188 -
Principia - Odcinek XI
W środkowej strefie stanowiska kontynuowano odkrywanie rozleg-
łej budowli, którą ze względu na charakterystyczne rozplanowanie
i centralne położenie w obrębie legionowej twierdzy /ryc. 1/ na-
10
leży uznać za tylną część kompleksu principia__ . Składała się
ona z ciągu prostokątnych pomieszczeń rozmieszczonych symetrycz-
nie po obu stronach sali A /ryc. 5/» W 1975 r. pracami archeolo-
gicznymi zostały objęte /ryc. 6/; kaplica sztandarów - sala A,
^scholae^ zachodni mur^rincipia^/kwadraty XVII 567, 568/,
Kaplica sztandarów - sala A. Pomieszczenie to znajduje się na
przedłużeniu osi bramy południowej /porta decumana/ i wyróżnia
się zdecydowanie od pozostałych swymi rozmiarami /szerokość
10,45 m/. Interpretujemy je dlatego jako legionową ąedę,s. Od po-
łudnia salę A zamykał masywny mur o grubości 1,20 m, znacznie
przewyższającej grubość południowego muru scholąe. /0,90 m/ i mu-
rów poprzecznych /O,65-0,70 m/. Na przebadanym odcinku wychodzi
on poza obręb kaplicy. We wschodnim murze pomieszczenia odkryte
zostały drzwi z zachowanym progiem. Na zewnątrz, po obu stronach
wejścia znajdowały się dwa ceglane pilastry; trzeci był położony
w narożniku murów. Najprawdopodobniej było tu małe boczne po-
mieszczenie. W takim wypadku wysunięta na południe część budowli
znajdowałaby analogię w planie principia z Nijmegen . Ściany
kaplicy zachowały w paru miejscach ślady tynku, którego grubość
wynosi od 5,5 do 8 cm. ślady przy murze wschodnim wskazują, że
pomieszczenie miało chyba trzy główne fazy dekoracji, w czasie
których ściany były każdorazowo pokryte tynkiem o gładkiej, in-
tensywnie czerwonej powierzchni. Posadzka kaplicy ma różowawy
kolor i była wykonana w opus signinum. W czterech miejscach wys-
tają parami nad poziom posadzką od 6 do 15 cm cztery prostokąt-
ne bloki wapienne, może pozostałości późniejszych podpór. Po-
sadzka w kaplicy jest położona o około 1,20 m wyżej od najwcześ-
Por. T.Sarnowski, Novae jako siedziba pierwszego legionu
italskiego, Archeologia XXVII 1976, s.50-65* Principia w Novae są
drugą budowlą tego typu odkrywaną obecnie w Bułgarii. Inna pozno-
antyczna komendantura badana jest przez archeologów niemieckich w
kasztelu Jatrus. Por. K.Wachtel, Zum gegenwMrtigen Forschungsstand
der Kastellgrabung latrus, Actes du IXe Congres d Etudes sur les
Frontieres Romaines, Bucureśti 1974. s.157-^41; R.Fellmann, Le
"Camp de Diocletien” a Palmyre et 1 architecture militaire du Bas-
Empire, Melanges offerts a P.Collart, Lausanne 1976, s.184.
A.V.M. Hubrecht, 10 Gemina, Nijmegen 197^, s.4.
Principia - Odcinek XI
W środkowej strefie stanowiska kontynuowano odkrywanie rozleg-
łej budowli, którą ze względu na charakterystyczne rozplanowanie
i centralne położenie w obrębie legionowej twierdzy /ryc. 1/ na-
10
leży uznać za tylną część kompleksu principia__ . Składała się
ona z ciągu prostokątnych pomieszczeń rozmieszczonych symetrycz-
nie po obu stronach sali A /ryc. 5/» W 1975 r. pracami archeolo-
gicznymi zostały objęte /ryc. 6/; kaplica sztandarów - sala A,
^scholae^ zachodni mur^rincipia^/kwadraty XVII 567, 568/,
Kaplica sztandarów - sala A. Pomieszczenie to znajduje się na
przedłużeniu osi bramy południowej /porta decumana/ i wyróżnia
się zdecydowanie od pozostałych swymi rozmiarami /szerokość
10,45 m/. Interpretujemy je dlatego jako legionową ąedę,s. Od po-
łudnia salę A zamykał masywny mur o grubości 1,20 m, znacznie
przewyższającej grubość południowego muru scholąe. /0,90 m/ i mu-
rów poprzecznych /O,65-0,70 m/. Na przebadanym odcinku wychodzi
on poza obręb kaplicy. We wschodnim murze pomieszczenia odkryte
zostały drzwi z zachowanym progiem. Na zewnątrz, po obu stronach
wejścia znajdowały się dwa ceglane pilastry; trzeci był położony
w narożniku murów. Najprawdopodobniej było tu małe boczne po-
mieszczenie. W takim wypadku wysunięta na południe część budowli
znajdowałaby analogię w planie principia z Nijmegen . Ściany
kaplicy zachowały w paru miejscach ślady tynku, którego grubość
wynosi od 5,5 do 8 cm. ślady przy murze wschodnim wskazują, że
pomieszczenie miało chyba trzy główne fazy dekoracji, w czasie
których ściany były każdorazowo pokryte tynkiem o gładkiej, in-
tensywnie czerwonej powierzchni. Posadzka kaplicy ma różowawy
kolor i była wykonana w opus signinum. W czterech miejscach wys-
tają parami nad poziom posadzką od 6 do 15 cm cztery prostokąt-
ne bloki wapienne, może pozostałości późniejszych podpór. Po-
sadzka w kaplicy jest położona o około 1,20 m wyżej od najwcześ-
Por. T.Sarnowski, Novae jako siedziba pierwszego legionu
italskiego, Archeologia XXVII 1976, s.50-65* Principia w Novae są
drugą budowlą tego typu odkrywaną obecnie w Bułgarii. Inna pozno-
antyczna komendantura badana jest przez archeologów niemieckich w
kasztelu Jatrus. Por. K.Wachtel, Zum gegenwMrtigen Forschungsstand
der Kastellgrabung latrus, Actes du IXe Congres d Etudes sur les
Frontieres Romaines, Bucureśti 1974. s.157-^41; R.Fellmann, Le
"Camp de Diocletien” a Palmyre et 1 architecture militaire du Bas-
Empire, Melanges offerts a P.Collart, Lausanne 1976, s.184.
A.V.M. Hubrecht, 10 Gemina, Nijmegen 197^, s.4.