Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata [Hrsg.]
Sztuka Ameryki Łacińskiej: studia o sztuce kolonialnej, nowoczesnej i współczesnej — 1.2011

Seite: 80
DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aal2011/0084
Lizenz: Freier Zugang - alle Rechte vorbehalten Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
80

Katarzyna Szoblik

Widzimy tu kobietę dojrzałą, która ma już za sobą inicjację seksualną,
a więc osiągnęła pełnię swej kobiecości. Ubrana jest w nieco mniej wzorzyste
szaty niż w młodości oraz nosi włosy uczesane w sposób charakterystyczny dla
azteckich żon, to znaczy w dwa upięte nad czołem „rogi”. Możliwość, iż jest to
kobieta zamężna harmonizuje z propozycją Edith Galdemar31, która na podsta-
wie analizy kosmetyków używanych przez różne grupy kobiet azteckich, zasu-
gerowała, iż ahuianime, osiągnąwszy wiek dojrzały, mogły zostawać żonami
wojowników, którym towarzyszyły w cuicacalli jako młode tancerki, dołącza-
jąc tym samym do grona „kobiet szlachetnych”.
Ciekawym elementem są przedmioty, które otaczają tę postać. Po lewej
stronie widać coś, co w przekonaniu Irizelmy Robles Alvarez32 może być wrze-
cionem, któremu towarzyszy glif głowy kobiety. Po prawej natomiast nama-
lowana została stopa spoczywająca na symbolu, który wyglądem przypomina
element ikonografii tzitzimime33 w Kodeksie Magliabechia.no (fol. 76 r.), po-
jawiający się także w rzeźbie Mictlantecuhtli z muzeum Templo Mayor. We-
dług najnowszych interpretacji jest to prawdopodobnie wyobrażenie serca i po-
śmiertnie zapadniętych płuc34. Zarówno stopa, jak i wspomniana kombinacja
serca i płuc są wymieniane przez Katarzynę Mikulską Dąbrowską35 jako ele-
menty w różnych konfiguracjach tworzące motyw tlaquaquallo, czyli „poży-
wienia bogów”36. Bóstwami zaś, które przede wszystkim odżywiały się ludzkim
ciałem, były bóstwa związane ze światem podziemia, jak choćby wspomniany
Mictlantecuhtli czyjego żeński odpowiednik, Mictlancihuatl37. Nie bez znacze-
nia, jest naszym zdaniem także fakt, iż taki sam symbol pojawia się również na
jednej z ilustracji odnoszących się do kobiet wysoko urodzonych [il. 5], co mo-
głoby sugerować, iż los czekający ahuianime nie różni się zasadniczo od prze-
znaczenia każdej innej kobiety: wszystkie trafią w końcu do świata zmarłych,
gdzie ich ciała staną się pokarmem dla mieszkańców podziemia.

31 Galdemar 1992: 145-163.
32 Robles Álvarez 2000: 148.
33 Tzitzimime to w mitologii azteckiej grupa demonicznych istot, utożsamianych z gwiazda-
mi, które według wierzeń miały na końcu obecnej epoki zstąpić na ziemię, aby pożreć żyjących
na niej ludzi.
34 Batalia Rosado w: Mikulska-Dąbrowska 2008: 287.
35 Mikulska-Dąbrowska 2008: 275-288.
36 Etymologia słowa i jego możliwe tłumaczenia, patrz: Mikulska-Dąbrowska 2007: 25.
37 Mikulska-Dąbrowska 2007: 25.
loading ...