gfcaronfe &m>
mandarenerastfrgoibicmignis.Magnarp^ fi
des:supremavolunras.O_uodmandarfsm'qn'u^
tot eogcstos noctesqj diescplabores hauserir vna dies:Ec ^tia: sequsitur.Nihil igicur aiufrore AugustoVa rrus edidic.
qviod&Mai-oprttcep^eracsedsummanm emendauit: vtquiversus«iaimprectossiquierant:reliquic. Hos mulrl
lnoxsuppIereconatinoperindevaluerutohjdifHcultatc • q?omniafereapudeumemistichia:prastcr illud quctibiia
Troiapeperinsensum vidmthabere^rf^^
ordinerncomucasTecKquscumsectiauseratintcTtiumlocu transtuIiiTe:eririprimilibricorrexiiTeprinctpinnisdetn#
ptis versibus.Illeegoqtiiquondamgracili modulacus aucua:Oirmen:<£; rgrciTus syluss vidna coeefcVt cpuis auido
parerencaruacoIono.Gratumopus agricolis::at nunchorrcntiainartis Armavirumq* cano-NecVirgilitisquicoss
lirmenlinguxlatinaefuittcaruicobtreclatoribus.InBucohcisenimduas acgIogas:sedinsulsin*ima:Paro quidam de
ridet:3£ sic deridendo incipir.
Tityresitogacaldatibiest:cuiotegmm^ nelatinn^Nomveru
aegonis-.nostn sicrureloquuntur,Alius rccitantccoex Georgicis.Nudus ararserenudus .subtectt :habcbis frigora (et
brem.Est3Caduersusaeneida liber Carbilliipitftoris tituloaencido mastix.M.Vipraniuseum a Macocnat* supposi
tumappellabarmoux cacozilae repertoremmecB tumiduinncc^cxilcm^sedcomunibusverbisopusilludconseciiTe.
Hercnius vitiaeiustanrum cocraxit.Perilius Faustinusfurca.Sunt 3C Q_uinti OcTaui Auiti voltrmina: Q.uits an#
iiotancur quos:S£ vnde versus transtulmc Asconius Pcdianus libro quem concra obrrecslatores Virgilii scripsit pau
caadmodum ei obiecfca proponit:S£ potisTimu quod no rccTehistoria contexuit:S£ qjpleraq; ab Homero iumpsic:
sed hocaimenstcdefendereassuerum aic:Cur ™
culiclauam quaHoineroversumsurripereic^cainJdestinaircsecedcreivtomniaadsarietatc maliuolorsi decidcrcc:
Refert erta Pediamis benignum cultoremcfc omniu bonoijttatq* eruditoiy fuisfe:cS£ vsosi adco inuidia cxpertem fuis
se: vc si quid erudite dictum inspiceret alterius: no minus gaudercttac si suu fui ssetmemsnc vituperare:Iaudare bonos;
ea humanitate esTe: vt nisi pucrsus mazime quiscp tllti non dtli^crct modo:sed amarct:Nil proprii habere videbatur.
Eius bibliotheearpnminusaliisdocTisparebatacsibi.niudo'^
Comunn amicorii esTe omnia.Quare coxuos omi-s poetas ita adiuncTos habuic:vt cum inrer se plurimum inuidia
arderent:illum vnaomnescolerenr.VarusTuccaHdracius:CaIlus:Propertius. Anscr vero quonia Antonii parces sc
cutusest illumnoobseruasTcdiciuir.Cornificiusob peruersam naturaillumnS tuIir.Glorie.veroadeo cotemptor
fuicvt cum qtiida versus quosdam sibi adscribcrent eaq* re docTs haberensmon modo egre no ferebat:imo voluptuo
sumidcracCum enidistichonquodlaudcmfceliciratemc|t AugusticocinebacfcciiTcc.Valuiscpripn nominacoau*
<fcor?infixiiTec:id erachumsmodi. Noctepluiccoca:rcdeuntspe(sracuIamane.
Diuisumimperium cn IoueCesar habct.Diuqueritans Augustus cuiusnam hi versus eiTent:eoruautftorem n5
snucniebacBacbllus vero poeta qusda mediocris:taccntibus allts stbi adscripsicCiuaobreni Donatus honomuscfca
Ccsarefuicquod equoansmono ferenS Virgilius iisdem valuis asfixicquater hoc principium. Sic vos no vobis:Po
(rulabacAugustus vchi versuscoplerencur^^ subivt
xit.Hos ego versiculos feci:culic alcerhonores.Sic vos no vobts nidificatis aues. Sic vos no vobisvelera ftrtii oues.
Sicvosnonvobismdlificarisapes.Sicvosnonvobisfercisaratraboues.CiuocognttoaliquadiuBatylusRomgfa
bula ftiicMaro vero exaltatiorCum is aliquando Ennium in manu habcrecrogareturqi quidnam faceret: Respodit
se aurum colligeredestercoreEnnii.Habecenim poecailleegregias senccncias sub verbis non multum ornatis' Inter
roganti Augutto quo pacfto ciuicas fcelicitcr gubcrnaretui'. Si prudctniorcs inquit cemonem cenueiint:^ boni maliss
prcponancur.lcacgoptimisuoshabcanthouoies:nullicamen aliorun iniustiquicquafiat.AcMoccenasquidinquic
VirgtIiisatiecatemhomininonasFm.Omniumremmrespondit:autsimilitudo:autmultitudostomachuml^it prg
tCTiutelligere.Iteminterrogauitquopactoquisaltamfocliceinc|teius fortunamseruarc potcst.Cui Maro'Si quani
tum honoreadiuictisaliis Drestanrior sicrtancoliberalirate 3C iusticia alios superare nitattlr.Solttus crat dicere nulla
Vircutem commodiorem rtomini esse patientia:acnullam asperam adeoelTc forcunam:quam prudenter patiendo vir
sorris non vincat.Q.uam fentstiam in quirito cneidos insauit:Natcdea quo fatatrahant retrahatos;sequamur.Q.uic
quid eritsuperanda omnijsorcuna fercnda est-Cum quidam cius amicus Cornificiiin eum maleclicca:5i inimicici)
assibinarrarec,Q.uampucas (inquit) esTehuiusce rei maliuolentig causam.Nam nccp vnqu5Cornificiumofrcni
di:5ceumaino:aninquicHcsiodiscntentienonmeministi:vbiait: Archstecflumarchitcclo inuidere:poctam pocrs.
De malissnquicgr?cusillcintellexit.Nain bonieruditioresamant.Sed magna cum mca laude:&gloria vinditstain
in manuhabeo:maiorcenim cura virtuti intendam:atqg quo elegancior fiam:eomagis inuidiarumpccur.Erat Au
gusto familiaris Filistuarjutdam orator:5C poesim mediocriter do<fcus:cui multiplex variumcj! ingenium crat: qu£
omniumomniadi(fcareprehendcrcconabatur.noiivtverudignosccret:quod Socratesfacerecoiisueuit:sedvterudit£
©rvideretur.HicVirgilin vbicuno^.oueniredabacurmaledictissaltbuscjr vexabat.Q_uareiIlesepeaut tacibsidus di
sodcbacc^suffusus pudoretacebat.Vcrumcum Augusto audicnte elinguem illum diceret o^causam etia suam si Isn
guam liabcrcciderenderc ncquiret.Tace inqust rabula.*nam hcc mea racicurnitas dcfensorc causaru mearum AugustiT
rec:tc5iMccccnatetn:& ea tuba cmn volo loquor:qug vbiqj SC diutisfime audietur.Tu lottuacitate-non modo aurea
hoininum:sedmtirosrumpis.AugustusvcroFilistumgraui vulcu inaepauit.Tunc Maro si tempusCssar(inquic)
tacendi hicsciret:raro loqueretur.Tacendum enim semper est: nisi cum taciturnitas tibi nocearxaut oratio aliis prosir.
Nam qui contendit:6^cotenrionis finis vtilis q^ sit no nouit:stuln's illum annumerandum sapscmes puranr.Posteac*^
Augultus summarci? otnniu potsrus est: venic in menre an coducerer cyrannidc cominere:6^ omne potestate annuss
conTulibu8:&scnatuirempubsi.rrddere.inquarediuersesenteiiticcosultos habuitMecccnatemrcSi Agrippa. Agrip
paenim vtilesibiforectiasihonestsf n5esTecrclinquerecyrannideIongaorarione.Concendic:qucdMecccnasdenor
tari magnoperecor.Sbacur.quare Augusti animus 3c hincferebatur 6C illinc-Eranrenim diuersc sententic vanls ratio
ntbus tirmats. Rogauici gitur Maronem an coseratpriuato homini sein suarepubli.ryrann um facere.Tum illeomni
bus ferme incjuitrcmpubli.occupantibus molesta ipsa tyrannss fuit 3C ctuibus:qui rtecesse crat prcpter odta subdito
runvaut eoru iniusticiam magna suspicione.-magnocp rimoreviuercscd si ciucs iustu aliquc sciremrquc amarent :plu
rimum ciuicaci id vcileforec. si i eo vno oispo:estas ciTccQ.u ire si iulliciam tquod moio facis) omnibus (n futuru
nulla hominum facta compositioiic:distribues:domitiari te:& tibi conducct- cC orbi.Beniuolentiam cnim omniuirj
habcs:ycdeum te8Cadorent3Ccredanf.Eius sententiam secutus Ca:sar priticiparu tenuit. Audiuit aSilonepreccpta
Fpicuri^cuiusdoctrinesociiThabuitVarum^qiuisdiueribrumphilosophoriiopiiiioiiesl^ inseruiiTcdeanima
roaximevideatur:ipsetamcmstachaiemiais.NamPlatonisseiitctiasoibyali^prctuli"t. Nuncqniadeaucstoresuni
matim diximus.-deipsoiam carminedlcendum videcur:quodbifariam rratstarisolechoc est;& ante opus QC in ipso
mandarenerastfrgoibicmignis.Magnarp^ fi
des:supremavolunras.O_uodmandarfsm'qn'u^
tot eogcstos noctesqj diescplabores hauserir vna dies:Ec ^tia: sequsitur.Nihil igicur aiufrore AugustoVa rrus edidic.
qviod&Mai-oprttcep^eracsedsummanm emendauit: vtquiversus«iaimprectossiquierant:reliquic. Hos mulrl
lnoxsuppIereconatinoperindevaluerutohjdifHcultatc • q?omniafereapudeumemistichia:prastcr illud quctibiia
Troiapeperinsensum vidmthabere^rf^^
ordinerncomucasTecKquscumsectiauseratintcTtiumlocu transtuIiiTe:eririprimilibricorrexiiTeprinctpinnisdetn#
ptis versibus.Illeegoqtiiquondamgracili modulacus aucua:Oirmen:<£; rgrciTus syluss vidna coeefcVt cpuis auido
parerencaruacoIono.Gratumopus agricolis::at nunchorrcntiainartis Armavirumq* cano-NecVirgilitisquicoss
lirmenlinguxlatinaefuittcaruicobtreclatoribus.InBucohcisenimduas acgIogas:sedinsulsin*ima:Paro quidam de
ridet:3£ sic deridendo incipir.
Tityresitogacaldatibiest:cuiotegmm^ nelatinn^Nomveru
aegonis-.nostn sicrureloquuntur,Alius rccitantccoex Georgicis.Nudus ararserenudus .subtectt :habcbis frigora (et
brem.Est3Caduersusaeneida liber Carbilliipitftoris tituloaencido mastix.M.Vipraniuseum a Macocnat* supposi
tumappellabarmoux cacozilae repertoremmecB tumiduinncc^cxilcm^sedcomunibusverbisopusilludconseciiTe.
Hercnius vitiaeiustanrum cocraxit.Perilius Faustinusfurca.Sunt 3C Q_uinti OcTaui Auiti voltrmina: Q.uits an#
iiotancur quos:S£ vnde versus transtulmc Asconius Pcdianus libro quem concra obrrecslatores Virgilii scripsit pau
caadmodum ei obiecfca proponit:S£ potisTimu quod no rccTehistoria contexuit:S£ qjpleraq; ab Homero iumpsic:
sed hocaimenstcdefendereassuerum aic:Cur ™
culiclauam quaHoineroversumsurripereic^cainJdestinaircsecedcreivtomniaadsarietatc maliuolorsi decidcrcc:
Refert erta Pediamis benignum cultoremcfc omniu bonoijttatq* eruditoiy fuisfe:cS£ vsosi adco inuidia cxpertem fuis
se: vc si quid erudite dictum inspiceret alterius: no minus gaudercttac si suu fui ssetmemsnc vituperare:Iaudare bonos;
ea humanitate esTe: vt nisi pucrsus mazime quiscp tllti non dtli^crct modo:sed amarct:Nil proprii habere videbatur.
Eius bibliotheearpnminusaliisdocTisparebatacsibi.niudo'^
Comunn amicorii esTe omnia.Quare coxuos omi-s poetas ita adiuncTos habuic:vt cum inrer se plurimum inuidia
arderent:illum vnaomnescolerenr.VarusTuccaHdracius:CaIlus:Propertius. Anscr vero quonia Antonii parces sc
cutusest illumnoobseruasTcdiciuir.Cornificiusob peruersam naturaillumnS tuIir.Glorie.veroadeo cotemptor
fuicvt cum qtiida versus quosdam sibi adscribcrent eaq* re docTs haberensmon modo egre no ferebat:imo voluptuo
sumidcracCum enidistichonquodlaudcmfceliciratemc|t AugusticocinebacfcciiTcc.Valuiscpripn nominacoau*
<fcor?infixiiTec:id erachumsmodi. Noctepluiccoca:rcdeuntspe(sracuIamane.
Diuisumimperium cn IoueCesar habct.Diuqueritans Augustus cuiusnam hi versus eiTent:eoruautftorem n5
snucniebacBacbllus vero poeta qusda mediocris:taccntibus allts stbi adscripsicCiuaobreni Donatus honomuscfca
Ccsarefuicquod equoansmono ferenS Virgilius iisdem valuis asfixicquater hoc principium. Sic vos no vobis:Po
(rulabacAugustus vchi versuscoplerencur^^ subivt
xit.Hos ego versiculos feci:culic alcerhonores.Sic vos no vobts nidificatis aues. Sic vos no vobisvelera ftrtii oues.
Sicvosnonvobismdlificarisapes.Sicvosnonvobisfercisaratraboues.CiuocognttoaliquadiuBatylusRomgfa
bula ftiicMaro vero exaltatiorCum is aliquando Ennium in manu habcrecrogareturqi quidnam faceret: Respodit
se aurum colligeredestercoreEnnii.Habecenim poecailleegregias senccncias sub verbis non multum ornatis' Inter
roganti Augutto quo pacfto ciuicas fcelicitcr gubcrnaretui'. Si prudctniorcs inquit cemonem cenueiint:^ boni maliss
prcponancur.lcacgoptimisuoshabcanthouoies:nullicamen aliorun iniustiquicquafiat.AcMoccenasquidinquic
VirgtIiisatiecatemhomininonasFm.Omniumremmrespondit:autsimilitudo:autmultitudostomachuml^it prg
tCTiutelligere.Iteminterrogauitquopactoquisaltamfocliceinc|teius fortunamseruarc potcst.Cui Maro'Si quani
tum honoreadiuictisaliis Drestanrior sicrtancoliberalirate 3C iusticia alios superare nitattlr.Solttus crat dicere nulla
Vircutem commodiorem rtomini esse patientia:acnullam asperam adeoelTc forcunam:quam prudenter patiendo vir
sorris non vincat.Q.uam fentstiam in quirito cneidos insauit:Natcdea quo fatatrahant retrahatos;sequamur.Q.uic
quid eritsuperanda omnijsorcuna fercnda est-Cum quidam cius amicus Cornificiiin eum maleclicca:5i inimicici)
assibinarrarec,Q.uampucas (inquit) esTehuiusce rei maliuolentig causam.Nam nccp vnqu5Cornificiumofrcni
di:5ceumaino:aninquicHcsiodiscntentienonmeministi:vbiait: Archstecflumarchitcclo inuidere:poctam pocrs.
De malissnquicgr?cusillcintellexit.Nain bonieruditioresamant.Sed magna cum mca laude:&gloria vinditstain
in manuhabeo:maiorcenim cura virtuti intendam:atqg quo elegancior fiam:eomagis inuidiarumpccur.Erat Au
gusto familiaris Filistuarjutdam orator:5C poesim mediocriter do<fcus:cui multiplex variumcj! ingenium crat: qu£
omniumomniadi(fcareprehendcrcconabatur.noiivtverudignosccret:quod Socratesfacerecoiisueuit:sedvterudit£
©rvideretur.HicVirgilin vbicuno^.oueniredabacurmaledictissaltbuscjr vexabat.Q_uareiIlesepeaut tacibsidus di
sodcbacc^suffusus pudoretacebat.Vcrumcum Augusto audicnte elinguem illum diceret o^causam etia suam si Isn
guam liabcrcciderenderc ncquiret.Tace inqust rabula.*nam hcc mea racicurnitas dcfensorc causaru mearum AugustiT
rec:tc5iMccccnatetn:& ea tuba cmn volo loquor:qug vbiqj SC diutisfime audietur.Tu lottuacitate-non modo aurea
hoininum:sedmtirosrumpis.AugustusvcroFilistumgraui vulcu inaepauit.Tunc Maro si tempusCssar(inquic)
tacendi hicsciret:raro loqueretur.Tacendum enim semper est: nisi cum taciturnitas tibi nocearxaut oratio aliis prosir.
Nam qui contendit:6^cotenrionis finis vtilis q^ sit no nouit:stuln's illum annumerandum sapscmes puranr.Posteac*^
Augultus summarci? otnniu potsrus est: venic in menre an coducerer cyrannidc cominere:6^ omne potestate annuss
conTulibu8:&scnatuirempubsi.rrddere.inquarediuersesenteiiticcosultos habuitMecccnatemrcSi Agrippa. Agrip
paenim vtilesibiforectiasihonestsf n5esTecrclinquerecyrannideIongaorarione.Concendic:qucdMecccnasdenor
tari magnoperecor.Sbacur.quare Augusti animus 3c hincferebatur 6C illinc-Eranrenim diuersc sententic vanls ratio
ntbus tirmats. Rogauici gitur Maronem an coseratpriuato homini sein suarepubli.ryrann um facere.Tum illeomni
bus ferme incjuitrcmpubli.occupantibus molesta ipsa tyrannss fuit 3C ctuibus:qui rtecesse crat prcpter odta subdito
runvaut eoru iniusticiam magna suspicione.-magnocp rimoreviuercscd si ciucs iustu aliquc sciremrquc amarent :plu
rimum ciuicaci id vcileforec. si i eo vno oispo:estas ciTccQ.u ire si iulliciam tquod moio facis) omnibus (n futuru
nulla hominum facta compositioiic:distribues:domitiari te:& tibi conducct- cC orbi.Beniuolentiam cnim omniuirj
habcs:ycdeum te8Cadorent3Ccredanf.Eius sententiam secutus Ca:sar priticiparu tenuit. Audiuit aSilonepreccpta
Fpicuri^cuiusdoctrinesociiThabuitVarum^qiuisdiueribrumphilosophoriiopiiiioiiesl^ inseruiiTcdeanima
roaximevideatur:ipsetamcmstachaiemiais.NamPlatonisseiitctiasoibyali^prctuli"t. Nuncqniadeaucstoresuni
matim diximus.-deipsoiam carminedlcendum videcur:quodbifariam rratstarisolechoc est;& ante opus QC in ipso