Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata [Editor]
Sztuka Ameryki Łacińskiej: studia o sztuce kolonialnej, nowoczesnej i współczesnej — 1.2011

Page: 267
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aal2011/0271
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
Motywy pochodzenia europejskiego jako jeden z aspektów badań. ..

267

go w herbie cesarzy niemieckich, widoczne są na pieczęciach wspomnianego
władcy już w 1433 r.22
Na tereny Hiszpanii oraz jej kolonii motyw ten dotarł za czasów Karo-
la V Habsburga (1520-1558), kiedy władca został obrany cesarzem Święte-
go Cesarstwa. Na obszarze wicekrólestwa Peru odnajdujemy wiele wyobrażeń
dwugłowego orła. Jako przykład może posłużyć przedstawienie z kościeła San
Lorenzo w Potosí. Dwa dwugłowe orły umieszczone zostały na klatkach pier-
siowych dwóch „indiatyd”23 flankujących główne wejście do świątyni, [il. 8]
W zwieńczeniu portalu kościoła Santiago w Pomata znajdują się dwa dwugło-
we ptaki otoczone bujną ornamentyką o charakterze floralnym [il. 6]. Także na
fasadzie kościoła jezuitów w Arequipie możemy zaobserwować taki sam mo-
tyw [il. 9].

[6. Motywy dwugłowego Orła w zwieńczeniu portalu kościoła Santiago de Pomata,
XVIII w. (fot. Agata Andrzejewska)]


Dekoracja ta w oczywisty sposób nie jest związana z wpływami tubylczy-
mi. Motyw ten pochodzi z Europy i dotarł na kontynent amerykański jako herb
panującej w Hiszpanii w wiekach XVI i XVII rodziny Habsburgów24. Na fa-
sadach osiemastowiecznych kościołów andyjskich traci on jednak swoje pier-
wotne heraldyczne i reprezentacyjne znaczenie, stając się jednym z fantastycz-
nych zwierząt na usługach dekoratorów świątyń. Pozostaje nim aż do XIX w.

22 Baum 1993: 145
23 Indiatydy rozumiane są jako przedstawienia kobiet pełniących rolę kariatyd. Podobnie
uważa Buschiazzo, który równolegle wyróżnia również wyobrażenia „kanefor”; kobiet trzyma-
jących na głowie kosze, Buzchiazzo 1966: 238.
24 Mesa, Gisbert 1975: 30.
loading ...