Universitätsbibliothek HeidelbergUniversitätsbibliothek Heidelberg
Metadaten

Muzeum Narodowe <Breslau> [Editor]; Muzeum Śla̜skie <Breslau> [Editor]
Roczniki Sztuki Śląskiej — 1.1959

DOI issue: DOI article: DOI Page / Citation link: 
https://doi.org/10.11588/diglit.13592#0083

DWork-Logo
Overview
loading ...
Facsimile
0.5
1 cm
facsimile
Scroll
OCR fulltext
ZNAKI KAMIENIARSKIE JAKO ŹRÓDŁO

71

każdy dowolnie wymyślony znak. „Konstruc- stwierdzono też — z wyjątkiem niewielu

wane przez Rźihę znaki mają się do oryginał- znaków najprostszych — wypadków używania

nych tak, jak stylizowane liście roślinne do na- tego samego znaku przez dwu różnych, współ-

turalnych. Każdy liść występuje w niezliczo- czesnych sobie kamieniarzy. Nowych znaków

nych kształtach, a przecież da się ująć w siatkę nie tworzono bowiem zupełnie dowolnie, lecz

stylizacji; siatka oddaje niezmienną formę ideał- wychodząc z tradycyjnych, w każdej strzesze

ną" 9. innych, znaków podstawowych, przestrzegając

tahisćhe Hwten Zeichon ar, der Pferrktrche zu Per ćh tholdsdorf b.Wien.

r

Oothische Hullen Zcichen ari der S: Bartarakirche zu Kuuenbera in Bal

N

V

xix

II. 1. Siatki geometryczne znaków kamieniarskich wg Rźicr

Krytyka poglądów F. Rżihy i jegc po-
przedników, dokonana głównie przez W. C.
P f a u a, a w nowszych czasach przez K. F r i e-
dericha — nie osłabia w niczym podstaw
poglądu o wartości źródłowej znaków kamie-
niarskich. Ta część wiedzy o znakach pozosta-
ła nienaruszona i nie może być odrzucona z całą
teorią znaków Rżihy. Nie ma wprawdzie
wśród badaczy zgody co do genezy i funkcji
znaków, nikt jednakże nie kwestionuje udoku-
mentowanego źródłami archiwalnymi faktu, iż
znak kamieniarski nadany czeladnikowi przed
rozpoczęciem wędrówki, utrzymywał on do
końca życia nie zmieniony. Wśród około 20 ty-
sięcy opublikowanych dotąd znaków nie

przy tym prawie zawsze zasady wyprowadzania
znaku czeladnika ze znaku jego mistrza. Funkja
znaku kamieniarskiego — którykolwiek z po-
glądów na tę funkcję przyjęlibyśmy — narzu-
cała także konieczność odróżniania znaków na-
leżących do różnych osób. Cała wartość źródło-
wa znaku kamieniarskiego zasadza się na uzna-
niu go za sygnaturę jednego tylko kamie-
niarza. Wartość ta znajduje coraz powszechniej-
sze uznanie, czego dowodem nie tylko publiko-
wanie znaków, zwłaszcza w inwentarzach za-
bytków różnych prowincji Niemiec, ale i próby
praktycznego wykorzystania ich jako materia-
łu źródłowego przy ustalaniu autorstwa lub
uzasadnianiu analiz porównawczych 10.
 
Annotationen