Ostrowski, Jan K. [Editor]; Krasny, Piotr [Editor]; Betlej, Andrzej [Editor]; Instytut Historii Sztuki <Krakau> [Editor]; Małkiewicz, Adam [Honoree]
Praxis atque theoria: studia ofiarowane profesorowi Adamowi Małkiewiczowi — Kraków, 2006

Page: 236
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/balus2006/0240
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
236

Jan К. Ostrowski

terystyki i genezy sztuki Pinsla7. Ów etap badań został podsumowany
w obszernym biogramie w Słowniku artystów polskich8.

Niewątpliwie w związku z narastającą wiedzą na temat Pinsla pozosta-
wało odkrycie dokonane w r. 1999 przez dr. Petera Volka z Bayerisches
Nationalmuseum w Monachium, który w bawarskim handlu antykwarskim
zidentyfikował 6 miniaturowych rzeźb, jako bozzetta naszego artysty, czę-
ściowo związane z figurami ołtarzowymi z Horodenki i z Monasterzysk9.
Wyjątkowej urody, doskonale zachowane modele zostały szczęśliwie zaku-
pione przez Bayerisches Nationalmuseum. Ich pojawienie się w Niemczech
stanowi prawdziwą zagadkę, pogłębioną przez fakt, że w r. 2002 w czasie
targów antykwarskich w Monachium udało się odnaleźć kolejne dwie minia-
turowe figurki aniołów, z których jedna stanowi oczywisty projekt rzeźby ze
zwieńczenia ołtarza gł. w kościele w Horodence10.

Odkrycie całego zespołu prac Pinsla, i to nieznanych wcześniej bozzetti,
a więc szkiców warsztatowych, wykonanych niewątpliwie ręką mistrza, nie-

7 J. K. Ostrowski, Z problematyki warsztatowej i atrybucyjnej rzeźby lwowskiej
w. XVIII, [w:] Sztuka kresów wschodnich. Materiały sesji naukowej, [t. 1], red. J. K.
Ostrowski, Kraków 1994, s. 79-104; P. Krasny, Osiemnastowieczne figury przydrożne
w Buczaczu. Uwagi o inspiracjach czeskich w twórczości Bernarda Meretyna, „Ze-
szyty Naukowe UJ. Prace z Historii Sztuki”, 21,1995, s. 65-75; J. K. Ostrowski, Hercu-
les and Samson. A Long Way of a Composition Motif from Stefano Moderno to Jo-
hann Georg Pinsel, [w:J Gedenkschrift für Richard Harprath, red. W. Liebenwein,
A. Tempestini, München-Berlin 1998, s. 311-322; J. K. Ostrowski, „Samson z lwem ”
Jana Jerzego Pinsla — geneza kompozycji, [w:] Sztuka kresów wschodnich. Materia-
ły sesji naukowej, t. 3, red. J.K. Ostrowski, Kraków, 1998, s. 267-280; J. K. Ostrowski,
A Great Baroque Master on the Outskirts of Latin Europe. Johann Georg Pinsel and
the High Altar of the Church at Hodowica, „Artibus et Historiae”, 42, 2000, s. 197—
216; P. Krasny, Hodowicka figura Matki Boskiej Bolesnej. Uwagi o genezie schema-
tu kompozycyjnego, „Przegląd Wschodni”, 7, 2001, s. 1129-1150.

8 J. K. Ostrowski, Pinsel (Penzel, Pilse, Pilze, Pilznow, Pinzel, Pinzenl) Jan
Jerzy, [w:] Słownik artystów polskich, t. 7, Warszawa 2003, s. 195-198.

9 P. Volk, O. Kozyr, Zur lemberger Rokokoplastik. Bozzetti von Johann Georg
Pinsel, „Münchner Jahrbuch der bildenden Kunst”, 3. Folge, 51, 2001, s. 181-198
i odbitka uzupełniona o ukraińską wersję tekstu, München 2001. Dr P. Volk, wybitny
znawca rzeźby XVlII-wiecznej od lat utrzymuje bliskie stosunki z polskimi i ukraińskimi
historykami sztuki; kilkakrotnie odbył też podróże studyjne do Lwowa.

10 O. Kozyr, Zwei neugefundene Bozzetti zu Lemberger Rokokoskulpturen,
„Kunstchronik”, 56,2003, s. 291-294. Jak się okazuje, wszystkie bozzetti, zarówno te,
na które natrafiono w r. 1999, jak i te odkryte w r. 2002 pochodzą z jednego źródła.
Rzeźby aniołów obecnie znajdująsię w Bayerisches Nationalmuseum, jedna jako dar,
druga jako depozyt. O odkryciu modeli zob. też O. Kozyr, Expressives Rokoko, „Welt-
kunst”, 74,2004, z. 14, s. 18-20.
loading ...