Braun, Georg [Editor]; Hogenberg, Franz [Editor]
Civitates orbis terrarvm (4): Liber ... Vrbium Praecipvarvm Totivs Mvndi — Köln, 1594 [VD16 B 7182]

Page: 4
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/braun1594bd4/0013
License: Public Domain Mark Use / Order

0.5
1 cm
facsimile
I

matiscona:

Vrgvndicvm folum amplius olim fuit ac latius cxtenfum,vtputa,quod non vnum, fed complura re-
gna ambitu fuocompraehendebat.Primscua quippe amplitudine fua fepteprouinciasfiuc dicecefescom-
'ple<ftebatur,qux complures fub feCathedrales habebant. Larum tertia erat Lugdunenfis, non quidem
Gallia}qu£ latius extenditur,fed potius Prouincia contradtior.Prseft enim Heducnli,Houtcun: Matifco-
nenfi, Malcon:Cabilonenfi,Chalon:&Lingonenfi,Langres:IVxfulibus.HuiusnuncPiouinci£ primarias
exhibemus vrbeSjMatirconem&Cabillinum.Quarum illa,non iifdemfemper eftadpellatanominibus,
a Romanis Matifcon ,aGregorioTuronen(i & aliis Matiffane, Marliano Mafcon, Antonino in fuo Itine-
rario Matifconene Caftrum, nuncupatur. Sunt autem, qua: de hac vrbe in antiquioribushiftoriisinue-
nias,tam pauca, vt, cum ex Caefareantiquitatem eius intellexeris, originem certe explicare non poffis.Si-
________tus eius ad Ararim fluuium,refto& longo traftu porrigitur, qui ex Vogefo monte ortus, Heduos& Se-
quanos diuidit, hos in Bm gundiae Comitatu, illos in Ducatu pofitos, & in meridiem fluens,Lugduni,Rhodano mifcetur.Qua; huic
vrbifiepe inciderunt clades fub Attila, fub Francis, Burgundiam impugnantibus :l'ub LotharioLudouicipij tilio,fub Ludouicoiu-
niore,hs inquam clades faciunt, vt antiquam cius formam delcribere non poffi mus,cum toties reparata fuerit, vt earum fubftruftio-
num, quas habuit, vel Caefare in Galliis bellum gerente,vel,cum Burgundiones in Galliam primum venerunt, veftigium fere nul-
lum adpareat. Nec vero de forma, qua poft illatam a Lothario cladem, reitaurata fit, conftat. Tantum id notum eft, quod ab vltima
eius reftitutione fuperefLEa reftitutio fadta eft fub Philippo Augufto, Anno fiilutis m. cc. xx i i.cumgenerofiorisanimiciuesorii
funtvrbem nouismceniis concludere, &aduerfuspradonum incurfiones vallo & propugnaculis munire. Sex tuncconftituerunt
portas, & oppidum oratoriis publicis decenter ornarunt. Inter quae Diuorum Petri & Pauli Ecclefia, in quafacrorum & Curia, quas
pridem extra vrbem (ita erat, vt vrbis murorum veteres ruinae declarant, quae inter hanc Ecclefiam, & S. Vincentij coenobium, a I>.
Niceta conditum,vifuntur. Sed iftis aLothario euerfis, Diuorum Petri & Pauli Ecclefia diuerfo loco reftaurata fuit, atque apud eam
Canonici, & vocant, Regularescollocati:Nec longe ab his, Ptochodochion,& ccemiterium publicum. Quod autem hoc D.Petri cce-
nobium,natura & opere munitum erat, &Carolus Burgundionum Dux Canonicorum fidem fiufpe&am habebat,iuffitiliud deleri:
eoquefadto, Canonici receperunt fead eam vrbis Ecclefiam, qu.eipforum alioqui iuris, abiifdem etiam nunctenetur. Erat&alia
Ecclefia, primi atque fandioris inftituti, Canonicorum, quos Regulares vocant, D. Stephani titulo, in colle extra vrbem lita, quae a
Lothario euerfa, in Iudaeorum poitea vfu fuit; ex quo & hodie, pons eo pertinens, Iudaeorum vocatur.Sedexadis Galli* iudaus, illa
Ecclefia parcecica & Curiaiisfada eft. Ecclefia autem Cathedral is primo dicata fuit llib nominibus Apoftolorum Petri tk Bartholo-
msi,ac martyrum Geruafij&Prothalij. Sed Gallis Rex Childebertus, eius nominis primus, quo erat pietatis afteclu erga Vincen-
tium martyrem, reconditis ibi eius reliquiis, multis eam Ecclefiam beneficiis auxit. Quo euenit, vt, cum populi quoque affectio ad
Ivegis pietatem acc<Aieret,adpellaretur haec D.VincentijEcclefia.SedpulcherrimumapudMatifconios xdificium eft Dominicano-
rum coenobium, quo loco, ante Comitum eratpallatiumaS. Ludouicoextrudum. Quod coenobium Hugonotica rabie, anno tn.n,
l xii. &rurfum,anno m.d. lxvii. vaftatum fuit. Quod idem & Minoritarum ccenobio,&iudicialiforoJ&collegio,& carceribus,
& omnibus fere vrbis Ecdeliis accidit. '

CABILLO NVM.

A BILLONVM opp. Matifconefiaitimum.inProuinciaLugduncnfi,Ducatu Burgundix Sc Francorum regno (Itum, nomen retinens,
Challonsfurfaone. Perantiquumcfte.cxCxfaie intelligitur. Nans, Sc ipfius in Hcduis,ad Ararim ficum refert, Sc ineo fecollocadeQ_Cuc-
ronem.Sc P.Sulpitium, vt rei frumentarixpraecflent, in fuiscommentariis meminit. Sed antiquam eius formam,& primum litum, eo diffi-
cili us eft oftendcrc,qubd frequenter ab iis,qui muniendi artem profiteteutur, multa ineo mutata fuerint. Cirm illud quoq; ficcontroueifum,
fueritneolim id folum Cabillonum,quod hodie fruti forma conclufum, vetulblfimo quoque habet moenia} an vero longius eius (Itus exten-
deretur. Exiftimant certe quida, non folum D. Petri coenobium, in quo nunc arx conftituta eft,verum etiam qua: fupracini nent vineta, vibis
moenibus conclufa fuifl’e,cique rei veteres, q illic vifuntur.ruinas argumenti efie putant. Ahj, contra ludicanr.Cabillonu tniuo.Sc eam regione,m qua nunc
D.Petri cccnobium.diuerfarum fuiffeiurifdi£tionum,8c poftea non tantum idfpacij, quod D Petri ca:nobio8c antiquae vcb i imeriedtum eft, nouam vrbem
complexam cfle, verum etiam totum idfuburbium,quodaD. loannc, Sc antiquo macello nomen habet, Sc fuburbij D. Alexandri bonam portionem. Sed
vtcutiq; Cabillonum vel amplius olim fuerit, vel minus, conftat cecte.id hodie Cabillonum efle, quod Ca-far ad Ararim politum fi.ribit.ibi Cathedralis Ec-
clcliainitio confccrata fuit fub nomine D. Stephani.quam Childebertus, primus Galliae Rex, cum mifere iacentein atque afflictam offendi flet, reftatirauit,
inultitjue do nauit immunitatibus & priuilegiis, collocatis ibi D. Vincenti} ieliquiis,quas ex Hifpania fecum deportatst. Eofa&um eft, vt EccEfia D.
Stephani adpellari delierit, S. Vincentij deinceps nuncupata. Eft Sc alia Ecclefia D Gcorgij nomine, in qua Sc Canonicorum Collegium, Sc factorum vrbi»
Curia. Ea verbeft Ecclefia,quae fola.quotcmporeLothatius Ludouici pij filius, Cabillonum 8c quatuoreius fuburbia vaftauit, incendium cuadercpotuit.
Praeter Ecclefia ru paroecicam feu Curialem,quatuorcocnobia,prioratuum(vt vocant) nomine egregia laneae fplendid. fuerunt} S, Cofmi,quod Clunivcenfi,
S. Crucis, quod S. Petri Matifconenfis vrbis ;S. Mariae, qucdS. Benigni, apud Diuionenfes, Sc S. Laurenti), qutfd infulae Barbae apud Lugdunum fubdiruun,
Cc vel uti municipale eft. Duo lunt eorum, qui mendicitatem voucrunt coenobia, Carmeli tarum, in D. loannis, cui a macello nomen, Sc Minoritarum iu S.
Laurentii, vt illic vocant faburbio, abeo Philippo Duce Burgu.ndiae, cui Boni cognomen fuit,extrufta. Ineo autem lubutbio.quodS. Mariae nuncupatur,cx-
tat virginum coenobium ordinis Bencdi&ini, quod ante hac a S. Clara nomen habuit. Atque ifta quidem dc rebus ceclefiafticis. Quod ad flatum ciurlciM ac-
ti ner. Cabillonum Comites habuit, Sc fedes olim Regia fuit Gontrani.Sc ex inde nundinis,quarum omnimoda eflet imnounitas,binis ornata,vtrifquc ad to-
tum menfem durantibus, alteris Brandoniis,aketisab Auguftomenfc nuncupatis} Sed Cabillono poft magnis affecto cladibus, h* queque nundinae alio
tran flata: fucrunt.Primo quidem Gcneuam.qua: vtbs«rtm etiam regni Burgundicictat.deindc Lugdunam.vbi nunc quoqj habentur. Atqui,nulla tamen hu-
ius tranflationi? habita ratione.CabilloniusNomarcha, vfurpat nundinatum ac mercatuum magittn nomen,id certe,ne prcrogrtiiium amittat fuorum ma-
iorum,cum neq; alioqui Cabillonum,antiquas immunitates amifetit.Nam Sc hodie, quoanni tempore illa: nundinx- habebantur, nemo Cabilloni jappari-
tor, feu regius, feu alius poteft quenquam iurc fiftcrc.vei in eius bona manus inficere. Cabilloni) praeterea, patriciorum aliquem libi vicinum, in fuac vrbis
Ducem militarem abs fefcdclc&um repraefentant fiftuntqup.nou illi qui nomine Regis vrbi prxcft.fed vrbis Epifcopo. Nam, ante quam Burgundtae Duces
Cabillonenfem Comitatum fui iuris feciflcnt, acceptum a Comite Cabillonenfi, loannc, filio Stephani Comttts Burgundix, Salinarum Principis (quod
quidem accidit anno miilefimo,ducentefinio,quinquagefimo fexto) Epilcopuserat praecipuus vrbis dominus ac patronus, & edidfa promulgabantur fub no-
minibus Epifcopi & Comitis: fcd Epifccpi, honoris Sc praerogatiuicaufa, nomen piscedebat.Nuncciuitas.pro dimidia tantum parce in dominatu Sc Epifco-
pi, pro reliqua ipfius Regis. Et Epifcopusfuum nunc quoq; habet in vrbe Nomatchum.Sc vtbs ipfa induasdiuifaiurifdiftiones.partimCuriamhabetiudicia-
lemCsfteIli>qu<eRegiaeft:partim Epifcop*i,& Canoakorum Cathedraliutn coilcgij,inqua Epifcopalis ille N^matchafius dicit.Cabillonum olimRemp.
habuit optime inftitutam, Sc plateas, pto artificum varietate,diftinftas,carnei vrbis partem, in qua - et dones agerent, i Patriciorum magiftratuum fimulque

Ecclefiafticorum regione, fciun&am.Ciucs autem omnes liberos,«x quorum farftiliis.quat^ntiquitatcpraeceiicrent.deligebantur ad Reip.adminiftr itionem

fenatares, quibus folis, iu conuentibus publicis, fententir dicendaeaudoritaseftet. Nunc,Cabillonij Prrtorem, leu, vt vocar.t.Maiorcm habent, fenatorutn
vrbis principem,isq; in caulis ciuilibus ius dicit,in ipfius vrbis Pia:torio»quod Sc in aliis Burgundisciuitatibusfolcnneatqucvfitatum eft. Olim aute.neiuf-
modi Maior, poteftatem habebat, non modo rerum ciuilium .verum etiam criminalium. S^d eam, qui fequuti lu it Nomarch*. fuftulerunt- Permultae fiint
Cabilloni) Patriciorum ac nobilium Burgundix magnificx domus. Olim enim Butgundif Duces vt plurimum i Ilie agebant; e q; faftum cft,vt Cabri Ionio-
rum plutimi immunitatibus fruantur,foii nobilitati conccffis.Et veto intet cactctos,Gallica lingua vtentcs.Cibillon.i j tnorib9 funt ornatilfimis,atq}ob egre-
giam inconuiftufuauitatem, quam ipla quoq; fermonis elegantia Sc feftiuitas commendat, omnium, qui gallicx lingua’ ornatui ftudeant, longedilertifll-
mi habentur.Cabillonum ab Attila Hunnorum Principe, vaftatum, a Gontrano Rcgercftitutum fuit, lscj; m coenobio illic S. Marcelli conditus, pro digui-
tare regia, maufolxum habebat, quod Caluiniani,anno millcfimo,quingcntefitnc\fcxagefirno fecundo,fuerterunt. Alia deinde Cabilloni) vaftatioi.c (equu-
eaperLotharium Ludouict Pij filium,rutfum tamen inftauratavrbs.priorcs vires & pulchritudinem recepit. Subiedta olim MatifconcBiiumNomaubix,
nunc quoq; menfura vini Matifconenfi vtitur,alioqui,rebus ia diucrfum mutatis, Nomarchiam propriam habet.

4
loading ...