MICHAŁ WALICKI
Dyskusje muzealne
I. Elementy sytuacji; II. Muzea pomocnicze i zastępcze: .1) Gmachy Rzeczypospo-
litej, 2) Kamienice staromiejskie, 3) Kościoły — muzea. III. Elementy planowania:
1) Zakres możliwości, 2) Zróżnicowanie typów muzeów artystycznych, 3) Potrzeby
specjalne i specyficzne (trudności: a) Brak ludzi, b) Wychowanie muzealne, c) Patrio-
tyzm lokalny czy powszechny?
„Les grands peuples font les granch souvenirs“.
(Montalembert)
Bibliografia piśmiennictwa polskiego, poświęcona sprawom muzeal-
nym, unaocznia najlepiej zasadnicze, towarzyszące mu troski. Wystarczy
przejrzeć wielotomową serię Nauki Polskiej by zdać sobie sprawy, że tro-
ska o byt materialny prawie wyłącznie towarzyszyć zdawała się rozwa-
żaniom o przyszłości instytucyj muzealnych w Polsce. Mówię „prawie“
-- bo obok tego mało sprecyzowaną ,acz przecież wyraźną nicią przewijała
się tam tendencja do ustalenia jakiejś określonej linii, kształtującej dalszy7
rozwój naszych spraw muzealnych. Protokóły 16 odbytych zjazdów
Związku Muzeów pełne są utyskiwań na niedostateczną opiekę władz
państwowych i komunalnych, stwierdzają ponadto niejednokrotnie stany
poważnego zagrożenia na poszczególnych odcinkach sieci muzealnej, wyni-
kające z braku ludzi, wyposażenia zbiorów, dotacyj, często niekorzystnego
klimatu pracy. Zespół tych kłopotów, nurtujących nasze wczorajsze i dzi-
siejsze życie muzealne układa się w rytm o zadziwiająco regularnych ka-
dencjach. Najbliższy zjazd Związku przyniesie ponowne, stwierdzenie tych
zadawnionych i nowonaroisłych trosk i potrzeb, zaproponuje też niewątpli-
wie środki zaradcze. Wszakże siła przeżytych wM-rząsów zmusza nietylko
do zbiorowych uchwał, lecz i do indywidualnych wypowiedzi.
I. ELEMENTY SYTUACJI.
Skomplikowana sytuacja w jakiej znalazły się nasze muzea humani-
styczne uniemożliwia podciągnięcie jej pod skutek wyłącznie tylko „znisz-
czeń wojennych“. Powierzchowny nawet wgląd w tę sytuację -wykazuje,
że na tragiczny jej wyraiz złożyły się czynniki różnego autoramentu, że
mamy tu nietylko do czynienia z dokonanymi już faktami, lecz — i co
ważniejsze — z procesami ciągłymi, nie rokującymi rychłego zakończenia.
Tak więc stwierdzić trzeba:
a) Ogrom dokonanej dewastacji zbiorów muzealnych (publicznych,
publiczno-prywatnych i prywatnych).
b) Nieopanowanie, w dziedzinie muzealnej, skutków reformy rolnej
w wyniku czego olbrzymi odsetek zbiorów prywatnych nie dotarł do
Dyskusje muzealne
I. Elementy sytuacji; II. Muzea pomocnicze i zastępcze: .1) Gmachy Rzeczypospo-
litej, 2) Kamienice staromiejskie, 3) Kościoły — muzea. III. Elementy planowania:
1) Zakres możliwości, 2) Zróżnicowanie typów muzeów artystycznych, 3) Potrzeby
specjalne i specyficzne (trudności: a) Brak ludzi, b) Wychowanie muzealne, c) Patrio-
tyzm lokalny czy powszechny?
„Les grands peuples font les granch souvenirs“.
(Montalembert)
Bibliografia piśmiennictwa polskiego, poświęcona sprawom muzeal-
nym, unaocznia najlepiej zasadnicze, towarzyszące mu troski. Wystarczy
przejrzeć wielotomową serię Nauki Polskiej by zdać sobie sprawy, że tro-
ska o byt materialny prawie wyłącznie towarzyszyć zdawała się rozwa-
żaniom o przyszłości instytucyj muzealnych w Polsce. Mówię „prawie“
-- bo obok tego mało sprecyzowaną ,acz przecież wyraźną nicią przewijała
się tam tendencja do ustalenia jakiejś określonej linii, kształtującej dalszy7
rozwój naszych spraw muzealnych. Protokóły 16 odbytych zjazdów
Związku Muzeów pełne są utyskiwań na niedostateczną opiekę władz
państwowych i komunalnych, stwierdzają ponadto niejednokrotnie stany
poważnego zagrożenia na poszczególnych odcinkach sieci muzealnej, wyni-
kające z braku ludzi, wyposażenia zbiorów, dotacyj, często niekorzystnego
klimatu pracy. Zespół tych kłopotów, nurtujących nasze wczorajsze i dzi-
siejsze życie muzealne układa się w rytm o zadziwiająco regularnych ka-
dencjach. Najbliższy zjazd Związku przyniesie ponowne, stwierdzenie tych
zadawnionych i nowonaroisłych trosk i potrzeb, zaproponuje też niewątpli-
wie środki zaradcze. Wszakże siła przeżytych wM-rząsów zmusza nietylko
do zbiorowych uchwał, lecz i do indywidualnych wypowiedzi.
I. ELEMENTY SYTUACJI.
Skomplikowana sytuacja w jakiej znalazły się nasze muzea humani-
styczne uniemożliwia podciągnięcie jej pod skutek wyłącznie tylko „znisz-
czeń wojennych“. Powierzchowny nawet wgląd w tę sytuację -wykazuje,
że na tragiczny jej wyraiz złożyły się czynniki różnego autoramentu, że
mamy tu nietylko do czynienia z dokonanymi już faktami, lecz — i co
ważniejsze — z procesami ciągłymi, nie rokującymi rychłego zakończenia.
Tak więc stwierdzić trzeba:
a) Ogrom dokonanej dewastacji zbiorów muzealnych (publicznych,
publiczno-prywatnych i prywatnych).
b) Nieopanowanie, w dziedzinie muzealnej, skutków reformy rolnej
w wyniku czego olbrzymi odsetek zbiorów prywatnych nie dotarł do