Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Corpus Ivris Civilis Ivstinianei (Band 1): Tomus Hic Primus Digestum Vetus continet — Lyon, 1627

Sheet: 23
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd1/0077
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
23 Digestorum Liber primus. Tit. ij. 24

alij reges post Romulum obieruarunt. i. Deuentum est tandem
quodposteapopulns illis kgibusnon vtcbatur. vnde miserunt
decem viros inGra-ciaimquidecLm tabulas de Graxia apporta-
uerunt, & Roma: pio roltris posucrunt:& quod ab illis non ap-
pellarctut, llatutum fui t a popuio : daraque est illis decem viris
porestas , vt adderenr
pessara eitlSXdT 0r£*iarU ciuiU* Romanorum-
cim cabularum. 3. 1'ost ,, Pomponivs librosinguUri
fuerunt disputationes Euchiridij.
t m banc i. prudentum. & h» vsqt v TEcessarium a t itaque no-
mulca Budi. ads. Jeinde a. C Postca |VI, ■ . ]• -* .
& Aicmus, & .s;t r; *' ? ■ j- ■ i^l bis v dctur ipsius mris ori-
v.. - ' in llio §. dctnde. dicit, . _ 1"
Slt quodinuetesuntaftio- gme, arque proceilum demon-
teipreucus ncs, qua; coarctabantur strare. i. C Ht quide initio ci-
clt: « pottea a magiitratibus : vt si uitacis nostnE b populus iine se-
Corcasius'.p. , KW,C a ^ a *> ca~ ge certa,iine iurecerco primum
e k. x, V- deretura toracauia. t. » . . , f
* al! ;L«: In monte Auentino cu ag«e c mstituit d: omniaq; ma-
^u.' inter populum & nobi- nue a regibus * gubemabancur.
Jes.guerraeiiet:coiicor- 2. C Postea aucta ad aliquem
dia fac*a , consticutum modum cjujtaCe, ipsumRomu-
fmr vt lita plebikita , r ,. 1
prolegibusobseruare- 1^11 f rradicur populum 111.tri-
tur. 6. Item facTra snnt gintapartes dimsissc: quasp;
edida ptartorurri. 7.P0- [Cs curias appellauit, propcerea
stca deucntum est ad quod cuc Rcipublica: cura per
pnncipem.& hocvscme 2 „ r . *
ld§.p;jlorisi»e.i.lL- semennasgpamum earum ex-
« P*s s«ada indeadicit de succcssio- pcdieoar h. Et Ita leges quasda
huius legis d= ne magirttatuum , & & ipse curiatas f ad popitiu tu-
magistracibus. origine eoni. Item di- m:r.ulerunr & sequentes 'reees:
t Cunusie- cit de consnhbus.qui > . b
gwieuriati* non habcnt merum im- I0*, 0ITmCS ^"^nptx CXtanc
«rTtuiiata T pcrium:&ab eis appel- UilibroSexCiPapiri^quifuit il-
centuriatis. laror. Dicit ctiam de lis temporibus, quibus Super-
B«i. profeslbribus legum, & otls -t. ]>marati Corinthii fi-
t Tvqwmm multa alia de succerTo- 11. ■ ■ t-L '- - t
ihyuK -iT n - liusksexpnucipa libusvins. Is
W""o- nbus magistratuu:quaj ... ' f. r .
JongumeiTet enumeta- «ber{vt dlximus) appellarur lus
re. quale fuit initium ciuilePapirianummon quiaPa-
secesjionis in montc pirius ' dc suo quicqua ibi ad-
Auentino dicit. Nam ^.fcj qu6d leges sme ordine
nunciata ciset ancilla, Iatas m vnu coposuit. J. J Ex-
vt iudex eam haberet a£lis deinde regifaus m , legc n
in suam concubinam: rribunitiaomnes leges ha: exo-
Vergimus occidit lliam ]euecuiir o : iteruinq; cccpit po-
luamhliam.vndeleces- , „ . * ' '
sitiumontem Aucnti- pl"us Komanus mcerto P ma-
num vna cum aliispo- gis iure,& consuerudine aliqua
pulatibus.3.^Inferior vtisquam* per latam legcm:
»££& b^—SPSS ^Wvigimiannis paisus
c.lsionepru- j^j^ sedeban['^ntsi fist. 4.J Postea 1M diuitiuS hocl
» »™m*"•/«(« v%ue ad vespcia: vt in fieret, placuit publica authori-
bp. Sed Fior. §-6-{««.i.Aliud.quod tate decem constituir virosspei
«/w.w™afc. prartores de fidcicom- quos peterentur leges a Grarcis
g-™ s„ 1*- milI sunc ciuiraribus & ciuicas Ware_
■s vt !»§.*««*. 3. Ahud. |-1 t , 1
quia quidam plus ha- tur Iegibus:quas m tablllas cbo-
. Geniduo Dent elomientiai, quam
dominm pro- scicntil:vc in rerPoiasis Paali. 4. Item aliud , quia rurpe est no-
crlc !-L;;ililca- ,-,.- . . .[ T . . ' . I _
ri.T;.^?.4i). y. bil!&patricioviroiusignorarc,inquo veriatur. w s.Seruiw.
m.w.'/i::. niii 5- Itemal'ud , quod quatdam honclre conceduntur, qua; non
cotrarium' in- honeste petuntur:vt in §.post hos.fa h.d.hdc lex, V1 v 1 a N.
nuiii loquemli a ^- ^ecejsxrivni.H^c lex diuidiiur in tres partes.-prima traclat
"jn,IU °ss'{_ ae origi.iur. vsquc ad §.post originem. seeunda demagistratibus:
sione aJliani- *squcad §. iuru ciuilh, tertiade successione prudentum, vsque
sicari. Ideoq; m nnem.
pcenam impo b ^ CiuitatU nofffit.scilicet Romanse.
iltam ingre- c ^ Agere id est, viucre.
dieci Per vim ^j ^ j^nituit.h.tc significat incepit.
porrigiad in- e 1 Asanw.id est , arbirrm. Ad d i Ti o.imo.pOtestate.CONT.
uasorem pos- f s Romitlum. rcgem scilicet Ronunorum.
scslionis.v./to g is Per>»fCT./-in;.idest, consilium.
ItnJnm a ratti £ <j- ^.xscdiehat. scilicet Romulus.
»**.**». j ^" Sequentes. scilicet reges.
Heriminon- k T F/i;<w- Tarquinius Priscus. Additio. Multi reprc-
riunquam di- hcndutit hanc giolsam, vt qua: titcn (ic contraria:scd porest di-
cicur is , qui ci,vttoliantutdissensioneshistoricorum.omnesTatquiniosco-
scruus no cst. gnomento dicTros fuissc Superbos. alioquin Liuius hunc vocat
rNolliumdi Demarati pronepotem.
ordmsmrede- ^ 1" ^0" $"'&pa{'<>''ti'- Nor.argum.prohoc.quoddicunt rusti-
gimusrin quod ci coloni , campus iilcmeus cst : ctim ramen domino ccolant
dcnique ius ipsum.&facit CMiuredsU.l.cUmaliquti.vbi dicitur setuusqui
sliquod nobis d nonest; Sc pcr hunc quxritur domino putatiuo hereditas.i.
compccit, Jjeuino.ptocompilatoiibus e ratioatrm & glossaram, vteius

dicantnr rationes , qui compilauit. & facit C.dcvet
§.n*m<$uisubtiliter,&.c.& ).ee,§,posteacsim Appim.
^ ExaSio regibus.i.eTCpuMs s Sed quare dicit pluraliter

enuj.j.

actis regibus.cum no fucrit nisi
quiaius a,vt "}.eo.§.quad admagisJratu
reas -f pericriptas pro rostris s
compoiuerunt * , vt possint le-
ges apertiiis pcrcipi: datumque
elteis ius eo anno in ciuitate
summum,vtir legcs & corriee-
. r ss. a .• •* uuiii iuic uuua iiL
renr, n opus cnet,& mcetprcra- dejnCeps esset. A a

:pulsus:scilii
. vbi dicit,regit eijciezdi? * Pluralis ora-
Rcsp.plurale pio singu- tioprosingu-
lari posuit:vt & alias j. lanP^^t
depLhere.l.dtu^./n.^y^,
&JJepestu.i.j.$svtiai- Liuiu*,acDio-
tio.ingl.capttibm.i.WcX durus aiunt
dic quod piurcs:quia & ft»isse iieas,&
ille fuit expulsus, & di- so"e s":^
~ . * , . .. Pomoonius

dumfuit tjuod nullus ^^j

rentur ": neque prouocatio ab
eis * ,.iicut a reliqtiis magistra-
tibusHeret:quiipii animaduer-
rerunr aliquid deesse istis pri-
mis legibus : ideoque sequenti
annoalias duas ad easdem ta-
bulasadiecerunt:& i.ca ex fac-
cidentia y appellaiE sunt leges
duodecim tabularum: quarum p ^ incerto. idest
feredarum aurstorem fuiiie De- au,siue atbiti'
cemuiris Hermodorum qucn-
damEpheiiumexulaiitcm * in
ltalia,quidarerulerunr. t.J His
legibus iaris,ceepit(vtnaiurali-
ter euenire solec) vc interprcca-
io deliderarec prudentiu s au-

FWfa***

i. Vltiroa interpic-
n ^" Lege.kiiicct facla
nio Bruto, vt docet Li-
O ^ Exeleueruni. id t Sic Fior. in
est in vsu esse desie- nianusc. vero,
"Uque

q ^" Hocsciticcr vtsta- t Lcxcyran-
ret populus sinc lece. "'»doroini, &
A C c v r. prineipis ex.
1 s ConSiitui.Qupiutn £„][-<,' ^,,""
nomina sunt in Decret. nili nomina^
dislin.vtj.c.ij. antequam rim collacur.
tamen hoc iietct, misc- ™k qua iiri-
Grsci Romam ^'-'f-C*.

a»ritace,necessariam esse dis- qucndamsapientem,vt i'obi&m
putationem fori. Hscdilputa- esploraret an digni es- quiidvirpro-
tio,5diOcius,quodiinescriptO seni Romani legibus: buseirec.ciw-
venit compositum k prudenti- Jjj^mR^mJ£ Zt£$sc%l
bus propria parte aliqua non ^quid^rwK Lm^lXl"
appellacur ,vt cstera: parces iu- ri, quendam stultum ad MrJuetfZiim
rissuisnominibus deiignancur, dispucandumcumGra;- '£= ^m^kne
daris propriis nominibus octc- s Pos™Vvc 5 IT S^S
r .,* r 1 ■ derer, tanrum densio . „''po "&•
■ —ibusisedcommuiiino- esset. Cxsms s icns *?;'£"££*
ciuile s- -..... j:-"-—- —- ■■" ■ %

parcibi
mine appellai

nuru disputa



uificani

Dcutn si- guitTaurelhiK
stultus

* Dcindecxhis lcoibuseodem &eleuauic vnum digi- tesiarum reli
* !-•(?■ ___ ____>^___r- OllirTani-i.il...
tcmpore rere T acbones com-
poiita: sunt, quibus incer ie ho-
mines disceptarent:quas actio-
nes nepopulus prout vellec in-
stitueret certas, solemnciq; es-
se voluerunt a : & appellatur
hssic pars iuris legis actiones,
* id cst, legirimsE ai5tiones. Et
ita eodera pene temporc tria
hs'ciuranatasiit:leges duode-
cim tabularum : ex his fluere

quod vcllct eum
vno oculo exca;care,
eleuauir duos , Sc cum
eis eleuauit etiam pol-
iicem , sicut naturali-
ter cuenir , quasi ca;-
que.Gra:ciis autem cre-
dldir quod tnnitatem
ostenderet. Item Grat-

quas came io-
coe6 sacii de-
fendic Forca-

'lcgisasiio-
tur , pulchri.
Bud. inir. J.4.

oilendit, quasi ostcnde- Forcatulu
ret omniamida&aper- *"«/..<j:ii(j.
ta.Deo;stultusautem timens masiHatam sibi dari, pugnum '!""'
clausum quasi repctcussurus leuauit. Gncus intellexit quod
Deus oninia clauderet palma : & sic credcns Romanos dignos
lcgibus,rcccssit,& (eges his sapientibus conccdi fecit in ciuiiace-
Athenarum & Laced^monum : vt Insttt. de iure nntur.§. fanm
ineleganter.de ergoaGrarcis habuerunt onginem, iicut& qu£-
libct scientia: vt in sni tractatus principio Priscianus te/tatur.
vcium cst tamen hanc dispositionem legum in Latino prius
fuisse consctiptam: vt optime probatur C.de vet.ittr.enucUand.
s s Pro rostrii. id cst anre oailos, & ora horninurn. 2. Ali j di-
cunt pro rostris,id est eo Iqco,vbi ponebantur rostranauium pi-
ratarum,quas ccpcrant. Additio, vltimareeta.
t s Vti. poniturprot//.
U s i«Wr/>wf«r^r«r.idestapertiusesponerent.&facitadihoe
Instit.de iur.nat.^.relppnsa pmdentum. Accvns.
x ^" Abeii. id cst ab eorum interprcratione,seu scnrentiis,quas
ferrent co animo,vt essetius.
y ^" Exaccidentia. Not.accidens d origini prsualere. sic j Jtj d Accidwori-r
ossic.adfesJ.sieadem,i»gUjs.sin.& ~).depostu.l.j.§.beslias.ingloss.j. Eini incerduro
Argum.contta.C.(/e hts,$ui ■ue.aat.impe.l.sin. s> Instit.de rer.di- Pr«s«'"t'

5" Fers. id est crudeles. nam qui syilabam mutabat,ab actio-
:cadebat.contra hodie:vt Cdesormu.l.y i.Vel adueibialiter
legefcre. Additio.vc sine"dubioest iegendum.
% Voluerunt. prardicti sapiences.
loading ...