i68 PHILIPPI CLVVERII
adftitit. Bdtavi Gugernique in dextro; Uva, ac propiora jlumini , Tramrhemni te-
nuere. ac paullo poft: Stare Germanos, Batavosque fiuper vejligia glorta. ubi Ger-
manos intelligit Transrhenanos; uti fine controverlia liquet ex reliquo hiftoria:
contextu. Hinc igitur eft, quod idem Civilis, apud Alpinum Montanum Tre-
verum fermonem habens , Batavos Canincfateisque Galliarum portionem ad-
pellat. quem Taciti locum Iunius, fitot tamque gravia argumentafatis perpen-
diflet, humquam fane a vero fenfu detorquere adgreflus fuiflet. Verba Taciti,
hiftoriarum lib. v , ha?c funt: Egregium pretium laboris cepi, necem firatris, & vin.
cula mea, ejr fievifiimas hu)m exercitm vices, quibm ad fttpplicium petitm, )ure gen-
tium paenai repofco . Vos autem Treveri, ceteraqtte fervientium anima,quod prettum IO
ejfuft totiens fangvinis exfpeftatts, nifi ingratam militiam, immortalia tributa,virgas,
pcures, & dominorum ingenia ? Enego,pr<tfe£lm itnius cohortts, & Caninefates, Batavi^,
exigua Gall-arum portio, vana illa cafirorum fpatia excidimm, vel fpta ferro fame-
que premimm. denique, aufis aut libertas fequetur, aut vicli iidem erimm. Scilicet
Civilis Batavus, folo five terra Gallus, Montanum Treverum Gallumin parteis
transire, communemque libertatem vindicare hortatur. Caninefateis ac Batavos
vana caftrorum fpatia excidifTe ait: (quod factum in Batavorum infula, eodem li-
bro antea au&or memorat:) nec de Frifiis, qui una ad caftrorum excidium ad-
fuerunt, quidquam adjicit: videlicct, quia hi Transrhenani, Germaniae, non
Gallia:, portio. Verum vel ex hoc unofatis liquet, Batavos Gallis faifle accen- 20
fitos, quod Galli rebellantes Civilem ducem fequuti fuht; eique fummam rcrurn
conceflerunt. quod haud facile, Gcrmanus fi fuifiet Transrhenanus, erant fa&uri.
Hinc Tacitus eodem libro, de Agrippinenfibus obfeflls : Mijsis ad Civilem legatis, vi-
tam orantes. T^que antepreces admifi*, qttam in verba Galliarum )urarent. at de ipfo
Civile paullo poft: Ceteritm nequefe, neqtte quemquam Batavum in verbaGalliarum
adegit: /FJus Germanorum opibm; &, Ji certandum adverstts Gallosde pofiefiione rerum
foret, inclytmfitma , & potior. Si Batavi fucrunt Germani Transrhenani, non tene-
bautur, pro imperioGaUiarum, vel inverba Galitarum jurare . ideoque nonattinuiflet
hacrcferre. At Gallus in Gallia Civilis imperium fperabat. de hujus poflefllonc
adversus Gallos fi certandum; Germanorum Transrhenanorum opibus id facere fe 30
poifeconfidcbat . Hinceft, quodfupra, eodem libro,quum Batavos fuos in arma li-
bertatemque animaret; Attollerent tantitm, ait , oculos; & inania legionum nomina
nepaveficerent. ejfie fibi robur peditum, equitumque, confiangvineos Germanos : Cattos
-fcilicet, Mattiacosque. fic emm eodem libro poftea: Dicefiferant obfijfores ,mixtus
txCattis, Vjiptis, Mattiacis ,exercitus. Eodem libro poftea, inclinationem Gallics
rebdlionis auctor narrans; Scribttntur, inquit, ad Treveros epifloU, nomine Gallia-
vum , ut abflinerent armis; impctrabili venia, & paratis deprecationibus, fi poeniteret.
JRefiitit idem Valentinm: objiruxitque civitatis fiu<e attres; haut perinde inftruendo bello
imentus, quam frequens concionibut. fgitur non Treveri neque Lingones, ceter&ve rc-
bellium civitates , pro magnitudine fiuscepti difcrimis agere, nec duces quidem in ttnitm 40
tonfulere . Sed civilis avia Belgarum circumibat; dum Clattdium Labeonem capere, attt
exturbare nititur. Quid, qusfo, Civilis, fi Transrhenanus, ex Germanix folointcr
Galliaeducesfquid Labeo Batavusibidem?aut quomodo hic,fi Gcrmanus Trans-
rhenanus, Bethafios, Tungros, Nerviosque, Belgica; nationes, longius a Rheno
diftitas, in arma atque obfequium (quod memorat eodem libro Tacitus) trahcrc
. potuit? Haud facile profeao. Eodemlibro paullopoft: Civilts Batavus, & Ckficus
Trevir misere epiftolas adCerialem; qttarum h<tc fiententiafiuit: (i Ccrialis imperium Gal-
liarumvelit; ipfios Jimbus civitatumfiuarum contentos. Gallise igitur civitas fuerc non
minus Batavi, quam Treveri. Germani Transrhenani nihil heic pacifcebantur.
Item fub finem ejusdem libri, Mucianus, de tumultu Galliarum verba faciens; 50
Jgttoniam, inquit, beniqnitate deum firaclx. vires hofiium fiorent; parttm decore Domi-
tiinum, confecloprope bello, alienx glori* interventurum. Si fiatus imperii, attt falm GaL
liarum in difcrimine verteretur-, debuiffe Cafarcm iu acie ftare . Canincfates, Batavos^
rninoribm ducibm delegandos. Heic etiam haud obfcure Baravi fimul & Caninefates
pro exiguit, ut fupra dixit Civilis, Galltarumportione habcbantur. In libro dc Ger-
mania:
adftitit. Bdtavi Gugernique in dextro; Uva, ac propiora jlumini , Tramrhemni te-
nuere. ac paullo poft: Stare Germanos, Batavosque fiuper vejligia glorta. ubi Ger-
manos intelligit Transrhenanos; uti fine controverlia liquet ex reliquo hiftoria:
contextu. Hinc igitur eft, quod idem Civilis, apud Alpinum Montanum Tre-
verum fermonem habens , Batavos Canincfateisque Galliarum portionem ad-
pellat. quem Taciti locum Iunius, fitot tamque gravia argumentafatis perpen-
diflet, humquam fane a vero fenfu detorquere adgreflus fuiflet. Verba Taciti,
hiftoriarum lib. v , ha?c funt: Egregium pretium laboris cepi, necem firatris, & vin.
cula mea, ejr fievifiimas hu)m exercitm vices, quibm ad fttpplicium petitm, )ure gen-
tium paenai repofco . Vos autem Treveri, ceteraqtte fervientium anima,quod prettum IO
ejfuft totiens fangvinis exfpeftatts, nifi ingratam militiam, immortalia tributa,virgas,
pcures, & dominorum ingenia ? Enego,pr<tfe£lm itnius cohortts, & Caninefates, Batavi^,
exigua Gall-arum portio, vana illa cafirorum fpatia excidimm, vel fpta ferro fame-
que premimm. denique, aufis aut libertas fequetur, aut vicli iidem erimm. Scilicet
Civilis Batavus, folo five terra Gallus, Montanum Treverum Gallumin parteis
transire, communemque libertatem vindicare hortatur. Caninefateis ac Batavos
vana caftrorum fpatia excidifTe ait: (quod factum in Batavorum infula, eodem li-
bro antea au&or memorat:) nec de Frifiis, qui una ad caftrorum excidium ad-
fuerunt, quidquam adjicit: videlicct, quia hi Transrhenani, Germaniae, non
Gallia:, portio. Verum vel ex hoc unofatis liquet, Batavos Gallis faifle accen- 20
fitos, quod Galli rebellantes Civilem ducem fequuti fuht; eique fummam rcrurn
conceflerunt. quod haud facile, Gcrmanus fi fuifiet Transrhenanus, erant fa&uri.
Hinc Tacitus eodem libro, de Agrippinenfibus obfeflls : Mijsis ad Civilem legatis, vi-
tam orantes. T^que antepreces admifi*, qttam in verba Galliarum )urarent. at de ipfo
Civile paullo poft: Ceteritm nequefe, neqtte quemquam Batavum in verbaGalliarum
adegit: /FJus Germanorum opibm; &, Ji certandum adverstts Gallosde pofiefiione rerum
foret, inclytmfitma , & potior. Si Batavi fucrunt Germani Transrhenani, non tene-
bautur, pro imperioGaUiarum, vel inverba Galitarum jurare . ideoque nonattinuiflet
hacrcferre. At Gallus in Gallia Civilis imperium fperabat. de hujus poflefllonc
adversus Gallos fi certandum; Germanorum Transrhenanorum opibus id facere fe 30
poifeconfidcbat . Hinceft, quodfupra, eodem libro,quum Batavos fuos in arma li-
bertatemque animaret; Attollerent tantitm, ait , oculos; & inania legionum nomina
nepaveficerent. ejfie fibi robur peditum, equitumque, confiangvineos Germanos : Cattos
-fcilicet, Mattiacosque. fic emm eodem libro poftea: Dicefiferant obfijfores ,mixtus
txCattis, Vjiptis, Mattiacis ,exercitus. Eodem libro poftea, inclinationem Gallics
rebdlionis auctor narrans; Scribttntur, inquit, ad Treveros epifloU, nomine Gallia-
vum , ut abflinerent armis; impctrabili venia, & paratis deprecationibus, fi poeniteret.
JRefiitit idem Valentinm: objiruxitque civitatis fiu<e attres; haut perinde inftruendo bello
imentus, quam frequens concionibut. fgitur non Treveri neque Lingones, ceter&ve rc-
bellium civitates , pro magnitudine fiuscepti difcrimis agere, nec duces quidem in ttnitm 40
tonfulere . Sed civilis avia Belgarum circumibat; dum Clattdium Labeonem capere, attt
exturbare nititur. Quid, qusfo, Civilis, fi Transrhenanus, ex Germanix folointcr
Galliaeducesfquid Labeo Batavusibidem?aut quomodo hic,fi Gcrmanus Trans-
rhenanus, Bethafios, Tungros, Nerviosque, Belgica; nationes, longius a Rheno
diftitas, in arma atque obfequium (quod memorat eodem libro Tacitus) trahcrc
. potuit? Haud facile profeao. Eodemlibro paullopoft: Civilts Batavus, & Ckficus
Trevir misere epiftolas adCerialem; qttarum h<tc fiententiafiuit: (i Ccrialis imperium Gal-
liarumvelit; ipfios Jimbus civitatumfiuarum contentos. Gallise igitur civitas fuerc non
minus Batavi, quam Treveri. Germani Transrhenani nihil heic pacifcebantur.
Item fub finem ejusdem libri, Mucianus, de tumultu Galliarum verba faciens; 50
Jgttoniam, inquit, beniqnitate deum firaclx. vires hofiium fiorent; parttm decore Domi-
tiinum, confecloprope bello, alienx glori* interventurum. Si fiatus imperii, attt falm GaL
liarum in difcrimine verteretur-, debuiffe Cafarcm iu acie ftare . Canincfates, Batavos^
rninoribm ducibm delegandos. Heic etiam haud obfcure Baravi fimul & Caninefates
pro exiguit, ut fupra dixit Civilis, Galltarumportione habcbantur. In libro dc Ger-
mania: