Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>  
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 1): Tomus Hic Primus Digestum Vetus continet — Lyon, 1627

Blatt: 21
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd1/0076
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
facsimile
21

De Origine Iuris.

22

a * _««w/^.p6riustitiamhabemus,_efallam_s:per iurispri
t S-piens ncq; dcnriam, ne fallamur. vndc scriptum est: Sapiens a fallcre non
fcllere, neque TUiC) f_Uj auteni non potest.

b ^" TFs.^^jwuw.^c^WOT.Si scmper est boaum b , quodest
. J_de ilu:e nat. quomodo dici potcst seruicmem , vcl vsuca-

pioncra debono publi

*iUi poiclt.
b Bonumeilc,

indu-tam ; vt J. de
sit. i</?<m. /.j. cum haic iuri

naturali sint contraria,

& dicantur non esse bo-

na: ii enim bonum est

aliquid essc , crgo ma-

lumestipsum noncsse?
t lus /ciuitu- Rcsp. bonum c est de
tis & vsuca- iure nat. omnes essc Ii-
piimi-_n,& beros, 6- domino rera
quomodo*- stiarn sto_a»ferri, nulla
1'"""' causaextrinsecusiuspe-

Ssnuicuwm fta.(sic dicimus^onum Vt*est "ius n_turale. Ali
esse, melius cst non amittcre cap-
eil.quim non pam,) si autem intellc-

*Se- . dum referas ad causas

e Vsucapione r ■ K

dominium a- 'Uperucmentes : melius

jnitci melius ** cst seruiturem csse,

estquamnon qudmno csse. (sic cnim

amicci : vc 5: omnes capti ab hosti-

bona amitce- h_s perircnt: & melius

iusti, atque iniiisti scienria J.

Ita quandoque ponitur pro eo

cjuod eji ars boni _r aqui: quando-

que pro bco:quandoque pro consan-

guinitm. Bart. ,,

Xi. Pavlvs lihro quartodecimo

• adSabinum.

IVs pluribus modis dicitur.
Vno modo cu id, quodseper
a:<juu,ac bonumbesti_s,dicitiir:

DE ORIGINE IVRIS,&c.

Large ponitur ittt tiuilepro omni iure.ciuilUfy pruorio.fy na-
turaii. a^aw>U«-j.dcvar.&e_rra.cog.l.:i.§.prorade. &kte _ _Uj ci-ile
^JM«/*r.i^W//wJ.eoJ.i.vsq;ad§.portorigmem. t. Secun- pro nacurali
dapars expediturpostea hicaccipi_--



potest scruos ; quam mori in-
adueriiis jqui- gcnuos.)Ixem !i e inspi-
tatem:_m-n cj_s neccisitates, qua:
fcti"um ho"c eu-nt,nisivsucapiones
est'uonpotest «^eaL > mdias est cas
insua lenten- toleraci:alicer enim non
ci_ diser_m,& posset probari dominiu
nomin.cim iu foreivt Instit.devfucJn
thaxc aduer- ; & y ss ■ ^
sus ius scn- * . _. , -„

Pca,poccst ta- aiae: vc yfnsu». !.si.8c
men iudicarc bonum est quiiem ce
aduersus ius non perderc cappam:&
Inigacorismo bonum est perdere te
?eeisv'ideplu Potius» clu^m o«idaris
ra apud Olde- - latvone.
4ot,tr*!t.iere c s Ciuile. vt statuta
i»itca<s. u>%.si ciuitatura, ad differen,-
">'"'"""■ tiamiuris nacuralis &
fniuimiH^ciTe3 Sentium : vt bic,& I"-
poceft " stitut. de iure natnrali,

h lusiniQunm inprincip.

- d ^ Pr&tor. i. iudes.
; ^ Cum initjuh dccer-

:i nni, habet

do^uod omnibus, aut pluribus
in quaque ciuitate vtile est: vt
estiusciuile c. Nec minus ius
recte appellatur in ciuitate no-
stta ius honoranum. Pra:tor A
quoque ius reddere dicitur etia
cum inique decernit e , relatio-
ne scilicet fasta no ad id f, quod
jtapr^tor fecitrsed ad illud,
quod prjetore sacere conuenir.
Alia iignincatione ius dicicur
•locus , in quo ius reddirur: ap-
pellatione collata S ab eo,quod
fit, in eo vbi iith. Quem Jocum
determinare hoc modo postu-
musjvbicunq; prsetor saluama-
iestate imperij suijlaluoq; more
maiorum ius dicere constituit,
is locus rede ius appeltatur.
x,t r. M a b. c i a n v s librapritno ~
Instittitbmum

NOnnuiiqua ius etiam pro
necessitudine ' dicimus:
velnti est mihiiuscoguationis:
veladfinitatis.

ditores dicuntur,& iurU auSorestatsa
ne cum in authetico PandeSarum F/o-
rentinarumjit hoc loto , £t successione
corum, existima esse emtndandum , Et
succe(iioneau£lorum,'V?/.j.5./D/?("'/-
ginem. Porr6,si& hoc scire «««.Magi-
&i&tasestpHblicxpersona,qu&iurisdi-
Stionipriest. x. Vel, quipro tribunaii
cognoscit. j. Vel.cutpubliceiudittu iu-
riGso dictio data est. Aristoteles ifjjai
mos 'iaus hincih-nt! /SsAaOm^ ^fej
men xjxshuj , ^ tTnmfyus , & ^Aiso:
j«g imiarlesi ks^nansit'

......Rstu S^Sj."

eiuriscon- Vi»e^5.iurisciuiiis '

. ins».
gW^ AEturm. ] C A-
HH sv.Guota-

*"•«« rilcoiultus pro-
ponens de iure vetcri
traclare, Sclibrum inde
facere.-vulc ab jpsa ort-
gine inchoarc , & quod
sit ab ipsa origine in-
choandum, ponitduas
rationes. I. Nam cum
sir principium, S:,

vr\ni"noh'uest im- ptincipium sit vniuscu-

perium,i)t iuhere cauerejubere posside- iusq; rei pars potissima:

»,jiw sunt as^taTtfx. i. magii impe- erg° eltao >p'a origine

rtj, quhm turisdioiianis. Iurisconsultus inchoadum. l. Itemse-

eft,qui iui prosttetur,reHondet,interl>re- CLJda
tatur. z. Aut

viilegum.&mo- gduocatus vultaliquid

terpretandum. C

i perittts,arque

tlicerc , vel postusar .
prsmittit suum cxot-
dium : quia aliiis nihit
diccrc videretur. multo
ergo fortiiis idem hic
dicendum est. 3. VI-
timo ponit duas cauias

vetustatum interpre- qUaic praidicta: du» r;

tationem ', neceila-

; Actvrvs11 legum

initiis " repetendu existimaui °:

tCiu.

t- ius scri-
hominibus, vc tum expresso crrore:
|uia tunc non csset ius:
t quia pronuntict iu-

GralUnims' 1 ^ex minorem *"'j an-

difl.6-stqaa'. possctestari. s Sedv.

UtfA.

tt%m iissmaio- detuc qudd sententia
*"".'. ,. no valet ipso iure cum

'%^™m:I,n,^deCernlf;:VtJ>
■i in arehe- /'««AHUaj cst contra.
■ FEtsrcn- Sed dic quod cotra ius -

& omnium magistratuum,&
successione prudentium*.

TITVLVS II.
ProposttU partibus iurU superiore tit
eonstitit in iure Popul. Rom. cuitu orl
ginem iam inde a regibns .processumqne
& partes hoc ttt. declavraf,dsinde origi.
nem, t& nomina magistratuii-.&posTre-

• ad hunc litigatorls fllit lata, n6 alteri successerit. Ab his enim potisstmi,
locu , legitur, contra ius lecis:vnde orta,tondita,auU&,tmdha,itttts7ratu
TWdbS vaIet:vtM«fM/^ -'. - ..

adnomtis. aPP- resctn.l.j.m pnnc. Sl UC eipcnas, quod mdex non contra ms
i Sentetia etia Icgis ■. sed contra ius licigatoris tulic scntcnciam:quare dicit.re-
iniqua in fa- latione sacta,8£c.nam ctiamnullafailarclaiioncatlid, quodfie-
^.aaionem ri deber.est tamen ius & dacur adtio? Resp.quod dicit, relathne,
!TluJ'iMrc no &c' referalr a<^ id,quod diverat,inj5«e,non ad diftionem illam,
licet in his *"*■ T Itemnon ius % iniquum, bc&Z Instit.de vsucin princ.&
qua plcnam adTertul.inprin.&,").quodquis.iu.Liij. ^ Sed nunquid hoc ius
cause cogni- h iuiquum habet iustitiam matremrResp.non,secundum Io.imd
lZC.Jft^. inicluit3tem MXMJJnfrinc.m,iut estars,&c.&>indccre.di.).c.
I.4.7. iti bittr- *"* a"tem > v^i dicituc quod dicitur ius , quia iustum. ^ Icem
Ttg*t.*&. Plu- quajritutex quasententiadatur aebio ' in fa&unudk ex eaqua:
ra vide apud suic lata , non ex ea, quar ferri debnit.
A1bmc4 hic: f s ^on adid. scilicct tantiim.

' g s Coilata. id est contrasta.alias tra&a.

: h s ^<^.i.ficrisoict.&facic^^cr^i.».C.</e^»,^./n«r./.
cumsentetiam.Sed eojitra.'' J.de inter.ac.l.-voluit.§.quod airpri-

: tor.Caiue vtibi. 2. Itcm ar.contra. J.de arbit.l.si citmdies. J vbi

1 etiam iri aliolocoiudicatur, dummodo non inhonesto. Solue
vt ibi.

. i T "V^TOnnunquam. ] Pro neeessitudine. id_ est Jure san-
Xxg1110'5 : Tn^c t0° ^'"t, Necessar ij mei tiemrunt

Vbi disput:

sunt bonx.

pnus ab vrbis k s «««^■ Gaius fe-

cit vnum librum super

interptecatione iuris

nonqma velim verbosos com- vetensidequosunt cra-

ment arios facere, sed quod P jn cta; leges Gaij.qux sunc

omnibus rebus animaduerto id m "•

perfcaaeircquodcxomnibus ' ' '' ."'■

iuis partibus costaret l,Et certe
isque rei potissima pars s

principiumrest. Deindesn" in

forocauias dicentibus,nefas(vt

ita dixerim) videtur esse,nulla

prxfatione fa£ta iudici rem ex-

ponereiqiianto magis interpre-

tatione^ptomittentibus incon-

ueniens erit, omissis initiis , at-

verbum interpretatio-
nis t> in proprio sensu h Interpreca-
denotat vocabuli aper- «w proprii
tam significatione: hlc WIcm aP"'
tamenBiargius ponitur ^S
procorretaione,ara:a- qui corrigit,
tione , & prorogatione: reliringit, ex-
\i"].adTertu{lJ.y§.qui tendirjdJe|/.
operas. l.i.hverb,,in-

mT Kecessarii. ide(t< "XLZxL

queonginenonreperita, atque
illotis -j- ( vt ira dixerim) mani-
bus protinus materiam inter-

1 . - r, „, raiuren

pretatioms tractare u ?namque „„„„«:__r i„A „ -----"T-

/ rc ir A-ii c '• o processum. r Sed quo- provtih,

(nisi fallor) ists prafanones &. niodo, cum seq&cns let
libentius nos ad lectionem pro- sit Pomponij,vbi dicen-
posira: materia: ptoducunr: &
cum ibi venerimus, euidentio-
rem x prastant intellectum.

e hgh ad

n s Initijs. circa ci
qua: sunt in rubrica.
o s Exiiiimatt!. s. ego *J,de Erat
Gaius. scilicet,qualicer '„„'*'/'""'9'
inuenieslofuerit c NecessiiriiS,

tur ha:c tria , fecit hoc

Gaius; Resp.alibi dixit

Gaius: licec hic diitutrt

Pomponij sit positum,

p * Sed quod. i. quia,

q r Constaret.Uo.apx sic rcs perfecta.d facit J.de attro & arg. d PetsessS an

!?>..[.!-h:r/.<:<rr:^.i,ifk:;.versi.quidergo.&C.adSilan.l.senHlt.& dicatur, cui

s.ij hi d^cra.--jj.^\.cm.mhU.ki%.cUtAriMve^.stgnJ,^istcia. g«s aliqua

S.perstrisse.&J.de di.& temp.prdscripJ.in vsucapienednsfine.

t r Pr/»c<p/K»j.Nor.principium e cisc spectandum, nam Dimi- ' Ptincipiutn

dium ssaiii.qui bene ctepit.babet. & fack ymandatiJ.st procura- l"5*™*""'

-. ; f1 , _ / ' , ,. ..',.. _J c s ■ s Dimidium

torem.tnprm. & C.quando hceat vmcatijue. l.i. & C. quandotn secit. .ui bene

integ. rest.ne» estnecesl.st. Argum.contra Cad SiU.cum Silania- c_-pit.

s r Deinde. secunda ratio excmpli, & ha;c non videtur bona,
imnon S exempiis, Stc. vt C.de (en.&interlJ.nemo. g £xcp!irnon

' lnterpretationem. id est corret-ionem legum vetustaram,& estiudicandu,

at-lationem : vt in princ. diximus.

u ' rraiffars.quasidiceret.inconncnicnsess-t: namque, Scc.Sc

sunt istx causa;, qua; scquuntur, primx & secunda; rationis.
^EK/tfeM/nrem.imosinehisnonesi-t cuidcns:sicut &siprin-
pium alicuius casus omisetis , postea casum plcne intelligere
_n poteris; vtj.de eden.l.argentariut.§.edi autem.

NEtessarium.'] Casvs, Duo hfucrunt £tatres,qui Romam >■ Pars prima
fcccrut:Remus & Romulus. vnde vr prardicta ciuitas Ro- ieS!? d.<: °"S'J
ma suis legibus viueret, lats sunt legcs. qni etiam ciuitarem in
triginca partes diuisit, vt ciues suis kgibus vterctur, Sc sic mulcl
loading ...