Część III
ANALIZA ŹRÓDEŁ ARCHITEKTONICZNYCH
NA PODSTW1E BADAŃ Z LAT 1987-1990.
OPIS MURÓW ) ICH REKONSTRUKCJA
TEORETYCZNA
Rozdział 1
Budowla centralna
/? o (/z?'/i s' - (7? o / Y^ży
A. Ogólny opis zabytku
Zachowane do dzisiaj naziemne mury pomieszczenia I pozwalają odczytać jego formę jako krzyż
grecki z półkolistą apsydą (zamykającą ramię wschodnie) oraz obejściem, na rzucie odcinków koła
łączącym poszczegółne ramiona. We wnętrzu, na osiach będących przedłużeniem narożników, usytu-
owane są centralnie cztery filary o przekroju ćwiartki koła. Łukowate lica filarów korespondują
z wewnętrznymi ścianami obejścia, tworząc wąskie przejścia pomiędzy ramionami krzyża. W połu-
dniowej ścianie szczytowej zachowały się dolne partie dwóch okien, obecnie jednostronnie do
wewnątrz rozglifionych, z pochyłymi parapetami.
W przeciwległej, północnej ścianie szczytowej znajduje się wejście, umieszczone tam w celu
ułatwienia komunikacji z majdanem grodziska. Zachodnia ściana szczytowa jest równocześnie wscho-
dnią ścianą budowli podłużnej oraz tzw. aneksu (VI), wzniesionego na rzucie kwadratu i przyle-
gającego do pomieszczenia I.
Z południowo-zachodniej części obejścia wiedzie wąska klatka schodowa z zachowanymi stop-
niami, umieszczona w grubości południowego muru aneksu, prowadząca niegdyś zapewne na jego
wyższą kondygnację. Mniej więcej w połowie wysokości zachowanego biegu schodów znajduje się
przejście na niewielki podest (od strony południowo-wschodniej zamknięty trójbocznie), z którego
otwierało się wejście do kręconej klatki schodowej w niewielkiej wieżyczce-dobudówce na planie
koła (VII). Kręcona klatka schodowa umieszczona jest ponad południowo-wschodnim odcinkiem muru
budynku prostokątnego (pomieszczenie II, mur 4a).
Obecny stan ruin pozwala, oprócz wymienionych już otworów, wejściowych zaobserwować skle-
pione półkoliście przejście z pomieszczenia I do przyziemia aneksu, w murze łączącym obie te
budowle.
W południowo-zachodnim narożniku zachodniego ramienia krzyża znajduje się studnia, ocem-
browana murem o linii łuku. W północno-wschodnim fragmencie obejścia zachowane zostały in situ
pozostałości wylewki posadzkowej typu P-11, natomiast na parapetach okiennych i na ścianie obejścia
południowo-zachodniego widoczne są nieliczne pozostałości tynku typu "LIII.
We wnętrzu aneksu, pozbawionego otworów okiennych, w ścianie zachodniej umieszczona jest
głęboka wnęka, zamknięta półkoliście, z wysokim parapetem. W ścianie południowej czytelne są ślady
po zamurowanych dwóch mniejszych, czworobocznych niszach. Ponadto od zewnątrz, w murze
73
ANALIZA ŹRÓDEŁ ARCHITEKTONICZNYCH
NA PODSTW1E BADAŃ Z LAT 1987-1990.
OPIS MURÓW ) ICH REKONSTRUKCJA
TEORETYCZNA
Rozdział 1
Budowla centralna
/? o (/z?'/i s' - (7? o / Y^ży
A. Ogólny opis zabytku
Zachowane do dzisiaj naziemne mury pomieszczenia I pozwalają odczytać jego formę jako krzyż
grecki z półkolistą apsydą (zamykającą ramię wschodnie) oraz obejściem, na rzucie odcinków koła
łączącym poszczegółne ramiona. We wnętrzu, na osiach będących przedłużeniem narożników, usytu-
owane są centralnie cztery filary o przekroju ćwiartki koła. Łukowate lica filarów korespondują
z wewnętrznymi ścianami obejścia, tworząc wąskie przejścia pomiędzy ramionami krzyża. W połu-
dniowej ścianie szczytowej zachowały się dolne partie dwóch okien, obecnie jednostronnie do
wewnątrz rozglifionych, z pochyłymi parapetami.
W przeciwległej, północnej ścianie szczytowej znajduje się wejście, umieszczone tam w celu
ułatwienia komunikacji z majdanem grodziska. Zachodnia ściana szczytowa jest równocześnie wscho-
dnią ścianą budowli podłużnej oraz tzw. aneksu (VI), wzniesionego na rzucie kwadratu i przyle-
gającego do pomieszczenia I.
Z południowo-zachodniej części obejścia wiedzie wąska klatka schodowa z zachowanymi stop-
niami, umieszczona w grubości południowego muru aneksu, prowadząca niegdyś zapewne na jego
wyższą kondygnację. Mniej więcej w połowie wysokości zachowanego biegu schodów znajduje się
przejście na niewielki podest (od strony południowo-wschodniej zamknięty trójbocznie), z którego
otwierało się wejście do kręconej klatki schodowej w niewielkiej wieżyczce-dobudówce na planie
koła (VII). Kręcona klatka schodowa umieszczona jest ponad południowo-wschodnim odcinkiem muru
budynku prostokątnego (pomieszczenie II, mur 4a).
Obecny stan ruin pozwala, oprócz wymienionych już otworów, wejściowych zaobserwować skle-
pione półkoliście przejście z pomieszczenia I do przyziemia aneksu, w murze łączącym obie te
budowle.
W południowo-zachodnim narożniku zachodniego ramienia krzyża znajduje się studnia, ocem-
browana murem o linii łuku. W północno-wschodnim fragmencie obejścia zachowane zostały in situ
pozostałości wylewki posadzkowej typu P-11, natomiast na parapetach okiennych i na ścianie obejścia
południowo-zachodniego widoczne są nieliczne pozostałości tynku typu "LIII.
We wnętrzu aneksu, pozbawionego otworów okiennych, w ścianie zachodniej umieszczona jest
głęboka wnęka, zamknięta półkoliście, z wysokim parapetem. W ścianie południowej czytelne są ślady
po zamurowanych dwóch mniejszych, czworobocznych niszach. Ponadto od zewnątrz, w murze
73