i66
Oude Monumenten.
De westelijke gevel van de Groote- of St. Bavokerk te Haarlem.
De tijd dat de poorten van Haarlem's veste werden geslecht en
de gedenkteekenen uit vroegere eeuwen met mcedoogenlooze onver-
schilligheid aan sloopershanden werden overgeleverd, ligt gelukkig
achter ons.
Te veel is echter reeds verdwenen; te laat is men ontwaakt uit
de algemeene onverschilligheid voor bouw- en beeldhouwkunst, waarin
de stelselmatige achteruitgang van het kunstgevoel het Nederlandsche
volk sedert het begin der vorige eeuw gedompeld had, en die oorzaak
was dat de meest tastbare bewijzen uit het verleden, betrekking hebbende
op ons volksbestaan en onze kunstuiting, de geschiedkundige fragmenten
uit den roemrijken tijd onzer voorouders, werden vernield.
Hoe gaarne zouden wij, nu onze waardeering begint te ontwaken,
deze monumenten weder op hunne oude plaats zien verrijzen! doch
niettegenstaande deze verzuchting reeds vaak werd gehoord en de in-
zichten omtrent de waarde en de beteekenis der oude monumenten
zich aanzienlijk hebben gewijzigd, zijn zij, die in Haarlcm's toekomst
belang stellen, niet zonder zorg ten opzichte van het zoo schilderachtig
gelegen Stads Armen- en Ziekenhuis. De bewoners daarvan zullen weldra
de plaats die hun jarenlang gastvrijheid verleende, moeten verlaten en
er worden nu reeds plannen gevormd, de gedeeltelijk in het geboomte
verscholen gebouwen, die zich zoo schilderachtig in den Schotersingel
weerspiegelen en met het sierlijk kapelletje een zoo bekoorlijk geheel
vormen, af te breken en het terrein tot Villa-Park te bestemmen. Voor
een betrekkelijk luttel geldelijk voordeel zal dan weder een stuk geschie-
denis verdwijnen en plaats moeten maken voor de produkten der
moderne bouwspeculatie, die op bouwkundig gebied vaak zeer twijfel-
achtige waarde bezitten. Laat ons evenwel de hoop koesteren, dat de
vroede vaderen zullen toonen een open oog te hebben voor de aesthe-
tische belangen van Haarlems naaste omgeving en die niet aan
financieele overwegingen ten offer zullen brengen.
Door de gebouwen eene andere bestemming te geven zal hun
behoud voorloopig verzekerd blijven en zal de Stadsregeering toonen
waarachtige piëteit en belangstelling te bezitten, waarvoor het nageslacht
haar dankbaar zal zijn.
Wij mogen het zeker als een voorrecht beschouwen, dat de
levensopvatting van het tegenwoordig geslacht van lieverlede op breedere
Oude Monumenten.
De westelijke gevel van de Groote- of St. Bavokerk te Haarlem.
De tijd dat de poorten van Haarlem's veste werden geslecht en
de gedenkteekenen uit vroegere eeuwen met mcedoogenlooze onver-
schilligheid aan sloopershanden werden overgeleverd, ligt gelukkig
achter ons.
Te veel is echter reeds verdwenen; te laat is men ontwaakt uit
de algemeene onverschilligheid voor bouw- en beeldhouwkunst, waarin
de stelselmatige achteruitgang van het kunstgevoel het Nederlandsche
volk sedert het begin der vorige eeuw gedompeld had, en die oorzaak
was dat de meest tastbare bewijzen uit het verleden, betrekking hebbende
op ons volksbestaan en onze kunstuiting, de geschiedkundige fragmenten
uit den roemrijken tijd onzer voorouders, werden vernield.
Hoe gaarne zouden wij, nu onze waardeering begint te ontwaken,
deze monumenten weder op hunne oude plaats zien verrijzen! doch
niettegenstaande deze verzuchting reeds vaak werd gehoord en de in-
zichten omtrent de waarde en de beteekenis der oude monumenten
zich aanzienlijk hebben gewijzigd, zijn zij, die in Haarlcm's toekomst
belang stellen, niet zonder zorg ten opzichte van het zoo schilderachtig
gelegen Stads Armen- en Ziekenhuis. De bewoners daarvan zullen weldra
de plaats die hun jarenlang gastvrijheid verleende, moeten verlaten en
er worden nu reeds plannen gevormd, de gedeeltelijk in het geboomte
verscholen gebouwen, die zich zoo schilderachtig in den Schotersingel
weerspiegelen en met het sierlijk kapelletje een zoo bekoorlijk geheel
vormen, af te breken en het terrein tot Villa-Park te bestemmen. Voor
een betrekkelijk luttel geldelijk voordeel zal dan weder een stuk geschie-
denis verdwijnen en plaats moeten maken voor de produkten der
moderne bouwspeculatie, die op bouwkundig gebied vaak zeer twijfel-
achtige waarde bezitten. Laat ons evenwel de hoop koesteren, dat de
vroede vaderen zullen toonen een open oog te hebben voor de aesthe-
tische belangen van Haarlems naaste omgeving en die niet aan
financieele overwegingen ten offer zullen brengen.
Door de gebouwen eene andere bestemming te geven zal hun
behoud voorloopig verzekerd blijven en zal de Stadsregeering toonen
waarachtige piëteit en belangstelling te bezitten, waarvoor het nageslacht
haar dankbaar zal zijn.
Wij mogen het zeker als een voorrecht beschouwen, dat de
levensopvatting van het tegenwoordig geslacht van lieverlede op breedere