Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 1): Tomus Hic Primus Digestum Vetus continet — Lyon, 1627

Blatt: 31
DOI Seite: Zitierlink: 
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd1/0081
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
^i DigestorumLiberprimus. Titiij. 31

"Trebati-i.
Aulus Caseel-
liiu. QUintus

libros & se-
mestria Theo
appellat. *.

I«JU<

wfr

c s Btweficixm.talicet
potestatem de iuce re-
spondcndi. & facit j. ^e
hit quino. insa. t&ttyt~
■.§.dcsignato,

b Honesic
ceduntur, qux
non petuntur.
Iioncsse.

ma, li.l.sin.& Cdepeti.
bo.fub. /,j. & J. de esfic.
prtto. l.Barbarius, & J.
ad leg. luliam de am-
bitu.I.j.
e s Vsque. conucrte,
vsquead pr_;fe_luram.

Jubero.

Ac.ius Capi
Antistitis La-

s Sexmexfihm. inde CasceUius , & QaintUS Mucius
_wn faMstre* adicnn- Volusii auditor. deniq; in illius
tur:vt Inliitu.de excusa. , J - t, ii-
ttao^itemdiutu oonorem testaracnro Pubhum
b^TritditasueraTa.yt Muciumnepotem eius reliquit
hetedem: fuit aure qu_-storius:
nec vltra proficere voluit, cum
Augustus ilii etiam consulatum
osferrer. Ex his Trebatius peri-
tior Cascetlio , Casceilius Trc-
d s Sedpr&jiari.^ Not. batio eioquetior fuisse dicitur:
q«sdamustm.,qucho- ofiH dostior Cas.
nerteconceduntur:non .... - .■ ^ n ,r
tameo honcste petStur. cclllJ lcnPca non exstant, msi
«cfacic J. de va.cogn.l.\. vnus liber Benedictorum, Tre-
§. esienim. & in deeret. batii comptuies: sed minus fre-
'"• quentantur. 46. J Ppst hos
quoque Tubero fuit,qui Ofilio
operam dedit. fuit autem patri-
cius:& transiit a causis agendis
ad ius ciuile:maxime postquam
Quinrum Ligarium accusauir,
nec obtinuir apud Gaiu C_-sa-
rem. Isefl: Quintus Ligariusj
qui cum Africssi oram tencrer,infirmum Tubero-
nem applicarenon permisit,necaquam haurire: quo
nomitie eum accusauit, & Cicero defendir. Exstat
cius oratio iatis pulcherrima, quaj inscribitur, Pro
Quinto Ligario. Tubero dq_.ilT.mus quidem habi-
tus est iurispublici Sc priuati:& complures vtriusque
operislibrosrcliquit :sermone etiam antiqnovsus-f
arfedauit scribere: & ideo parum libri eius grati ha-
bentur. 47. J Post huncmaxima* auftoritatis fae-
runt Ateius Capiro, qui Osilium secutus est : & An-
tistius LabeOj qui omnes hosaudhrit. Institutusest
autema.Treba.io. Exhis Ateins consulfuit. Labeo
noluit, cum offerretur ei ab Atigusto consulatus, quo
suffeifttis fieret, honorem fuscipcre: scd plnrimam
itudiis operam dedit, & totum annum ita diuiserat,
vt Roma; sex mensibus a cum studio/is estet,sex men-
sibus sccederet, & conscribendis libris operam da-
- ret. Itaque reliquit quadringenta ^ volumina , ex
quibus plurima inter manus versantur,
De diucrjis Sabinianorttm, & ProcttlianerstmseEiis,
gr,vnde ortttm habmrint.
Hi duo primutn veluti diuersas seclas fecerunt,
Nam Ateius Capito in iis, qux ei tradira fuerant b,
perseuerabat: Labeo ingenij qualirate, & siducia do-
&rina:, qui * Sc CKteris operis sapientia; operam de-
. deratjplurimainnouareinstituit.&ita AteioCapi-
- toni Mailurius Sabinus successit, Labeoni Nerua:
[qui] adhuc eas dislensiones auxerunt: hic etiam
Nerua familiarissimus Ca;sari fuit. Massurus Sabi-
nus in equestri qrdine fuit:& publice primus respon-
dit: posteaque hoc ccepit beneficium c dariaTibe-
tio Cssisare. Hoc tamcn illi concessum erat. Et, vt.
obiter sciamus,ante rempora Augusti publice respon-
dendi ius non a principibus dabatur: sed qui fidu-
ciam studiorum suotum habebant , consulentibus
respondebant : neque responsa vtique signata da-
pant: sedplerumque iudicibus ipsi scribebant, aut
testabantur, qui illos consulebant. Primus diuus Au-
gustus,vt raaior iuris austoritas haberetur3 constituir
yt ex audioritate eius responderent: & ex illo tempo-
re peti hoc pto, betieflcio ccepit: & ideo oprimus
princeps Hadrianus,cum abeo viri pra^torij pete-
renrvtsibi Hceretrespondere: tescripsit eis hocnon
petijsed pristaridsoIere:& ideo si quis fiduciam
sui haberet, delectari se:populo ad reipondendum
se praipararet. Ergo Sabino concessumesta Tiberio
Ca^sare, vr populo responderet: qui in equestri ordi-
neiamgrandisnatii, &fere annorurn,quinquaginta

receptus est. Huicnec ampla:facultates fuemnt:sed *H0e&au,ia
plutimum a suis auditoribus sustenratus est *. Huic n«'ssi"teiri
iuccesTit Caius Calstus Longinus, natus ex filia Tu- preceTcr^
beronis : quse fuit neptis Seruii Sulpicii: & ideo *'*™™™.jj.i-
proauum iuum beruium Sulpicium appellat : hic c.CassiuVis.
consulfuit cum Quarrino f remporibusTiberij.sed Sin^-
plurimum in ciuitate au&oritatis habuit , tfbusque Ltmi cus^!
doncc eum C.Cssar ciuitate expelleret: expulsus ab £"""""-
eoinSardiniam.reuocatusa Vespasiano diem suum Ne°rua fiiius.
obiit. Nerus successit Proculus. Fuit eo tempore & Lon|'"UJ.
Neruafilius. Fuit&alius Longinus ex equestri qui- procdeiani.
demordine,quiposteaad prsruram vsqueeperue- CjliusSabin»
nit:sed Ptoculi auctoritas maior fuit. nam etiam ipse uloUnui.
plurimum potuit.Appellatique
siint partim Cassiani , partim
Proculeiani:qua: origo a Capi-
tone & Labeone cceperar. Cas-
lio Calius Sabinus successit:
qui plurimum temporibus Ve-
spasianipotuit. Proculo Pega- ' .""" a te
iusrquitemponbusVelpasiarn tur.i.Deseeunda, si.de mun!
prafe_tus vrbi fuit. Cadio Sa- senatuscSful.Jpeciali
bino Priscuslauolenus :Pegasb
Celsus : patri Celso Celsus fi-
lius, & Priscus Nerarius: qui
vtriquecosulcsfucrunr; Cclsus
quidem & iterumilauoleno Pti-
sco Aburnus Valens, & Tuscia-
nus,irera Saluius Iulianus.

& s.natusconsuhis,
& Jpnga con-
suemdine.

DE LEGIBVS
NAIVS Q_V E C
: sultis,& longa con-
A i suetudine.

SE-

O N-

Priscus Ncra.

Aburnus Va-
les^Tulcianiii.
Tres habet partes htc Saluius lulia-
rubrica.j.Deprimamul- ""s"
a Lex quo se.
mune pr_ce-
........... ... t Necenim
bigitur.''& 1. neque le- J" in Perr°"
ges.& 1. & ideo. 3. De Jy™/™115C0"
tertia didtiir j.corLl.de c Vel-ic,c5-
^uibus.S-in seq. munc pisct-
s Sedchm in teto cor- P™m -npli '
fore iurU de legibui tra-
clef.qtlttre hic ftecialen.
t!t.fonh?Reisond.secun-
dhm Ioann.quia alit le-
ges de negociis > hominun.
dicut:h& aute leges tra -
ssantde legibus conden-
Hit, _P interpretandis.



te cocedentii.
{ quia publi-
ca debet esie
persona) tS ex
parce tecipie-
tis:quia!eges
populum, non
popiili parten
aut singulos

^p^EXe/.Hecdc-
scriptio qua- _Mulicr«ei
£_!s§K tuoi-habetpar- suctudinenc
tcs. s Prima est : lcx P^^ucc.
eit comune prxccptu, tilr;aoeo „
idest, communivtili- s_pius,aess
tate statuturn. a Vel piiis corra hi
dic comune prccepEum, cum pcrson
id est, comunitcr toti b P™h'I>jtis, n
vniuersitati fadum. & tTn%et
poniturhicprarceptum totumeifiei.
large, pro quaruot vir- ■"■ Romoj-usi;
tutibus legis, qua: sunt _»'■"' 4^-
(uoiicir, virorum pru- punitur ni
dentum d consultum,id culpa pr*ce:
est,cum deliberatione sitcasQ culpa
prudentii constitutum. adnus-si.stue
3. C Item subiicit.deli- rlusvel n,JI1"
i, ....'.. pimitLir uro
-torum coercitio. coer- qU_litate .11!
cetcnimdelidapunie- paJatst, leuis
do:vt s.«&*«s/... _j> ittre. IeuiHlm_.Do'
i.). ibi, bonos nonsolhm, lo ve™ ^dmis'
&c &vt vnius pcena ^^'X
sitmetus muItorum:vt ea hicnut-dii
C.adlcg.IuLrepet.l.y& elt ignorantiS
C.desur.l.siquUseruo. alia-sselegis,
M. -T Item de deli-to al«m dclisii.
ignorante: « commiiTo [; „U%s^'
F it + ess: si com_ t-"01"*****?™?!™ tib„saddeCi-
txT elt? com "leo.qmproiecitlapi- ccronisdcscri-
mune praxeptu; dem ,& prattereuntem ptioncmexli-
virorum pruden- «<" percussit ■ vt J, ad b» fesido de
tium c-onsultura: h^<tU.J.scmiam. }esJ^ „iB
j i-__ S^scumahter.versic. ir_-is,f („,.
dehaoram.qu» sds.g.lji^t^. 3_rf_T
*que. Item aiiud cxem- conflitutioiie*
plum est J.de cufis.re.l.carceri.& l.militcs. t> Inst. vi bonor.raft. PrinciP1'' cdi-'
%.quia tamen. & J.deftEnitJ.reif!cjendum.%Jelinquunt. sjr quod **j/™oc_bi^
■vi aut clam. I. Seruius. s_n J.ad legem Corn. de sicar.l.lege.%.chm lo non corine-
quidam. 4. s Itemsubiiciturquartapatsjcommunisreipub. retur.neq;!_-«_
sponsio : scilicct, intcr.ogatione sa-ta consulc s; & communi- si»iretur. cs-
tcra JT.^.IS .1"'11U;'
hil aliud significat.quam omnes homines, qui 111 Republica alrqua ,errantur,stcile con-
sentirc legibus su_ c.iuratis. nisi dicas communem sponiionerri hic accipi pro securits'C
Reip.Metaphoia dii-ta _ sponiionibusJ& pignoribw, qu_ dantur crc.iti sirraandicaust'

/ TITVLVS III.
Itiris ciuilk hoc titulo partes exer
quiturtres. t. Leges, (quo nominenon
Htantamifiedetiaplebiscitasignisi-
xr) qu&exlege Hortensa 110 mino-
vim habet.quam totius populi iusi-
sa, i.Senatusconsulta.qutsolusSena-
\ecrcnit smeisge.^tlmgSconsue-
ie;id est, iacitum popu li confensum,
plurimorum annoru obseruatione inue-
teratum. Quas in extremo tituli coclu-
Jit hu vsrbtiiErgo omne ius aut eosensus
f cenfuetudojui enim qtted exprejstts
isenswpopuli,velflebtiseeit,lexest,
Quod necejsitat censtituit, Senasuscon-
suitum. Lij.J.deinde, quia difKcilc.?,
it.proxi. Cviac.
Retra&Mpartes i»m:. &pri-'
■mitm de lege.
Primalegis d._fmitio.
1. r.jiNUSVS libmpyimo
Desinitionum,'
loading ...