Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata [Hrsg.]
Sztuka Ameryki Łacińskiej: studia o sztuce kolonialnej, nowoczesnej i współczesnej — 1.2011

Seite: 74
DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aal2011/0078
Lizenz: Freier Zugang - alle Rechte vorbehalten Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
74

Katarzyna Szoblik

Quezada8, dziewczyny, które zostawały ahuianime z całą pewnością pochodzi-
ły z ludu (jnacehualli). Najprawdopodobniej trafiały one do Mexico-Tenochti-
tlan jako część trybutu płaconego przez podległe prowincje9, choć (jak infor-
muje Motolinia)10, mogły też dobrowolnie sprzedawać się do tej roli z powodu
długów zaciągniętych w grach losowych lub, po prostu, w poszukiwaniu lep-
szego życia. Nieco innej informacji o sposobie stawania się „kobietą radosną”,
dostarcza Sahagún w Księdze IV Kodeksu Florentyńskiego poświęconej astro-
logii i sposobom przepowiadania przyszłości. Według jego relacji, na przyszły
los kobiety w dużym stopniu miał wpływ znak rządzący dniem, w którym się
urodziła oraz patronujący mu bóg. Boginią mogącą doprowadzić kobietę do
zawodu ahuiani była Xochiquetzal. Znak, któremu patronuje ona w azteckim
kalendarzu dwustusześćdziesięciodniowym, zwanym tonalpohualli, na podsta-
wie którego określano m.in. przyszłe losy nowonarodzonego dziecka, to Xó-
chitl, czyli kwiat. Jak informuje Sahagún11, kobiety urodzone w dniach obję-
tych wpływem tego znaku mogły podążyć jedną z dwóch dróg. Jeśli gorliwie
wypełniały praktyki religijne ku czci bogini-opiekunki dochodziły do perfekcji
w pracach domowych i były cenione za swą zręczność i umiejętności. Jeśli jed-
nak były leniwe i zaniedbywały się w kulcie Xochiquetzal schodziły na złą dro-
gę, nie potrafiły dobrze wypełniać swych obowiązków i zostawały ahuianime.
Na pierwszym obrazku widać młodą kobietę z rozwianymi włosami i ra-
dosnym wyrazem twarzy, ubraną we wzorzysty huipiP1 i równie ozdobną spód-
nicę oraz trzymającą w prawej ręce kwiaty, a w lewej wodę [il. 1].
Odnoszący się do ilustracji tekst określa ją jako ichpuchtlaueliloc, czyli
„zła dziewczyna”. Pierwszy człon wyrazu, ichpuchtli, definiuje w przybliżeniu
wiek przedstawionej kobiety: Sahagún13 określa ichpuchtli jako teconeuh, te-
ichpuch, czyli „córka”, co należałoby rozumieć jako „dziewczyna młoda i nie-
zamężna”. Natomiast przymiotnik tlaueliloc, tłumaczony przez Molinę14 jako
malvado, o bellaco („zły, lub przebiegły”), odnosi się do posiadanych przez
ową dziewczynę pewnych cech, najwyraźniej niepożądanych u kobiety w jej
wieku. Jakie to cechy można wywnioskować z opisu poświęconego charaktery-
styce młodej kobiety, w którym Sahagún15 przeciwstawia dziewczynę dobrego
serca, in qualliyiollo ichpuchtli, która według niego jest przede wszystkim czy-
8 Quezada 1996: 107.
9 Clendinnen 1996: 166.
10 Motolinia 1971: 510.
11 Sahagún 1988: 243.
12 Huípil (z náhuatl huipilli) to rodzaj kobiecej tuniki noszonej w wielu społecznościach Me-
zoameryki Prekolonialnej, a także i dzisiaj w niektórych wspólnotach indiańskich.
13 Sahagún 1953-82 X: 12.
14 Molina 1992, 2: 144.
15 Sahagún 1953-82 X: 12.
loading ...