Universitätsbibliothek HeidelbergUniversitätsbibliothek Heidelberg
Metadaten

Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 27.2016

DOI issue: DOI article: DOI Page / Citation link: 
https://doi.org/10.11588/diglit.42381#0282

DWork-Logo
Overview
loading ...
Facsimile
0.5
1 cm
facsimile
Scroll
OCR fulltext
280

ROBERT SUCKALE

wszakże bank i dwie fabryki w wielkim krachu roku 1878. Z żoną Rosalie
z domu Leipziger mieli dziesięcioro dzieci. Najstarszy syn Theodor (1851—
1915), ojciec Rudolfa Berlinera, przejął najpierw ocalałą fabrykę w Oła-
wie, potem jednak przeniósł się do Berlina, gdzie założył w 1898 roku
Deutsche Grammophone AG, spółkę córkę British Grammophone Co.
Ltd. Na dalszą życiową ścieżkę Theodora wpłynęła w dużym stopniu
błyskotliwa kariera jego młodszego brata Alfreda (1861-1943) w firmie
Siemens. W roku 1888, jako młody fizyk, podjął Alfred zatrudnienie
w firmie Siemens & Halske. Pracował dla niej w Stanach Zjednoczonych,
a w 1896, w uznaniu zaangażowania i talentów organizacyjnych, przejął
kierownictwo działu „Oświetlenie i energia” (Beleuchtung und Kraft). Był
najbliższym doradcą Wernera v. Siemensa podczas negocjacji w sprawie
fuzji z firmą Schuckert. Od 1901 roku zasiadał w zarządzie firmy Sie-
mens-Schuckertwerke, pełniąc w latach 1903-1912 funkcję prezesa; po-
tem jednak został przesunięty do rady nadzorczej Siemens & Halske3.
Theodor został w 1904 roku prokurentem w Siemens-Schuckertwerke,
zaś w 1908 dyrektorem zarządzającym w Siemens & Halske. W roku
1912, najpewniej w związku z nieporozumieniami pomiędzy młodszym
bratem a kierownictwem firmy, przeniósł się do przejętej wówczas przez
Siemensa firmy Bergmann. Później został dyrektorem fabryki akumula-
torów, powstałej w wyniku wspólnej inicjatywy Siemensa i AEC, kierował
nią jednak po części z Berlina4.
Theodor, podobnie jak większość członków rodziny w jego pokoleniu,
odwrócił się od wiary ojców i przyjął protestantyzm5. Ostatecznie było to
warunkiem dopuszczenia do „wyższych kręgów” cesarstwa6. Miał ze swą
żoną Phillipine Wollner, córką lekarza praktykującego we Wrocławiu
i potem w Karlsbadzie, dwóch synów: Wilhelma (ur. 1882, poległy w 1914
pod Metz) i Paula Rudolfa (ur. 14 kwietnia 1886 w Oławie). Ich edukację
powierzono po części domowemu nauczycielowi, po części francuskiej
„Mademoiselle”, stąd wczesna znajomość francuskiego przez dzieci.
W 1899 roku rodzina przeniosła się do Berlina; Rudolf podjął naukę

3 Dr Nägler umożliwił mi uprzejmie dostęp do archiwum firmy Siemens. Na temat
działalności obu braci Berlinerów zob.: G. Siemens, Der Weg der Elektrotechnik. Geschichte
des Hauses Siemens, 2 Bd., Freiburg/Br. u. München 1961, zwł. t. 2, s. 77 i n. oraz s. 126;
W. Feldenkirchen, Siemens 1918-1945, München u. Zürich 1995, zwł. s. 348 i 533, przyp. 42.
4 U Georga Siemensa (jak w przyp. 2), t. 2, s. 9 i n. myli się obu braci.
5 Informacja podana przez Angelo Stafanucciego w nekrologu Rudolfa Berlinera, ja-
koby rodzina Berlinerów miała pochodzenie rabiniczne, wydaje się nieprawdziwa.
6 Theodor Berliner był członkiem Cesarskiego Jachtklubu w Kilonii i na swych jach-
tach brał udział w regatach. Niektórzy członkowie rodziny należeli nawet do Związku
Wszechniemieckiego (Alldeutscher Verband), który można zaklasyfikować jako ultrakon-
serwatywny.
 
Annotationen