Sza-
motulski, Ambroży Pampowski) wtajemniczonych już w 1504 r. w plany Michała Glińskiego osadze-

53
 
Annotationen