Polska Akademia Umieje̜tności <Krakau> / Komisja Historii Sztuki [Editor]; Polska Akademia Nauk <Warschau> / Oddział <Krakau> / Komisja Teorii i Historii Sztuki [Editor]
Folia Historiae Artium — NS: 11.2007(2008)

Page: 86
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/fha2007/0092
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
1. Henryk Rodakowski, Portret generała Henryka Dembińskiego, 1852.
Kraków, Muzeum Narodowe

dakowskiego (2001)7. Młody badacz zdecydował się
słusznie rozszerzyć pole odniesień ikonograficznych,
niestety większość przytoczonych przez niego przy-
kładów nie została trafnie wybrana (np. gdy dotyczy
tzw. pozy akademickiej, ale też i Leonidasa Davida),
analizy zaś czy to ogólne, czy też szczegółowe, pre-
zentowane przez Haakego są często niejasne, a pod
względem metodologicznym ujęte w cokolwiek
pretensjonalny sposób.

Niniejsze, krótkie z konieczności uwagi stawiają
sobie cel bardzo ograniczony — chodzi o uzupełnienie

7 M. Haakz, Jednostka wobec historii. «Portret generała
Henryka Dembińskiego» Henryka Rodakowskiego, Artium Qua-
estiones, 12: 2001 s. 25—84. Z przesłanej mi łaskawie przez
p. Haakego poprawionej wersji pracy na CD-romie nie sko-
rzystałem, gdyż jako człowiek starej daty polemizuję tylko ze
słowem drukowanym.

ciągu tematycznego o nowe i — jak mi się wyda-
je — dość istotne ujęcia, które mogłyby być pomocne
w rekonstrukcji szerszego kontekstu i recepcji dzieła
Rodakowskiego. Dokładniejsza analiza malarstwa
historycznego, ale też grafiki i druków ulotnych lat
1790-1850, ujawnia bowiem, iż w tym czasie pojawił
się pewien stereotyp wizualny „postaci melancholij-
nej” uosabiający przegraną — czy to wojskową, czy też
polityczną. Szczególnie ważna wydaje mi sie pod tym
względem ostatnia dekada wieku XVIII. Zacznijmy
od wzorów antycznych, gdzie jednym z przykładów
jest motyw Gniewu Achillesa — na niektórych ujęciach,
np. na rysunku Johna Flaxmana (ii. 2) chwilowa po-
rażka polityczna bohatera — bo tak można by, z pew-
nym przymrużeniem oka, określić ówczesną sytuację
Achillesa w obozie greckim — wyraża się przybraniem
przez niego pozy melancholijnej, typowej dla naszego
kontekstu. Na gruncie polskim znakomitego wręcz

86
loading ...